KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 43.
Podczas kontroli, stanu bezpieczeństwa, na hali obrabiarek do metalu, pracownik służby bhp zauważył, że operator ręcznie podnosił i zakładał na tokarkę profile metalowe o wadze 15 kg. W protokole pokontrolnym powinien wpisać, iż stanowisko obsługi tokarki pod względem technicznym powinno być dodatkowo wyposażone w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwłaściwszym działaniem korygującym jest zastosowanie urządzenia pomocniczego, bo problemem jest ręczne podnoszenie i zakładanie profili na tokarkę, co zwiększa obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego. Środek techniczny realnie zmniejsza wysiłek i ryzyko urazu. Apteczka, instrukcja i "książka wpisów" nie eliminują przyczyny zagrożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji zagrożeniem nie jest brak dokumentu ani brak wyposażenia ratunkowego, tylko nadmierne obciążenie fizyczne wynikające z ręcznego podnoszenia i zakładania na tokarkę profili metalowych o masie 15 kg. Taka czynność może prowadzić do przeciążeń kręgosłupa, barków i nadgarstków, a także do urazów w wyniku upuszczenia elementu lub niekontrolowanego ruchu podczas mocowania.

Dlatego właściwe zalecenie w protokole pokontrolnym powinno wskazywać środek techniczny ograniczający wysiłek, czyli "urządzenie pomocnicze zmniejszające wysiłek pracownika przy mocowaniu elementów". W praktyce mogą to być różnego typu rozwiązania (dobierane do stanowiska): podnośniki, manipulatory, żurawiki, wciągniki, rolki/stoły pomocnicze lub przyrządy ułatwiające pozycjonowanie i docisk. Kluczowe jest to, że urządzenie ma zmniejszać konieczność ręcznego unoszenia/utrzymywania ciężaru i stabilizować element podczas mocowania.

Odpowiedź "apteczkę pierwszej pomocy" jest nieadekwatna: apteczka jest elementem ogólnego wyposażenia i służy reagowaniu na skutki zdarzeń, ale nie redukuje ryzyka przeciążenia przy rutynowej operacji montażowej. Odpowiedź "instrukcję obsługi tokarki" również nie rozwiązuje wskazanego problemu – instrukcja jest ważna dla bezpiecznej eksploatacji maszyny, ale sama w sobie nie zapewnia zmniejszenia obciążenia fizycznego przy manipulacji detalem. Z kolei "książka wpisów wagi elementów" nie jest typowym ani skutecznym środkiem profilaktycznym: rejestrowanie masy nie eliminuje ręcznego podnoszenia, chyba że towarzyszą temu konkretne działania techniczne/organizacyjne, których w odpowiedzi nie ma.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy zagrożenie wynika z ręcznej manipulacji ciężarem, najlepszą odpowiedzią jest zwykle rozwiązanie techniczne ograniczające dźwiganie lub wymuszające bezpieczniejszy sposób transportu i mocowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rozwiązanie techniczne, które wspiera operatora w podnoszeniu, ustawianiu lub stabilizowaniu elementu podczas zakładania i mocowania. Celem jest zmniejszenie siły potrzebnej do wykonania czynności oraz ograniczenie ryzyka urazów przeciążeniowych i wypadków przy upuszczeniu detalu.
Ryzyko wynika z przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego (kręgosłup, barki, nadgarstki) oraz z możliwości utraty kontroli nad elementem podczas pozycjonowania. Nawet jednorazowo bezpieczna masa może stać się problemem przy powtarzalności, niewygodnej pozycji i konieczności precyzyjnego mocowania.
Najczęściej wskazuje się ograniczenie ręcznych prac transportowych przez środki techniczne (np. podnośnik, manipulator, wciągnik), poprawę ergonomii stanowiska (wysokość podparć, przestrzeń pracy) oraz doprecyzowanie sposobu pracy. W protokole warto opisać, jakie zagrożenie redukuje zalecane rozwiązanie.
Nie. Apteczka jest potrzebna do udzielenia pomocy po urazie, ale nie eliminuje przyczyny zagrożenia, czyli nadmiernego obciążenia podczas ręcznego podnoszenia i mocowania. W przypadku dźwigania kluczowe są środki zapobiegawcze: ograniczenie wysiłku i stabilizacja ładunku.
Środek techniczny to fizyczne rozwiązanie (urządzenie, osłona, podnośnik, przyrząd), które zmienia warunki pracy. Środek organizacyjny dotyczy sposobu wykonywania pracy (podział zadań, przerwy, rotacja, procedury). W pytaniach o dźwiganie zwykle szuka się rozwiązania, które realnie zmniejsza wymagany wysiłek.
Mogą to być np. manipulatory, wciągniki, żurawiki, podnośniki, stoły rolkowe lub inne przyrządy do pozycjonowania i podparcia detalu. Dobór zależy od masy, gabarytów, częstotliwości operacji i miejsca mocowania. Najważniejsze, aby ograniczyć ręczne unoszenie i utrzymywanie ciężaru.
Instrukcja jest kluczowa dla bezpiecznej eksploatacji maszyny (uruchamianie, zatrzymanie, osłony, czynności serwisowe). Nie wystarczy jednak, gdy główne ryzyko dotyczy ergonomii i przeciążenia przy manipulacji detalem. Wtedy potrzebne są rozwiązania techniczne lub zmiana organizacji pracy.
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "ogólnie bhp" (np. apteczka, instrukcja) zamiast środka, który usuwa przyczynę ryzyka. Drugi błąd to skupienie się na masie (15 kg) bez analizy pozycji ciała, powtarzalności i konieczności precyzyjnego mocowania, które mogą zwiększać obciążenie.
Sama ewidencja zwykle nie. Rejestr może wspierać ocenę ryzyka, ale nie zastępuje działań zapobiegawczych. Żeby realnie poprawić bezpieczeństwo, trzeba wprowadzić rozwiązania ograniczające ręczne dźwiganie (urządzenia pomocnicze) albo zmienić organizację pracy i sposób transportu/mocowania.
Ćwicz rozpoznawanie, czy problem dotyczy techniki, organizacji czy szkolenia. Ucz się dobierać środki profilaktyczne do źródła zagrożenia: przy dźwiganiu najpierw eliminacja lub ograniczenie ręcznej manipulacji, potem organizacja pracy, a na końcu instruktaż. Analizuj też dystraktory: czy naprawdę redukują ryzyko.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Środek techniczny realnie zmniejsza wysiłek i ryzyko urazu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy i ręcznych prac transportowych (podręczniki BHP)
  • Instrukcje producentów osprzętu pomocniczego do obrabiarek (np. manipulatory, podnośniki)
  • Wytyczne CIOP-PIB dotyczące ergonomii i ograniczania obciążeń fizycznych (Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego