KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Podczas likwidacji jednostki organizacyjnej, co jest głównym zadaniem technika archiwisty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sporządzenie skontrum dokumentacji archiwalnej oznacza kontrolę i porównanie stanu faktycznego dokumentów ze stanem wynikającym z ewidencji. W likwidowanej jednostce jest to kluczowe, bo pozwala ustalić kompletność i przygotować dokumentację do dalszego prawidłowego postępowania. Pozostałe propozycje są sprzeczne z podstawowymi zasadami ochrony dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

Sporządzenie skontrum dokumentacji archiwalnej to czynność kontrolna polegająca na sprawdzeniu, czy dokumentacja rzeczywiście istnieje w takim zakresie, w jakim wynika to z ewidencji (np. spisów, wykazów, zapisów w systemach). W sytuacji likwidacji jednostki organizacyjnej ma to szczególne znaczenie: rośnie ryzyko rozproszenia akt, zagubienia teczek, niekontrolowanego wynoszenia dokumentów lub błędnych decyzji co do dalszego losu dokumentacji.

Dlatego działanie o charakterze skontrum jest logicznie "głównym zadaniem" technika archiwisty w tym kontekście: najpierw trzeba ustalić stan i kompletność zasobu, aby następnie móc przygotować dokumenty do dalszych etapów postępowania (np. uporządkowania, przekazania, zabezpieczenia). Bez rzetelnej kontroli nie da się wiarygodnie stwierdzić, czego jednostka faktycznie posiada i za co odpowiada.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Zniszczenie wszystkich dokumentów" jest nieprawidłowe, bo dokumentacja nie może być niszczona dowolnie. Likwidacja jednostki nie oznacza automatycznie prawa do zniszczenia akt; wymagane są procedury i dokumentowanie decyzji.
  • "Przekazanie dokumentów do innego działu w organizacji" jest zbyt ogólne i nie oddaje istoty pracy archiwisty. Samo przesunięcie akt bez kontroli i ewidencji nie zabezpiecza dokumentacji oraz nie rozwiązuje problemu odpowiedzialności za zasób.
  • "Zatrzymanie wszystkich dokumentów dla siebie" jest sprzeczne z zasadami ochrony dokumentacji i odpowiedzialnością służbową; dokumenty są własnością jednostki, a nie pracownika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się likwidacja/reorganizacja, szukaj odpowiedzi związanej z kontrolą, ewidencją, zabezpieczeniem i udokumentowaniem stanu dokumentacji, a nie z działaniami intuicyjnie "porządkowymi" jak wynoszenie czy niszczenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skontrum to kontrola stanu dokumentacji polegająca na porównaniu tego, co faktycznie znajduje się w archiwum, z tym, co wynika z ewidencji. Celem jest wykrycie braków, błędów w spisach, pomyłek w sygnaturach i niezgodności w zasobie.
W likwidacji rośnie ryzyko chaosu organizacyjnego: przenoszenia akt, zmian osób odpowiedzialnych i zagubień. Skontrum pozwala ustalić, jakie akta rzeczywiście istnieją, co jest kompletne, a co wymaga wyjaśnienia przed dalszym postępowaniem z dokumentacją.
Najczęściej obejmuje: przygotowanie ewidencji do kontroli, sprawdzenie teczek/jednostek w miejscu przechowywania, odnotowanie braków i nadwyżek, wyjaśnienie rozbieżności oraz sporządzenie wyników kontroli. Szczegóły zależą od przyjętych procedur w jednostce.
Błędne jest myślenie, że "likwidacja = można wszystko zniszczyć". Niszczenie dokumentacji bez uporządkowania, bez ewidencji i bez formalnych procedur prowadzi do utraty informacji, odpowiedzialności prawnej i problemów dowodowych (np. kadrowych czy finansowych).
Nie. Sam transfer dokumentów nie rozwiązuje problemu zgodności z ewidencją ani nie gwarantuje kompletności. Najpierw trzeba ustalić stan dokumentacji (kontrola, spisy), a dopiero potem organizować dalsze czynności, aby dokumenty nie zostały zagubione lub pomieszane.
Pomaga myślenie o trwałej wartości informacji. Dokumentacja archiwalna jest przeznaczona do trwałego przechowywania, a niearchiwalna ma określony czas przechowywania. W zadaniach egzaminacyjnych szukaj słów kluczowych o ewidencji, kwalifikacji i losie dokumentów.
Zwykle są to zestawienia i spisy kontrolne wynikające z ewidencji oraz notatki/protokoły z czynności kontrolnych. Na egzaminie warto kojarzyć skontrum z "porównaniem ewidencji ze stanem faktycznym" i wskazaniem rozbieżności, a nie z brakowaniem.
Wykonuje się je m.in. przy zmianach organizacyjnych, przekazywaniu odpowiedzialności, porządkowaniu zasobu, kontrolach wewnętrznych oraz w sytuacjach podwyższonego ryzyka utraty dokumentów. Likwidacja jednostki jest typowym przykładem takiej sytuacji.
Najczęściej: utożsamienie likwidacji z masowym niszczeniem, pomijanie roli ewidencji, mylenie skontrum z brakowaniem, a także wybór odpowiedzi "organizacyjnej" (np. przeniesienie do działu) bez wskazania czynności archiwalnych zapewniających kontrolę i rozliczalność.
Skup się na słowach: ewidencja, kontrola, zabezpieczenie, kompletność, odpowiedzialność za zasób. W takich pytaniach poprawna odpowiedź zwykle opisuje czynność porządkująco-kontrolną (np. skontrum), a nie działanie skrajne lub nieformalny "pomysł" na dokumenty.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sporządzenie skontrum dokumentacji archiwalnej oznacza kontrolę i porównanie stanu faktycznego dokumentów ze stanem wynikającym z ewidencji.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej (działy: ewidencja, skontrum, brakowanie, przekazywanie akt)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZiU do kwalifikacji EKA.2 dotyczące archiwum zakładowego
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach (do ćwiczeń praktycznych na przykładach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego