KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 21.
Podczas montażu silnika indukcyjnego trójfazowego został przerwany przewód PE. Może to skutkować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód PE służy do ochrony przed porażeniem przy uszkodzeniu izolacji. Jego przerwanie może spowodować, że metalowa obudowa silnika nie będzie skutecznie połączona z ziemią, więc w razie przebicia może pojawić się na niej napięcie dotykowe. To stwarza realne ryzyko porażenia pracownika podczas montażu lub obsługi.

Pełne wyjaśnienie:

Przewód ochronny PE jest elementem ochrony przeciwporażeniowej. Nie służy do zasilania silnika ani do przenoszenia prądu roboczego w normalnych warunkach. Jego zadaniem jest zapewnienie, aby dostępne części przewodzące (np. metalowa obudowa silnika) były połączone z ziemią oraz aby w razie uszkodzenia izolacji powstał warunek do szybkiego zadziałania zabezpieczenia (np. wyłączenia obwodu).

Jeżeli podczas montażu zostanie przerwany przewód PE, obudowa silnika może przestać być skutecznie uziemiona. W typowym scenariuszu awaryjnym (np. przebicie izolacji uzwojenia lub przewodu na obudowę) na obudowie może pojawić się niebezpieczne napięcie dotykowe. Dotknięcie takiej obudowy przez pracownika stwarza ryzyko porażenia prądem, a w skrajnych przypadkach także ciężkich obrażeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe:

  • Wzrost temperatury uzwojeń stojana i zapalenie się silnika – przegrzewanie wynika zwykle z przeciążenia, błędnego doboru zabezpieczeń, zaniku fazy, niewłaściwego chłodzenia lub problemów w torze zasilania. Samo przerwanie PE nie zwiększa prądu roboczego uzwojeń w normalnej pracy.
  • Zwiększenie prędkości obrotowej silnika – prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości zasilania i poślizgu, a nie od stanu przewodu ochronnego. PE nie steruje pracą silnika.
  • Przeciążenie sieci zasilającej – przeciążenie wiąże się z poborem prądu w przewodach roboczych. PE nie jest torem przenoszącym prąd roboczy; pojawienie się prądu w PE jest zjawiskiem awaryjnym (uszkodzenie), a nie typowym przeciążeniem sieci.

W praktyce montażowej (również w obiektach związanych z instalacjami gazowymi) należy traktować przerwany PE jako stan niedopuszczalny: przerwać prace, przywrócić ciągłość połączeń ochronnych i wykonać wymagane sprawdzenia przed uruchomieniem urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewód PE to przewód ochronny, który łączy metalową obudowę urządzenia z instalacją ochronną (uziemieniem). Jego celem jest ochrona przed porażeniem przy uszkodzeniu izolacji: w razie przebicia na obudowę ma ograniczyć napięcie dotykowe i umożliwić szybkie zadziałanie zabezpieczeń.
Gdy PE jest przerwany, obudowa może "wisieć" potencjałem. Jeśli dojdzie do uszkodzenia izolacji i faza zetknie się z obudową, na obudowie pojawia się napięcie. Dotknięcie jej przez człowieka może zamknąć obwód przez ciało do ziemi, co grozi porażeniem.
W normalnych warunkach nie. Prędkość silnika indukcyjnego zależy głównie od częstotliwości zasilania i obciążenia (poślizgu). Przewód PE nie jest przewodem roboczym i nie steruje pracą silnika; jego rola dotyczy bezpieczeństwa, a nie parametrów ruchu.
Często nie ma widocznych objawów w pracy urządzenia, co czyni usterkę groźną. W praktyce wykrywa się ją pomiarem ciągłości PE lub testami ochrony przeciwporażeniowej. Czasem pojawia się "kopanie" przy dotknięciu obudowy, ale nie wolno na tym polegać.
Stosuje się pomiar ciągłości połączeń ochronnych odpowiednim miernikiem (zgodnie z procedurą dla instalacji/urządzenia). Ważne jest sprawdzenie zacisków PE, mostków i połączeń wyrównawczych. Sam ogląd przewodu bywa niewystarczający, bo uszkodzenie może być ukryte.
Nie. Zabezpieczenia zwykle zadziałają dopiero wtedy, gdy wystąpi uszkodzenie powodujące przepływ prądu zwarciowego lub upływowego. Przerwanie PE może wręcz utrudnić szybkie wyłączenie, bo nie ma skutecznej drogi prądu uszkodzeniowego, a obudowa może pozostać pod napięciem.
Częsty błąd to traktowanie PE jak przewodu roboczego "od prądu powrotnego". PE służy do ochrony i w normalnej pracy nie powinien przenosić prądu roboczego. Mylenie PE z innymi przewodami prowadzi do błędnego wniosku, że przerwanie PE zmienia moc, prędkość lub temperaturę uzwojeń.
W obiektach i instalacjach towarzyszących mogą pracować silniki napędzające wentylatory, pompy, sprężarki lub elementy automatyki pomocniczej. Technik wykonujący montaż/eksploatację instalacji często styka się z osprzętem elektrycznym, dlatego musi rozumieć podstawy ochrony przeciwporażeniowej.
Należy przerwać prace, odłączyć zasilanie i zabezpieczyć miejsce pracy przed przypadkowym załączeniem. Następnie trzeba przywrócić ciągłość połączeń ochronnych zgodnie z dokumentacją oraz wykonać wymagane sprawdzenia. Uruchamianie urządzenia bez sprawnego PE jest ryzykowne i niedopuszczalne.
Może być równie groźne, bo jest podstępne: urządzenie może działać "normalnie", a jednocześnie tracić kluczową warstwę ochrony. Uszkodzenie przewodu fazowego częściej powoduje brak działania lub zadziałanie zabezpieczeń, natomiast przerwany PE może ujawnić się dopiero przy przebiciu na obudowę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przewód PE służy do ochrony przed porażeniem przy uszkodzeniu izolacji."

Źródła:

  • PN-HD 60364-4-41, Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym
  • PN-EN 60204-1, Bezpieczeństwo maszyn – Wyposażenie elektryczne maszyn

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki w zakresie ochrony przeciwporażeniowej
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) urządzeń z silnikami, zwłaszcza wymagania dot. uziemienia
  • Szkolenia BHP dotyczące prac przy urządzeniach elektrycznych (montaż/uruchomienie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego