KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Podczas naprawy fragmentu instalacji elektrycznej zasilającej silnik indukcyjny zastąpiono uszkodzone przewody aluminiowe przewodami H07V-R o przekroju żyły 50 mm2. Jaki minimalny przekrój powinien mieć przewód PE, aby spełniony był warunek samoczynnego wyłączenia zasilania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalny przekrój przewodu PE dobiera się z Tablicy 54.3 PN-HD 60364-5-54.
Dla przekroju przewodu fazowego S = 50 mm2 (czyli S > 35 mm2) norma przyjmuje zasadę PE = S/2. Zatem PE = 50/2 = 25 mm2, co spełnia wymaganie minimalne dla SWZ.

Pełne wyjaśnienie:

Przewód ochronny PE jest elementem ochrony przeciwporażeniowej: ma zapewnić drogę przepływu prądu zwarciowego (np. przy uszkodzeniu izolacji), tak aby zabezpieczenie zadziałało i nastąpiło samoczynne wyłączenie zasilania. W praktyce egzaminacyjnej, gdy w zadaniu podano wyłącznie przekrój żyły fazowej i pytanie brzmi o minimalny przekrój PE, stosuje się metodę tabelaryczną.

Zgodnie z PN-HD 60364-5-54 (sekcja 543.1.1) minimalny przekrój PE można dobrać z Tablicy 54.3 w zależności od przekroju przewodu fazowego S:

  • gdy S ≤ 16 mm2 → PE ma taki sam przekrój jak S,
  • gdy 16 mm2 < S ≤ 35 mm2 → PE wynosi 16 mm2,
  • gdy S > 35 mm2 → PE wynosi S/2.

W zadaniu przewód fazowy ma S = 50 mm2, a więc spełnia warunek S > 35 mm2. Stosujemy zatem regułę tabelaryczną: PE = S/2 = 50/2 = 25 mm2. To jest wartość minimalna, która wynika z normy bez konieczności wykonywania obliczeń zwarciowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? 20 mm2 i 35 mm2 nie odpowiadają żadnej regule minimalnej z Tablicy 54.3 dla S = 50 mm2; pierwsza jest zbyt mała, druga jest nieuzasadnionym zawyżeniem względem zasady S/2. 50 mm2 jest przekrojem równym fazie, co bywa poprawne przy małych przekrojach (S ≤ 16 mm2), ale dla S > 35 mm2 norma dopuszcza minimalnie połowę przekroju, więc 50 mm2 nie jest odpowiedzią na pytanie o minimum.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pada słowo "minimalny" i podany jest tylko przekrój żyły fazowej, najczęściej chodzi o szybki dobór z Tablicy 54.3, a nie o metodę obliczeniową wymagającą danych zwarciowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewód PE (ochronny) służy do ochrony przeciwporażeniowej: łączy dostępne części przewodzące z uziemieniem i zapewnia drogę dla prądu zwarciowego przy uszkodzeniu. Dzięki temu zabezpieczenie może zadziałać i następuje samoczynne wyłączenie zasilania.
Gdy zadanie pyta o minimalny przekrój PE i podaje tylko przekrój żyły fazowej S, stosuje się metodę tabelaryczną z Tablicy 54.3 PN-HD 60364-5-54. Wybierasz przedział, w którym leży S, i odczytujesz wymagane minimum dla PE.
W Tablicy 54.3 PN-HD 60364-5-54 dla dużych przekrojów (S > 35 mm²) przyjęto minimalnie połowę przekroju fazowego, bo warunek ochronny można spełnić przy mniejszym PE, a jednocześnie ogranicza się nadmierne zwiększanie ilości miedzi/aluminium w instalacji.
Nie, bo pytanie dotyczy minimalnego przekroju przewodu PE przy podanym S. Bez danych o prądzie zwarciowym i czasie zadziałania nie da się wykonać metody obliczeniowej, więc właściwe jest zastosowanie doboru tabelarycznego z Tablicy 54.3.
To granice przedziałów z Tablicy 54.3: dla małych przekrojów (do 16 mm²) PE ma taki sam przekrój jak faza, dla średnich (powyżej 16 do 35 mm²) PE wynosi 16 mm², a dla większych (powyżej 35 mm²) przyjmuje się minimalnie PE = S/2.
Najczęściej: (1) wybierają PE = S niezależnie od przekroju, (2) mylą próg 35 mm² i stosują 16 mm² także dla większych S, (3) próbują liczyć metodą obliczeniową bez danych. Pomaga zapamiętanie trzech przedziałów z Tablicy 54.3.
Tak. Tablica podaje wartości minimalne. W praktyce PE może być dobrany większy z powodów konstrukcyjnych (np. dostępność kabla), warunków środowiskowych lub projektowych. Na egzaminie, gdy pytanie brzmi o minimum, wybiera się wartość wynikającą wprost z tabeli.
Metodę obliczeniową stosuje się, gdy trzeba uwzględnić konkretne warunki zwarciowe (prąd zwarciowy, czas wyłączenia, materiał żyły) i sprawdzić nagrzewanie przewodu ochronnego. W zadaniach egzaminacyjnych wymaga to podania dodatkowych danych, których tu nie ma.
Bo PE umożliwia przepływ prądu uszkodzeniowego (zwarcia do obudowy), co powoduje zadziałanie zabezpieczeń nadprądowych lub różnicowoprądowych. Bez ciągłego i właściwie dobranego PE prąd może być zbyt mały, a wyłączenie może nie nastąpić w wymaganym czasie.
Wskazówkami są: słowo minimalny, brak danych zwarciowych oraz podany wyłącznie przekrój żyły fazowej. Wtedy nie ma podstaw do metody obliczeniowej i standardowo stosuje się zależność tabelaryczną z Tablicy 54.3 PN-HD 60364-5-54.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Minimalny przekrój przewodu PE dobiera się z Tablicy 54.3 PN-HD 60364-5-54.Dla przekroju przewodu fazowego S = 50 mm2 (czyli S &gt; 35 mm2) norma przyjmuje zasadę PE = S/2."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-54:2011, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń ochronnych, sekcja 543.1.1 oraz Tablica 54.3
  • PN-HD 60364-5-54:2011, sekcja 543.1.2 (metoda obliczeniowa doboru przekroju przewodu ochronnego – informacja porównawcza do metody tabelarycznej)

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-54:2011 (szczególnie sekcja 543 i Tablica 54.3)
  • Notatki/kompendium z ochrony przeciwporażeniowej i SWZ dla instalacji nN
  • Zestaw zadań egzaminacyjnych z doboru przekrojów przewodów PE/PEN

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego