W kosztorysie (opartym na przedmiarze i przyjętych nakładach) planuje się ilości materiałów potrzebnych do wykonania robót. W trakcie naprawy peronu rzeczywiste warunki mogą jednak odbiegać od założeń: po odkuciu lub rozebraniu warstw mogą ujawnić się dodatkowe uszkodzenia, ubytki, zaniżona nośność podłoża albo konieczność wykonania dodatkowych uzupełnień. To typowa przyczyna, dla której zużycie cementu może wzrosnąć z 450 kg do 500 kg.
Odpowiedź "Napotkano na nieprzewidziane problemy podczas naprawy, które wymagały użycia więcej cementu." jest poprawna, bo opisuje procesową, realną przyczynę odchylenia: zmianę rzeczywistego zakresu robót lub warunków technologicznych względem założeń kosztorysowych. W praktyce takie sytuacje powinny zostać udokumentowane (np. obmiarem, opisem robót dodatkowych, protokołem) i ujęte w rozliczeniu.
Pozostałe odpowiedzi są słabe z punktu widzenia logiki kosztorysowania i organizacji robót:
- "Cement jest tańszy, więc ... postanowił użyć więcej." – cena materiału nie uzasadnia zużywania większej ilości. Ilość wynika z technologii i projektu/naprawy, a nie z tego, że materiał jest tańszy.
- "... nie umie prawidłowo rozliczać materiałów." – to ocena kompetencji, a nie przyczyna zwiększonego zużycia. Nawet przy prawidłowym rozliczaniu zużycie może wzrosnąć, jeśli zmienił się zakres robót lub wystąpiły straty.
- "... chciał zużyć więcej cementu, aby szybciej zakończyć pracę." – większe zużycie cementu nie jest prostą metodą skrócenia czasu; może wręcz zwiększyć ilość prac (mieszanie, transport, wbudowanie) i koszty. Bez danych o zmianie technologii taka teza jest nieuzasadniona.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o różnice między kosztorysem a wykonaniem szukaj odpowiedzi opisujących zmianę warunków/zakresu, błąd założeń albo straty technologiczne, a nie "zamiary" wykonawcy.
