KWALIFIKACJA SPC5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 25.
Podczas obróbki wstępnej ryb, otrzymałeś 120 kg surowca rybnego. Po obróbce wstępnej, ilość jadalnych części wyniosła 72 kg. Jaką masę odpadów otrzymałeś?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa odpadów to różnica między masą surowca a masą części jadalnych.
Obliczenie: 120 kg − 72 kg = 48 kg.
Odpowiedź 48 kg wynika bezpośrednio z bilansu masy: surowiec = jadalne + odpady.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z obróbki wstępnej ryb często stosuje się prosty bilans masy: całkowita masa surowca po rozbiorze dzieli się na masę części jadalnych oraz masę odpadów (niejadalnych elementów i ubytków, które nie wchodzą do produktu jadalnego).

Tu podano:

  • masa surowca rybnego: 120 kg,
  • masa części jadalnych po obróbce wstępnej: 72 kg.

Skoro surowiec = części jadalne + odpady, to odpady obliczamy jako "resztę":

odpady = surowiec − części jadalne

Podstawiamy wartości:

odpady = 120 kg − 72 kg = 48 kg

Dlatego poprawny wynik to 48 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości takie jak 30 kg, 40 kg lub 60 kg nie spełniają bilansu: po dodaniu do 72 kg nie dają łącznie 120 kg. To typowy sygnał, że w obliczeniach popełniono błąd operacji (np. dodanie zamiast odjęcia) albo pomylono, co oznacza "części jadalne", a co "odpady".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wynik odwrotnie, dodając go do masy części jadalnych. Jeśli suma wraca do masy surowca, obliczenie jest spójne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bilans masy to zasada, że masa surowca rozkłada się na masę części użytkowych (np. jadalnych) oraz masę strat/odpadów. W praktyce pomaga kontrolować uzysk, planować produkcję i sprawdzać, czy obróbka przebiega prawidłowo.
Najprościej: odpady = masa surowca − masa części jadalnych. To "reszta" po oddzieleniu elementów jadalnych. Warto zawsze zrobić kontrolę: części jadalne + odpady powinny dać masę surowca.
Pytanie dotyczy tego, co zostało po wydzieleniu części jadalnych z całości. Gdy znamy całość (surowiec) i jedną część (jadalne), to drugą część (odpady) wyznacza się przez odejmowanie.
Zastosuj kontrolę: masa części jadalnych + masa odpadów = masa surowca. Jeśli suma nie zgadza się z masą początkową, to w obliczeniach jest błąd (np. zła operacja lub pomyłka liczb).
To ta część surowca, która trafia do produktu przeznaczonego do spożycia (np. filet lub mięso ryby), w przeciwieństwie do elementów niejadalnych. W zadaniach rachunkowych jest to masa "uzysku" po obróbce.
Najczęstsze pomyłki to: dodawanie zamiast odejmowania, odczytanie danych w złej kolejności, przyjęcie masy części jadalnych jako masy odpadów oraz brak sprawdzenia wyniku poprzez ponowne zsumowanie części.
Tak, to możliwe i zależy od gatunku ryby oraz sposobu obróbki. W bilansie masy nie ma zakazu, by odpady były większe; ważne jest tylko, aby odpady + uzysk dawały masę surowca.
Uzysk procentowy liczy się jako: (masa części jadalnych / masa surowca) × 100%. Taka miara pomaga porównywać efektywność obróbki między partiami surowca i oceniać straty technologiczne.
Wykonuje się je m.in. przy przyjęciu surowca, po obróbce wstępnej, po filetowaniu oraz przy rozliczaniu partii produkcyjnej. Pozwala to kontrolować straty, planować produkcję i weryfikować zgodność procesu.
Ćwicz krótkie zadania z bilansu masy (różnica, suma, procent uzysku), zapisuj wzory słownie i rób kontrolę wyniku. Na egzaminie czytaj uważnie, co jest "całością", a co "częścią", zanim zaczniesz liczyć.
info

Około 87% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. łatwe

Eksperci podkreślają: "Masa odpadów to różnica między masą surowca a masą części jadalnych.Obliczenie: 120 kg − 72 kg = 48 kg.Odpowiedź 48 kg wynika bezpośrednio z bilansu masy: surowiec = jadalne + odpady."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odejmowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Odejmowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Mass balance" – https://en.wikipedia.org/wiki/Mass_balance (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy: "Subtraction basics" – https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-add-subtract (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: zadania z bilansu masy
  • Notatki z technologii przetwórstwa ryb: pojęcia uzysku i ubytków
  • Ćwiczenia rachunkowe: procenty i różnice mas (przydatne w analizie uzysku)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego