KWALIFIKACJA SPO4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 4.
Podczas obserwacji trzyletniego dziecka zauważasz, że potrafi już skakać na jednej nodze. Czy jest to norma rozwojowa dla tego wieku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skakanie na jednej nodze jest zwykle wiązane z późniejszym etapem rozwoju motoryki dużej niż wiek 3 lat (częściej okolice 4 r.ż.). U trzylatka może się pojawić, ale nie jest typowym kamieniem milowym dla całej grupy wieku, więc odpowiedź "Nie, ta umiejętność rozwija się później" jest zasadna.

Pełne wyjaśnienie:

W rozwoju dziecka ocena "czy to norma" opiera się na typowych kamieniach milowych oraz na tym, jak szeroka jest rozpiętość wieku osiągania danej umiejętności. Skakanie na jednej nodze wymaga jednocześnie równowagi, koordynacji, siły kończyn dolnych i kontroli posturalnej, dlatego zwykle pojawia się później niż podstawowe formy biegania czy skakania obunóż.

Umiejętność "potrafi skakać na jednej nodze" bywa w materiałach rozwojowych częściej przypisywana do wieku około 4 lat. Jeśli trzylatek wykonuje taki skok samodzielnie, stabilnie i powtarzalnie, może to oznaczać rozwój wyprzedzający w zakresie motoryki dużej, a nie "błąd" czy "brak normy". Pytanie dotyczy jednak tego, czy jest to typowe dla wieku 3 lat, więc właściwe jest stwierdzenie, że ta umiejętność rozwija się później.

Odpowiedź "Tak, jest to typowe dla trzylatków" jest myląca, bo miesza fakt, że część dzieci potrafi wcześniej, z tym, co jest najczęstsze w populacji. Odpowiedź "Tak, ale tylko jeśli dziecko jest dziewczynką" wprowadza nieuzasadnione kryterium płci — sprawności motoryczne różnią się indywidualnie, a płeć nie stanowi prostego warunku osiągnięcia tej konkretnej umiejętności. Odpowiedź "Nie, ta umiejętność rozwija się wcześniej" również jest niezgodna z typową sekwencją: wcześniej oczekuje się raczej skakania obunóż, wchodzenia po schodach naprzemiennie, biegu i prostych elementów równowagi.

Wskazówka praktyczna dla opiekunki: przy obserwacji warto doprecyzować kryterium (jeden skok czy seria, czas utrzymania równowagi, samodzielność, pewność ruchu) oraz porównać je z innymi umiejętnościami motorycznymi dziecka. Pojedynczy "udany skok" nie zawsze oznacza utrwaloną umiejętność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Norma rozwojowa" oznacza typowy zakres umiejętności spotykany u większości dzieci w danym wieku, z uwzględnieniem rozpiętości indywidualnej. To nie jest punkt w kalendarzu, tylko przedział. Dziecko może coś umieć wcześniej i nadal rozwijać się prawidłowo.
Sprawdź, czy skok jest wykonany samodzielnie, czy jest powtarzalny (np. kilka prób), oraz czy dziecko utrzymuje równowagę po lądowaniu. Pojedynczy przypadek może być "szczęśliwym trafem", a nie utrwaloną umiejętnością.
Skok na jednej nodze wymaga większej kontroli posturalnej: równowagi na jednej podporze, koordynacji pracy ramion i tułowia oraz odpowiedniej siły. Skakanie obunóż jest biomechanicznie prostsze, bo podpora jest stabilniejsza.
Zwykle nie. Może to być przejaw rozwoju przyspieszonego lub dużej aktywności ruchowej. Warto jednak patrzeć całościowo: czy dziecko ma też adekwatne umiejętności w innych obszarach (koordynacja, mowa, samoobsługa) i czy nie ma objawów bólu lub asymetrii.
Częściej obserwuje się: sprawny bieg, wchodzenie po schodach (często już naprzemiennie), skoki obunóż, kopnięcie piłki, jazdę na trójkołowym rowerku oraz krótkie stanie na jednej nodze. Dokładny zakres zależy od dziecka i doświadczeń ruchowych.
W praktyce rozwojowej nie stosuje się prostych reguł "tylko u dziewczynek/chłopców" dla tej umiejętności. Różnice wynikają częściej z indywidualnego tempa dojrzewania, aktywności, treningu ruchowego i środowiska, a nie z samej płci.
Dobre są zabawy: stanie na jednej nodze "kto dłużej", chodzenie po linii, przechodzenie po przeszkodach, skoki przez niską linkę, "kamyczki" na podłodze, tory przeszkód. Kluczowe jest bezpieczeństwo, miękkie podłoże i stopniowanie trudności.
Gdy pojawiają się: częste upadki z wyraźną niezgrabnością, stała asymetria, unikanie ruchu, ból, szybkie męczenie się, regres umiejętności albo wyraźne opóźnienia w wielu elementach motoryki. Jedna "nietypowa" umiejętność sama w sobie nie jest wskazaniem.
Zapisz warunki i jakość wykonania: czy dziecko zrobiło pojedynczy skok czy serię, na której nodze, czy utrzymało równowagę po lądowaniu, czy potrzebowało podparcia, ile prób się udało. Unikaj etykiet "norma/nie norma" bez opisu zachowania.
Najczęściej myli się "może wystąpić" z "jest typowe", opiera ocenę na jednej próbie zamiast na powtarzalności oraz porównuje dziecko tylko do jednego rówieśnika. Błędem jest też przypisywanie różnic do płci zamiast do doświadczeń ruchowych i tempa rozwoju.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Skakanie na jednej nodze jest zwykle wiązane z późniejszym etapem rozwoju motoryki dużej niż wiek 3 lat (częściej okolice 4 r.ż.)."

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Important Milestones: Your Child By Four Years" (pozycja dotycząca umiejętności: hop on one foot), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-4yr.html - dostęp 2026-03-02
  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Important Milestones: Your Child By Three Years", https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-3yr.html - dostęp 2026-03-02
  • NHS (UK), "Developmental milestones: 3 to 5 years" (motoryka duża i typowe umiejętności), https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/developmental-milestones/3-to-5-years/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Checklisty kamieni milowych rozwoju (instytucje zdrowia publicznego) dla wieku 3 i 4 lata
  • Podręczniki z psychologii rozwojowej dziecka (rozdziały o motoryce dużej)
  • Materiały metodyczne do obserwacji pedagogicznej w wychowaniu przedszkolnym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego