KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 29.
Podczas obsługi krajalnicy może wystąpić zagrożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krajalnica ma element tnący (ostrze), dlatego typowym i najbardziej bezpośrednim zagrożeniem podczas jej obsługi jest uraz mechaniczny dłoni: skaleczenie lub nawet obcięcie fragmentu palca.
Pozostałe opcje dotyczą innych źródeł ryzyka, mniej związanych z samym mechanizmem krajenia.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas obsługi krajalnicy (urządzenia z ostrzem lub innym elementem tnącym) najważniejsze zagrożenie wynika z bezpośredniego kontaktu z częścią roboczą. W praktyce oznacza to ryzyko skaleczenia albo obcięcia (poważnego urazu) w sytuacjach takich jak nieprawidłowe podawanie surowca, sięganie w strefę cięcia, praca bez osłon, używanie dłoni zamiast popychacza czy czyszczenie urządzenia bez jego zabezpieczenia.

Dlaczego "skaleczeniem lub obcięciem" jest poprawne?
To zagrożenie jest bezpośrednio związane z zasadą działania krajalnicy: ostrze przecina produkt, a więc może przeciąć również skórę i tkanki. Jest to klasyczny przykład zagrożenia mechanicznego charakterystycznego dla maszyn tnących.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zapyleniem powietrza" – zapylenie może występować w niektórych procesach (np. przesypywanie mąki/cukru pudru), ale nie jest typowym, kluczowym zagrożeniem wynikającym z obsługi krajalnicy jako urządzenia tnącego.
  • "Upadkiem na śliskiej powierzchni" – poślizg to ogólne ryzyko w zakładzie (np. przy rozlanych płynach), jednak nie jest to zagrożenie specyficzne dla samej krajalnicy; pytanie dotyczy obsługi maszyny, a nie warunków posadzki.
  • "Zakażeniem bakteriami" – zagrożenia biologiczne odnoszą się głównie do higieny żywności i sanitarnej, a nie do typowego ryzyka urazu podczas pracy z ostrzem. W kontekście BHP krajalnicy priorytetem jest ochrona przed urazem mechanicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się urządzenie z ruchem roboczym (ostrze, nóż, tarcza tnąca), najpierw rozważ zagrożenia mechaniczne: skaleczenie, wciągnięcie, zmiażdżenie. Dopiero później ogólne zagrożenia środowiskowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Największym zagrożeniem jest uraz mechaniczny od elementu tnącego, czyli skaleczenie lub obcięcie. Wynika to bezpośrednio z działania ostrza. Dlatego kluczowe są osłony, właściwe podawanie produktu i unikanie wkładania dłoni w strefę cięcia.
Ponieważ ma ostrze lub inną część roboczą zaprojektowaną do przecinania. Gdy dłoń znajdzie się zbyt blisko strefy cięcia (np. przy złym chwytaniu produktu), dochodzi do kontaktu z ostrzem. Skutkiem może być od płytkiego skaleczenia do ciężkiego urazu.
Najczęściej: sprawne osłony, stosowanie popychacza, stabilne ustawienie produktu, praca zgodnie z instrukcją, a także odłączenie zasilania przed czyszczeniem. Ważna jest też dobra organizacja stanowiska, by nie wykonywać ruchów "na szybko".
Poślizg jest zagrożeniem ogólnym w zakładzie pracy, ale nie wynika bezpośrednio z mechanizmu krajalnicy. W pytaniach egzaminacyjnych o krajalnicę zwykle chodzi o zagrożenia specyficzne dla urządzenia, czyli kontakt z ostrzem i ryzyko urazu mechanicznego.
Należy przerwać pracę, zabezpieczyć urządzenie zgodnie z instrukcją (np. odłączyć zasilanie) i dopiero wtedy czyścić elementy w bezpieczny sposób. Czyszczenie "na włączonym" lub z dłonią w strefie ostrza znacząco zwiększa ryzyko ciężkiego urazu.
Typowe błędy to: dociskanie produktu palcami zamiast popychaczem, omijanie osłon, sięganie w strefę cięcia w trakcie ruchu ostrza, rozpraszanie uwagi, a także pośpiech. Na egzaminie warto kojarzyć krajalnicę przede wszystkim z zagrożeniami mechanicznymi.
W produkcji żywności zagrożenia mikrobiologiczne istnieją, ale w kontekście BHP obsługi krajalnicy kluczowe jest ryzyko urazu od ostrza. Zakażenia wiążą się bardziej z higieną procesu i sanitacją niż z typowym urazem wynikającym z pracy maszyny tnącej.
Jeśli pojawia się urządzenie z elementem roboczym, który tnie, zgniata lub wciąga (np. ostrze, nóż, wałek), to najpierw rozważ zagrożenia mechaniczne: skaleczenie, amputacja, zmiażdżenie. To zwykle "pierwszy wybór" w pytaniach o maszynę.
Najbardziej typowe są urazy dłoni: skaleczenia, przecięcia i obcięcia. Dodatkowo mogą wystąpić urazy przy nieprawidłowej konserwacji (np. demontaż elementów) lub przy pracy bez osłon. Dlatego tak ważne jest przestrzeganie procedur i zachowanie dystansu od ostrza.
Ucz się przez skojarzenia: maszyna → zagrożenie mechaniczne, gorące → oparzenie, chemia → podrażnienia. Przeglądaj też instrukcje stanowiskowe i zasady bezpiecznego mycia/konserwacji. Na testach szukaj odpowiedzi najbardziej "specyficznej" dla danego urządzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB), hasła i materiały o zagrożeniach mechanicznych i urazach przy maszynach (obszar: "bezpieczeństwo maszyn") – https://www.ciop.pl/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Państwowa Inspekcja Pracy (PIP), poradniki/wytyczne dot. bezpiecznej pracy przy maszynach i urządzeniach (obszar: "BHP", "maszyny") – https://www.pip.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) konkretnego modelu krajalnicy używanej w pracowni
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące maszyn z elementami tnącymi
  • Wewnętrzna instrukcja stanowiskowa BHP dla pracowni cukierniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego