KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 34.
Podczas obsługi mieszarki pracownik doznał porażenia prądem elektrycznym. Natychmiast należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy porażeniu prądem priorytetem jest przerwanie działania czynnika niebezpiecznego.
Dlatego najpierw należy bezpiecznie odłączyć zasilanie urządzenia (np. wyłącznikiem awaryjnym), aby poszkodowany nie był dalej rażony. Dopiero potem wzywa się pomoc i prowadzi dalsze czynności ratunkowe.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji porażenia prądem elektrycznym najważniejsze są dwie zasady: bezpieczeństwo ratownika oraz przerwanie narażenia. Jeśli poszkodowany nadal ma kontakt z urządzeniem lub instalacją, każda sekunda utrzymywania przepływu prądu zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu serca, zatrzymania krążenia oraz oparzeń.

Dlatego odpowiedź "odciąć dopływ prądu do mieszarki" jest właściwa jako działanie natychmiastowe. W praktyce oznacza to użycie wyłącznika awaryjnego STOP, odłączenie zasilania głównym wyłącznikiem lub wyjęcie wtyczki (tylko gdy jest to bezpieczne). Celem jest szybkie zatrzymanie przepływu prądu przez ciało poszkodowanego.

Odpowiedź "dzwonić po pogotowie energetyczne" nie jest pierwszym krokiem, bo nie usuwa natychmiast czynnika rażącego. Kontakt z energetyką bywa potrzebny np. przy uszkodzeniach sieci, ale w wypadku przy maszynie w zakładzie priorytetem jest odłączenie zasilania lokalnie i wezwanie pomocy medycznej (numer alarmowy) po zabezpieczeniu sytuacji.

Odpowiedzi "zawiadomić inspektora bhp" oraz "zawiadomić pracodawcę" dotyczą działań organizacyjnych po zdarzeniu (zgłoszenie wypadku, dokumentacja, analiza przyczyn). Nie są to jednak czynności ratujące życie w pierwszych sekundach i nie zatrzymują porażenia.

Po odłączeniu zasilania należy ocenić stan poszkodowanego (przytomność, oddech), wezwać pomoc i rozpocząć czynności pierwszej pomocy odpowiednie do stanu (np. RKO, jeśli brak prawidłowego oddechu). Na egzaminie warto zapamiętać schemat: zabezpiecz – przerwij zagrożenie – oceń – wezwij – pomagaj.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij działanie prądu i zadbaj o własne bezpieczeństwo: użyj wyłącznika awaryjnego, odłącz zasilanie główne lub wyjmij wtyczkę (jeśli to bezpieczne). Dopiero po odłączeniu źródła zagrożenia oceniaj stan poszkodowanego i wzywaj pomoc.
Bo możesz stać się częścią obwodu i sam doznać porażenia. Dotknięcie osoby, przez którą płynie prąd, może przenieść napięcie na ratownika. Najpierw odłącz zasilanie lub zastosuj bezpieczne metody izolacji, a dopiero potem udzielaj pomocy.
Najczęściej używa się przycisku awaryjnego STOP, wyłącznika głównego maszyny albo odłącznika w rozdzielni. W przypadku zasilania wtyczkowego można wyjąć wtyczkę, ale tylko gdy nie ma ryzyka kontaktu z uszkodzonym przewodem lub wilgocią.
Po przerwaniu dopływu prądu i wstępnej ocenie stanu poszkodowanego. Jeśli są niepokojące objawy (utrata przytomności, brak prawidłowego oddechu, ból w klatce, oparzenia), wezwanie pomocy jest pilne. Telefon nie zastępuje jednak natychmiastowego odłączenia zasilania.
Wyłącznik awaryjny STOP to element bezpieczeństwa, który umożliwia szybkie zatrzymanie maszyny i odłączenie energii w sytuacji zagrożenia. W praktyce pozwala ograniczyć skutki wypadku, skraca czas ekspozycji na niebezpieczny czynnik i ułatwia bezpieczne rozpoczęcie akcji ratunkowej.
Nie zawsze. Najpierw sprawdza się przytomność i prawidłowy oddech. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, należy rozpocząć RKO i wezwać pomoc. Jeśli oddycha, zapewnij bezpieczeństwo, obserwuj i wezwij pomoc medyczną, bo po porażeniu mogą wystąpić groźne zaburzenia rytmu serca.
Zawiadomienie inspektora BHP jest ważne dla procedur powypadkowych (dokumentacja, analiza przyczyn, działania korygujące), ale nie ratuje życia w pierwszych sekundach. Priorytetem jest usunięcie czynnika rażącego i udzielenie pierwszej pomocy, a zgłoszenia wykonuje się później.
Najczęstsze błędy to: próba odciągania poszkodowanego gołymi rękami, szukanie przełożonego zamiast odłączenia zasilania, panika i brak oceny bezpieczeństwa otoczenia oraz zbyt późne wezwanie pomocy medycznej po zabezpieczeniu sytuacji.
Pogotowie energetyczne rozwiązuje awarie sieci i infrastruktury, ale wypadek porażenia prądem to przede wszystkim stan zagrożenia zdrowia. Najpierw odłącz zasilanie lokalnie, a następnie wzywaj pomoc medyczną. Energetykę wzywa się, gdy występuje awaria instalacji wymagająca interwencji technicznej.
Ucz się kolejności działań: bezpieczeństwo ratownika, przerwanie narażenia, ocena stanu, wezwanie pomocy, pierwsza pomoc (w tym RKO). Przećwicz scenariusze przy maszynach z wyłącznikiem STOP oraz rozróżniaj działania natychmiastowe od formalnych zgłoszeń powypadkowych.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dopiero potem wzywa się pomoc i prowadzi dalsze czynności ratunkowe.

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First aid (rozdział dot. urazów i sytuacji nagłych, w tym porażenia prądem), 2021
  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – Adult basic life support (BLS), 2021
  • Państwowa Inspekcja Pracy: materiał informacyjny o pierwszej pomocy w przypadku porażenia prądem elektrycznym, https://www.pip.gov.pl/pl/ (sekcja tematyczna: pierwsza pomoc/porażenie prądem) - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Wytyczne European Resuscitation Council (ERC) dotyczące pierwszej pomocy i resuscytacji
  • Materiały szkoleniowe Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące pierwszej pomocy w pracy
  • Instrukcje stanowiskowe BHP i instrukcje eksploatacji maszyn z opisem wyłączników awaryjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego