KWALIFIKACJA LES2 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 26.
Podczas oceny potrzeby przebudowy drzewostanu zauważasz, że większość drzew to gatunki nieodporne na lokalne szkodniki i choroby. Jakie działanie powinieneś podjąć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najbardziej właściwe jest stopniowe przebudowywanie drzewostanu poprzez zastępowanie najbardziej podatnych drzew gatunkami lepiej dostosowanymi i odpornymi. Takie działanie usuwa przyczynę podwyższonego ryzyka (skład gatunkowy), a jednocześnie ogranicza negatywne skutki radykalnej wycinki lub samej chemizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli w drzewostanie dominuje skład gatunkowy mało odporny na lokalne szkodniki i choroby, to problemem nie jest wyłącznie bieżący stan zdrowotny, lecz podwyższone ryzyko przyszłych szkód. W takiej sytuacji właściwym kierunkiem działania jest stopniowa przebudowa drzewostanu, czyli sukcesywne wprowadzanie (w odnowieniach, podsadzeniach i poprzez selekcję) gatunków lepiej dostosowanych do warunków siedliskowych i bardziej odpornych na czynniki biotyczne.

Odpowiedź "Rozpocząć proces stopniowej przebudowy, zastępując najbardziej podatne drzewa gatunkami bardziej odpornymi." jest trafna, ponieważ:

  • działa przyczynowo – zmniejsza podatność poprzez zmianę składu gatunkowego,
  • jest bezpieczniejsza ekosystemowo niż działania gwałtowne,
  • pozwala zachować ciągłość funkcji lasu (produkcyjnych, ochronnych i przyrodniczych),
  • umożliwia dopasowanie tempa przebudowy do warunków lokalnych i wyników obserwacji.

Pozostałe propozycje są mniej właściwe. Pozostawienie sytuacji bez zmian opiera się na założeniu, że obecny stan zdrowia gwarantuje trwałość, co ignoruje charakter zagrożeń biotycznych (mogą ujawniać się falowo i gwałtownie). Natychmiastowa wycinka wszystkich drzew to podejście zbyt radykalne: zwiększa ryzyko szkód środowiskowych i gospodarczych oraz nie zawsze jest uzasadnione hodowlano. Z kolei sama chemiczna walka bez zmiany składu gatunkowego ogranicza się do doraźnego tłumienia objawów i może nie usuwać źródła podatności drzewostanu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się dominacja gatunków "nieodpornych", najczęściej kluczem jest przebudowa ukierunkowana na stabilność i odporność, a nie jednorazowy, skrajny zabieg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przebudowa drzewostanu to planowe, zwykle stopniowe zmienianie składu gatunkowego i struktury lasu, aby był lepiej dopasowany do siedliska i bardziej stabilny. Obejmuje m.in. selektywne usuwanie drzew podatnych oraz wprowadzanie odnowień lub podsadzeń gatunków bardziej odpornych.
Stopniowość ogranicza ryzyko szkód: nie dochodzi do nagłego odsłonięcia gleby, silnych zmian mikroklimatu i dużych wahań wilgotności. Pozwala też utrzymać ciągłość funkcji lasu i lepiej kontrolować efekt hodowlany. Jednorazowa, całkowita wycinka jest często rozwiązaniem zbyt radykalnym.
Sygnałem są m.in. częste objawy porażenia, powtarzające się gradacje, osłabienie przyrostu, zamieranie wierzchołków lub wzrost udziału posuszu. Ważny jest też skład gatunkowy: dominacja gatunków słabo przystosowanych do lokalnych warunków zwykle zwiększa podatność, nawet jeśli aktualnie drzewa wyglądają na zdrowe.
Zazwyczaj nie. Chemizacja bywa działaniem doraźnym i celowanym, ale nie usuwa podstawowej przyczyny podatności, jeśli wynika ona ze składu gatunkowego lub niedopasowania do siedliska. W praktyce przebudowa zwiększa trwałość efektu, a środki ochrony mogą co najwyżej wspierać ograniczanie szkód w szczególnych sytuacjach.
Jest ryzykowne, gdy widać przesłanki narastającego zagrożenia: dominację gatunków wrażliwych, powtarzalne występowanie chorób lub szkodników oraz osłabienie odporności (np. po stresie suszy). Obecny "dobry wygląd" nie gwarantuje trwałości, bo presja biotyczna może wzrosnąć nagle.
Najczęściej wybierane błędy to: wskazanie działań skrajnych (np. natychmiastowa wycinka wszystkiego) lub działań wyłącznie objawowych (np. sama chemizacja). Uczniowie mylą krótkoterminową skuteczność z długoterminową stabilnością. W pytaniach o odporność kluczowe jest podejście przyczynowe i hodowlane.
Uwzględnia się przede wszystkim dopasowanie do siedliska (gleba, wilgotność, ekspozycja), lokalne zagrożenia biotyczne, odporność na stresy klimatyczne oraz cel hodowlany. "Odporność" nie oznacza jednego gatunku idealnego, lecz dobór gatunków i domieszek, które stabilizują drzewostan.
Działanie przyczynowe usuwa źródło problemu, a nie tylko jego objawy. W kontekście podatności na choroby i szkodniki oznacza to m.in. poprawę składu gatunkowego, struktury i dostosowania do siedliska, tak aby drzewostan sam był mniej wrażliwy. Same zabiegi zwalczające mogą ograniczać szkody, ale nie zawsze zmieniają podatność.
Cięcia pielęgnacyjne koncentrują się na poprawie jakości i warunków wzrostu w obrębie istniejącego drzewostanu. Przebudowa ma dodatkowo wyraźny cel zmiany składu lub struktury (np. zwiększenie udziału gatunków odpornych, wprowadzenie domieszek). W praktyce przebudowa może wykorzystywać cięcia, ale jest ukierunkowana strategicznie.
Najpierw oceń, czy problem dotyczy przyczyny (np. podatny skład gatunkowy) czy objawów (pojaw szkodnika). Gdy wśród opcji są: "nic nie robić", "wszystko wyciąć" i "tylko chemia", zwykle poprawna jest odpowiedź o planowym, stopniowym działaniu hodowlanym zwiększającym odporność.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najbardziej właściwe jest stopniowe przebudowywanie drzewostanu poprzez zastępowanie najbardziej podatnych drzew gatunkami lepiej dostosowanymi i odpornymi.

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu hodowli lasu (tematy: przebudowa drzewostanów, skład gatunkowy, odporność)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji LES.2 dotyczące zabiegów hodowlanych i ochrony lasu
  • Notatki z zajęć o przebudowie drzewostanów i stabilności ekosystemów leśnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego