Próba olejowa służy do różnicowania przyczyn zbyt niskiego ciśnienia sprężania w danym cylindrze. Polega na wlaniu niewielkiej ilości oleju do cylindra i ponownym pomiarze kompresji.
Dlaczego to działa?
Olej tworzy chwilową warstwę uszczelniającą na gładzi cylindra i może ograniczyć przedmuchy w układzie tłok–pierścienie–cylinder. Jeśli przyczyną niskiej kompresji są zużyte lub zapieczone pierścienie albo nadmierne zużycie cylindra, po dolaniu oleju zwykle obserwuje się wzrost ciśnienia sprężania.
W rozpatrywanym przypadku wartość ciśnienia sprężania nie uległa zmianie. To oznacza, że problem nie leży w uszczelnieniu zapewnianym przez pierścienie tłokowe, bo olej nie poprawił wyniku. W takiej sytuacji najbardziej typową przyczyną jest nieszczelność po stronie zaworów, czyli m.in. uszkodzone przylgnie (powierzchnie uszczelniające grzybek–gniazdo). Olej wlany do cylindra nie jest w stanie uszczelnić miejsca, w którym gazy uciekają do kanału dolotowego lub wylotowego, dlatego kompresja pozostaje niska.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Pierścienie tłokowe – ich zużycie zwykle daje wzrost kompresji po dolaniu oleju, bo olej tymczasowo poprawia szczelność na styku pierścieni i cylindra.
- Uszczelniacze zaworów – dotyczą głównie przedostawania się oleju do komory spalania (dymienie, wzrost zużycia oleju). Zazwyczaj nie są typową przyczyną niskiego ciśnienia sprężania w próbie olejowej.
- Panewka sworznia tłokowego – jej zużycie wiąże się ze stukami i luzami mechanicznymi, a nie z ucieczką ładunku sprężanego; nie tłumaczy wyniku próby olejowej.
W praktyce taki wynik jest wskazaniem do dalszej diagnostyki głowicy (np. szczelność zaworów) i rozważenia naprawy zaworów/przylgni.
