KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 6.
Podczas pomiaru luzu szczelinomierzem, okazało się, że płytka 0,2 łatwo wchodzi w szczelinę i wyczuwa się jeszcze luz, a płytka 0,3 nie wchodzi wcale. Określ wielkość luzu szczeliny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro płytka 0,2 mm wchodzi swobodnie i "czuć jeszcze luz", to luz jest większy niż 0,20 mm. Ponieważ płytka 0,3 mm nie wchodzi wcale, luz jest mniejszy niż 0,30 mm. Typowo przyjmuje się wartość pośrednią między tymi granicami, czyli około 0,25 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar szczelinomierzem ma charakter graniczny: sprawdzamy, jaka grubość płytki przejdzie w szczelinę, a jaka już nie. Z opisu wynika, że płytka 0,20 mm wchodzi łatwo i nadal wyczuwalny jest zapas miejsca, więc rzeczywisty luz jest większy niż 0,20 mm. Jednocześnie płytka 0,30 mm nie wchodzi wcale, czyli luz jest mniejszy niż 0,30 mm.

W praktyce warsztatowej, gdy nie ma płytki o wartości pośredniej lub gdy chcemy szybko oszacować wynik, przyjmuje się wartość pośrednią między największą płytką, która jeszcze wchodzi, a najmniejszą, która nie wchodzi. Daje to przybliżenie:

  • dolna granica: 0,20 mm,
  • górna granica: 0,30 mm,
  • oszacowanie: (0,20 + 0,30) / 2 = 0,25 mm.

Dlatego odpowiedź "0,25 mm" jest właściwa jako typowe przybliżenie luzu w sytuacji, gdy wiemy jedynie, że luz mieści się między 0,20 a 0,30 mm.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:

  • "0,20 mm" – sprzeczne z informacją, że po wsunięciu 0,20 mm nadal wyczuwa się dodatkowy luz (czyli szczelina jest większa).
  • "0,30 mm" – sprzeczne z informacją, że płytka 0,30 mm nie wchodzi wcale (czyli szczelina jest mniejsza).
  • "0,35 mm" – tym bardziej nie może być prawdą, skoro już 0,30 mm nie wchodzi.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj opis jak nierówności. "Wchodzi i jest luz" oznacza ">", a "nie wchodzi" oznacza "<". Dopiero potem wybierz sensowne przybliżenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczelinomierz to zestaw cienkich płytek o znanej grubości, używany do sprawdzania szczelin i luzów między elementami. W mechanice pozwala szybko ocenić, czy luz mieści się w wymaganym zakresie podczas montażu, regulacji lub kontroli zużycia.
Traktuj to jako pomiar graniczny: luz jest większy niż grubość płytki wchodzącej i mniejszy niż grubość płytki niewchodzącej. Jeśli potrzebujesz liczby, często przyjmuje się wartość pośrednią (przybliżenie) lub dobiera płytki bliżej granic.
Bo z podanych informacji wynika tylko przedział (0,20; 0,30) mm. Gdy brak dokładniejszej płytki, w praktyce przyjmuje się przybliżenie jako wartość pośrednią między granicami. To nie "magiczna" reguła, tylko uproszczony zapis oszacowania.
Najczęściej myli się znaczenie granic: część osób wybiera 0,20 mm, bo "weszło", ignorując informację o dodatkowym luzie. Inni wybierają 0,30 mm, bo to "najbliższa większa", mimo że płytka nie wchodzi. Kluczowe są nierówności: >0,20 i <0,30.
Nie zawsze. Średnia jest przybliżeniem, gdy znasz tylko dwie granice i nie masz płytek pośrednich. W dokładniejszej kontroli dobiera się zestaw kilku płytek (np. 0,20 + 0,02) albo stosuje inną metodę pomiaru, jeśli wymagana jest większa dokładność.
Używa się cieńszych płytek i łączy je w pakiety, o ile zestaw na to pozwala. Przykładowo zamiast skoku 0,1 mm można zestawić dwie płytki o mniejszych grubościach, aby "dopasować się" bliżej wartości granicznej. Trzeba jednak dbać o czystość i brak zadziorów.
W praktyce płytka powinna wchodzić z lekkim oporem (wyczuwalne tarcie), bez wyginania i bez użycia siły. Jeśli wchodzi zupełnie luźno, oznacza to, że szczelina jest większa niż grubość płytki. Jeśli nie wchodzi, szczelina jest mniejsza.
Tak. Brud, olej z opiłkami, zadzior na krawędzi lub nierówność powierzchni mogą sprawić, że płytka nie wejdzie mimo właściwego luzu albo będzie "czuć opór" mimo zbyt dużej szczeliny. Przed pomiarem warto oczyścić miejsce, sprawdzić płytki i unikać dociskania.
Najbardziej rzetelny zapis to podanie granic, np. "0,20–0,30 mm" lub ">0,20 mm i <0,30 mm". Jeśli zadanie wymaga jednej liczby, można wpisać wartość oszacowaną (np. 0,25 mm) i traktować ją jako przybliżenie wynikające z pomiaru granicznego.
Ćwicz interpretację opisów typu "wchodzi/nie wchodzi" jako nierówności oraz dobór narzędzia do pomiaru. Powtórz zasady użycia szczelinomierza, suwmiarki i mikrometru. Na egzaminie najpierw wyznacz przedział możliwych wartości, a dopiero potem wybierz odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Szczelinomierz - dostęp 2026-02-28
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Feeler_gauge - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (szczelinomierze, suwmiarki, mikrometry)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli luzów montażowych
  • Ćwiczenia praktyczne: dobór płytek szczelinomierza i zapis wyniku pomiaru

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego