KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Podczas pomiaru stanu atmosfery na rurce wskaźnikowej O2 zabarwienie zatrzymało się na wysokości skali 15, co oznacza, że atmosfera
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyt "15" na rurce wskaźnikowej O2 oznacza zbyt niską zawartość tlenu w powietrzu w stosunku do atmosfery bezpiecznej dla człowieka.
Przy takim wyniku atmosfera jest oceniana jako niezdatna do oddychania; odpowiedzi o CH4 i H2 nie wynikają z pomiaru tlenu.

Pełne wyjaśnienie:

Rurka wskaźnikowa O2 służy do oceny zawartości tlenu w badanej atmosferze. Zabarwienie przesuwające się do wartości "15" oznacza, że uzyskany wynik odpowiada odczytowi 15 w skali danej rurki, co w praktyce interpretuje się jako niedobór tlenu w porównaniu z atmosferą umożliwiającą bezpieczne oddychanie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "jest niezdatna do oddychania." W warunkach pracy pod ziemią zbyt niska zawartość O2 stanowi bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia (osłabienie, utrata przytomności), więc wnioskiem z takiego odczytu jest brak zdatności atmosfery do oddychania i konieczność działań organizacyjno-technicznych (np. wycofanie ludzi, przewietrzenie, kontrola źródeł zubożenia tlenu).

Odpowiedź "jest zdatna do oddychania." jest błędna, ponieważ stoi w sprzeczności z interpretacją niskiego odczytu tlenu na rurce wskaźnikowej.

Odpowiedzi "zawiera znaczne ilości CH4" oraz "zawiera znaczne ilości H2" są nieprawidłowe z punktu widzenia logiki pomiaru: rurka przeznaczona do O2 nie jest przyrządem do wnioskowania o stężeniu metanu lub wodoru. Do tych gazów stosuje się inne metody i detektory. Typowym błędem egzaminacyjnym jest utożsamianie "złej atmosfery" wyłącznie z gazami palnymi, podczas gdy równie groźny bywa sam niedobór tlenu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal co było mierzone (tu: O2), a dopiero potem wybierz wniosek dotyczący dokładnie tego parametru. Odpowiedzi o innych gazach są w takim układzie typowymi dystraktorami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że zabarwienie doszło do wartości 15 w skali danej rurki, czyli odczyt odpowiada wskazanej zawartości tlenu wg jej kalibracji. W praktyce taki wynik interpretuje się jako zbyt małą ilość tlenu, więc atmosfera nie jest bezpieczna do oddychania.
Tlen jest niezbędny do prawidłowego oddychania. Gdy jego zawartość spada poniżej poziomu bezpiecznego, organizm szybko odczuwa skutki niedotlenienia (osłabienie, zaburzenia świadomości). W wyrobisku podziemnym to sygnał do przerwania prac i podjęcia działań wentylacyjnych.
Rurka zawiera odczynnik, który zmienia barwę po kontakcie z gazem zasysanym przez pompkę. Długość odcinka zabarwienia porównuje się ze skalą na rurce. Odczyt to wartość przypisana do danego typu rurki, dlatego trzeba znać jej zakres i sposób interpretacji podany przez producenta.
Nie. Rurka O2 służy do oznaczania tlenu, a metan (CH4) mierzy się innymi przyrządami lub rurkami przeznaczonymi do CH4. W zadaniach egzaminacyjnych odpowiedź o metanie bywa podchwytliwa, ale nie wynika z odczytu tlenu.
Zasadniczo nie, bo pomiar dotyczy tlenu, a nie wodoru. Nawet jeśli atmosfera może zawierać różne gazy, sam wynik z rurki O2 pozwala wnioskować o zdatności do oddychania wynikającej z poziomu tlenu, a nie o "znacznych ilościach" H2.
Najczęściej myli się: jednostki skali (np. % objętości vs inna skala), kierunek odczytu (od strony wlotu/wylotu), oraz zakłada, że każda liczba wygląda "bezpiecznie". Drugi błąd to wybieranie odpowiedzi o innych gazach mimo tego, że mierzono O2.
Wykonuje się je m.in. przy podejrzeniu pogorszenia składu atmosfery, po przerwach w przewietrzaniu, w rejonach o ryzyku zubożenia tlenu oraz podczas kontroli stanu wyrobisk. Celem jest potwierdzenie, że warunki są bezpieczne przed dopuszczeniem ludzi do pracy.
W praktyce należy nie dopuszczać ludzi do strefy zagrożenia lub ich wycofać, powiadomić dozór, uruchomić lub skorygować przewietrzanie i wykonać dodatkowe pomiary kontrolne. Konkretne kroki wynikają z instrukcji zakładowych i procedur bezpieczeństwa w danej kopalni.
To typowe dystraktory: w górnictwie podziemnym gazy palne są częstym zagrożeniem, więc łatwo "automatycznie" je wskazać. Zadanie sprawdza jednak umiejętność powiązania przyrządu z mierzonym parametrem: skoro użyto rurki O2, wniosek ma dotyczyć tlenu.
Ucz się w parach: przyrząd → mierzony gaz → wniosek. Przećwicz interpretację odczytów z różnych metod (czujniki, rurki wskaźnikowe) oraz typowe progi bezpieczeństwa omawiane na zajęciach. Na egzaminie najpierw ustal, co było mierzone, potem wybierz wniosek.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe i procedury wykonywania pomiarów atmosfery w wyrobiskach
  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń i zagrożeń atmosferycznych
  • Instrukcje obsługi producenta dla rurek wskaźnikowych i pompki (zakresy, jednostki, interpretacja skali)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego