KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 24.
Podczas pomocy osobie z niepełnosprawnością w korzystaniu ze sprzętu rehabilitacyjnego, zauważasz, że osoba ta ma trudności z utrzymaniem równowagi na balkoniku. Jaka może być przyczyna tego problemu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trudności z utrzymaniem równowagi na balkoniku mogą wynikać jednocześnie z kilku czynników:
nieprawidłowego dopasowania wysokości do wzrostu, braku opanowanej techniki używania oraz zbyt małej siły i stabilizacji tułowia. Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca, że wszystkie te przyczyny mogą wystąpić.

Pełne wyjaśnienie:

Utrzymanie równowagi podczas chodzenia z balkonikiem zależy od współdziałania sprzętu, umiejętności i możliwości fizycznych osoby. W praktyce opieki środowiskowej problem rzadko ma tylko jedno źródło, dlatego należy myśleć o nim wieloczynnikowo.

Odpowiedź "Wszystkie powyższe odpowiedzi są poprawne." jest trafna, ponieważ:

  • Niewłaściwe dopasowanie do wzrostu (zbyt wysoko lub zbyt nisko ustawione uchwyty) pogarsza stabilność: osoba może nadmiernie pochylać tułów, unosić barki lub opierać ciężar ciała w niekorzystny sposób. To zwiększa ryzyko chwiejności i potknięć.
  • Brak prawidłowej techniki (np. stawianie balkonika zbyt daleko, wchodzenie w niego niewłaściwym krokiem, brak kontroli tempa) może prowadzić do sytuacji, w której środek ciężkości "ucieka" poza bezpieczne pole podparcia. Nawet dobrze dobrany balkonik nie pomoże, jeśli jest używany niepoprawnie.
  • Zbyt mała siła i wytrzymałość (osłabione kończyny dolne, słaba stabilizacja tułowia, szybkie męczenie) ograniczają możliwość przenoszenia ciężaru i reagowania na zachwianie. Osoba może nie nadążać z korektą postawy, co objawia się chwiejnością.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi (każda z osobna) nie są najlepszym wyborem? Ponieważ wskazują tylko jedną potencjalną przyczynę, a pytanie dotyczy sytuacji, w której takich przyczyn może być kilka jednocześnie. W pracy opiekunki środowiskowej ważne jest więc: obserwować, ocenić ustawienie sprzętu, poprowadzić instruktaż oraz zadbać o asekurację. Jeśli trudności się utrzymują, właściwe jest zgłoszenie potrzeby konsultacji specjalisty (np. fizjoterapeuty) i ponownej oceny doboru zaopatrzenia pomocniczego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej decyduje zestaw czynników: złe dopasowanie wysokości uchwytów, nieprawidłowa technika (np. stawianie balkonika za daleko) oraz osłabienie mięśni i stabilizacji tułowia. W praktyce trzeba sprawdzić wszystkie elementy, bo często współwystępują.
W uproszczeniu uchwyty nie powinny zmuszać do głębokiego pochylenia ani unoszenia barków. Osoba powinna mieć możliwość oparcia się pewnie, z kontrolą postawy. Jeśli pojawia się chwiejność lub ból w barkach/nadgarstkach, warto skorygować ustawienie i skonsultować dobór sprzętu.
Gdy balkonik jest stawiany zbyt daleko lub osoba "wchodzi" w niego bez kontroli kroku, środek ciężkości może znaleźć się poza bezpiecznym polem podparcia. To zwiększa ryzyko potknięcia i upadku. Pomaga spokojne tempo, krótszy krok i konsekwentne ustawianie balkonika.
Typowe błędy to: zbyt szybkie tempo, ustawianie balkonika za daleko, patrzenie w dół zamiast przed siebie, skręcanie tułowia bez przestawienia sprzętu oraz brak przerw na odpoczynek. W opiece ważna jest asekuracja i korygowanie jednego błędu naraz, aby nie przeciążyć osoby.
Może, ale często nie jest jedyną. Osłabienie wpływa na reakcje równoważne i wytrzymałość, jednak nawet przy dobrej sile zły dobór wysokości lub techniki może wywoływać chwiejność. Dlatego ocenia się równocześnie stan osoby i ustawienia sprzętu oraz warunki otoczenia.
Gdy pojawia się wyraźne ryzyko upadku: nasilona chwiejność, zawroty głowy, duszność, nagłe osłabienie, ból uniemożliwiający bezpieczny krok lub brak współpracy. Wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo, odpoczynek i zgłoszenie problemu osobie uprawnionej (np. rodzinie, pielęgniarce, fizjoterapeucie).
Niebezpieczne są m.in. progi, dywany i chodniki, śliskie podłogi, ciasne przejścia, słabe oświetlenie oraz brak stabilnych poręczy w newralgicznych miejscach. Nawet prawidłowo używany balkonik może nie zapewnić bezpieczeństwa, jeśli otoczenie "zabiera" przestrzeń na stabilny krok.
Sygnałami są: brak możliwości bezpiecznego utrzymania równowagi mimo instruktażu, bardzo szybkie męczenie się, problemy z koordynacją, zbyt mała siła w rękach do kontroli sprzętu lub trudności w manewrowaniu w mieszkaniu. Wtedy rozważa się konsultację i dobór innego rozwiązania (np. rollatora, laski, wózka).
Jest poprawna, gdy każda z wymienionych opcji sama w sobie może być prawdziwą przyczyną lub elementem problemu. W tym temacie trudności z balkonikiem często wynikają z kombinacji: dopasowania sprzętu, umiejętności użytkownika i kondycji. Na egzaminie warto sprawdzić, czy żadna z opcji nie jest ewidentnie fałszywa.
Ucz się schematem: sprzęt–osoba–otoczenie. Dla każdego urządzenia pamiętaj o dopasowaniu (wysokość, stabilność), podstawowej technice używania oraz typowych zagrożeniach (upadek, zmęczenie, ból). Przećwicz też słownictwo: równowaga, asekuracja, stabilizacja, wytrzymałość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca, że wszystkie te przyczyny mogą wystąpić."

Źródła:

  • ISO 11199-2:2005, Walking aids manipulated by both arms — Requirements and test methods — Part 2: Rollators
  • Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), "WHO Global Report on Falls Prevention in Older Age" (publikacja WHO dotycząca upadków i profilaktyki), https://www.who.int/publications (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne z zakresu zapobiegania upadkom u osób z ograniczoną mobilnością
  • Instrukcje producentów dotyczące regulacji i bezpiecznego używania balkoników
  • Podręczniki/ skrypty szkoleniowe z podstaw rehabilitacji i sprzętu pomocniczego w opiece długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego