KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Podczas przeglądu silnika trójfazowego frezarki numerycznej wykonano pomiary rezystancji uzwojeń i rezystancji izolacji, zamieszczone w tabeli. Wyniki te wskazują na
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów rezystancji uzwojeń i rezystancji izolacji silnika trójfazowego frezarki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie uzwojenia z obudową rozpoznaje się przede wszystkim po obniżonej rezystancji izolacji mierzonej między danym uzwojeniem (np. W1–W2) a korpusem silnika. Przerwa w uzwojeniu dawałaby wyraźnie zawyżoną lub nieskończoną rezystancję tej fazy, a zwarcie między uzwojeniami dotyczyłoby relacji faza–faza, nie obudowy.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce silnika trójfazowego typowo wykonuje się dwa niezależne zestawy pomiarów:

  • Rezystancję uzwojeń (dla par U1–U2, V1–V2, W1–W2) – pozwala wykryć m.in. przerwę (rezystancja bardzo duża) albo podejrzenie zwarcia międzyzwojowego (rezystancja podejrzanie mała względem pozostałych faz).
  • Rezystancję izolacji między uzwojeniami a obudową (korpusem) – pozwala ocenić, czy występuje zwarcie doziemne, czyli przebicie izolacji na obudowę.

Odpowiedź "zwarcie między uzwojeniem W1-W2, a obudową silnika" jest zgodna z sytuacją, gdy pomiar izolacji wskazuje wyraźnie pogorszoną izolację właśnie tej fazy względem obudowy. W praktyce oznacza to upływ prądu do korpusu silnika i ryzyko zadziałania zabezpieczeń lub porażenia przy uszkodzeniu ochrony.

Odpowiedź "przerwę w uzwojeniu U1-U2" byłaby zasadna, gdyby rezystancja U1–U2 była skrajnie większa od pozostałych (lub wskazywała przerwę obwodu). Sama niska izolacja do obudowy nie świadczy o przerwie.

Odpowiedź "zwarcie między uzwojeniami U1-U2 oraz W1-W2" opisuje zwarcie faza–faza (między uzwojeniami), którego potwierdzenia szuka się w pomiarach między uzwojeniami oraz w charakterystycznych odchyleniach, a nie w relacji do obudowy.

Odpowiedź "przerwę w uzwojeniu V1-V2" analogicznie wymagałaby wskazań typowych dla przerwy w fazie V, czyli znaczącego wzrostu rezystancji tej fazy w porównaniu z pozostałymi.

Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: uzwojenie–uzwojenie (zwarcie między fazami/międzyzwojowe) oraz uzwojenie–obudowa (uszkodzenie izolacji doziemnej). To zwykle rozstrzyga, która diagnoza jest poprawna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar oporu elektrycznego między uzwojeniami a obudową (korpusem) silnika. Ma wykazać, czy izolacja jest sprawna. Niska wartość sugeruje upływ prądu do obudowy (zwarcie doziemne) i ryzyko zadziałania zabezpieczeń lub niebezpiecznych napięć na obudowie.
Kluczowy jest wynik rezystancji izolacji: jeśli dla jednej fazy (np. W1–W2) izolacja do obudowy jest wyraźnie gorsza niż dla pozostałych, wskazuje to na uszkodzenie izolacji tej fazy i zwarcie do obudowy. Same pomiary rezystancji uzwojeń mogą tego nie potwierdzić jednoznacznie.
Przerwa oznacza rozłączenie przewodu w uzwojeniu, więc rezystancja danej fazy rośnie do bardzo dużej wartości (lub pomiar wskazuje brak ciągłości). Zwarcie do obudowy dotyczy izolacji, więc objawia się spadkiem rezystancji izolacji uzwojenie–korpus, nawet gdy sama rezystancja uzwojenia wygląda "normalnie".
Najczęściej używa się megomomierza (miernika rezystancji izolacji), który wytwarza podwyższone napięcie pomiarowe i pozwala ocenić stan izolacji. Zwykły multimetr może nie wykryć problemu, bo mierzy przy niskim napięciu i ma ograniczony zakres dla bardzo dużych rezystancji.
Gdy rezystancja jednej fazy jest podejrzanie niższa od pozostałych, może to wskazywać na zwarcie międzyzwojowe w tej fazie. Trzeba jednak uważać: niewielkie różnice mogą wynikać z temperatury, długości przewodów lub błędu metody. Do potwierdzenia często stosuje się dodatkowe testy.
Nie. Zwarcie między uzwojeniami dotyczy uszkodzenia izolacji między fazami (faza–faza). Zwarcie do obudowy dotyczy izolacji między uzwojeniem a korpusem (faza–ziemia/PE). W tabelach pomiarowych rozróżnia się to po tym, czy problem dotyczy relacji faza–faza czy faza–obudowa.
Najczęstsze są: mylenie rezystancji uzwojeń z rezystancją izolacji, ignorowanie wyniku do obudowy, skupienie się tylko na jednej fazie bez porównania trzech, oraz wyciąganie wniosku "zwarcie" na podstawie małej różnicy, która w praktyce może wynikać z temperatury lub niedokładnego pomiaru.
Warto przećwiczyć schemat myślenia: (1) porównaj trzy rezystancje uzwojeń i szukaj skrajnych odchyleń, (2) sprawdź rezystancję izolacji do obudowy dla każdej fazy, (3) dopasuj objaw do typu uszkodzenia: przerwa, zwarcie międzyzwojowe, zwarcie doziemne. Pomaga też rozwiązywanie zadań z tabelami wyników.
Silnik napędowy wpływa na bezpieczeństwo i jakość obróbki. Uszkodzona izolacja może powodować wyłączenia awaryjne, uszkodzenia falownika lub zagrożenie porażeniowe. Wczesne wykrycie problemu w przeglądzie pozwala zaplanować serwis i ograniczyć przestoje produkcyjne.
Tak. Wilgoć i zanieczyszczenia zwykle obniżają rezystancję izolacji, a temperatura może wpływać na wyniki zarówno izolacji, jak i rezystancji uzwojeń. Dlatego w praktyce ważne są warunki pomiaru oraz porównanie między fazami i do trendu historycznego, a nie tylko pojedyncza liczba bez kontekstu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zwarcie uzwojenia z obudową rozpoznaje się przede wszystkim po obniżonej rezystancji izolacji mierzonej między danym uzwojeniem (np. W1–W2) a korpusem silnika."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z maszyn elektrycznych dotyczące uszkodzeń uzwojeń i ich objawów pomiarowych
  • Instrukcje użytkowania megomomierzy i procedury pomiaru rezystancji izolacji silników
  • DTR/Instrukcje serwisowe obrabiarek CNC w zakresie przeglądów napędów i silników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego