KWALIFIKACJA GIW13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 32.
Podczas rdzeniowania otworu wiertniczego rdzeniówką podwójną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rdzeniówka podwójna ma rurę zewnętrzną, która przenosi ruch obrotowy i wykonuje pracę skrawania, oraz rurę wewnętrzną, której zadaniem jest głównie przyjęcie i ochrona rdzenia. Dlatego w typowym rozwiązaniu obraca się tylko rura zewnętrzna, a wewnętrzna pozostaje nieobracająca się względem rdzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Rdzeniowanie służy do uzyskania możliwie nienaruszonego rdzenia skały (materiału) z otworu wiertniczego. W tym celu stosuje się m.in. rdzeniówki podwójne, które mają dwie współosiowe rury: zewnętrzną i wewnętrzną.

Dlaczego poprawne jest stwierdzenie "obraca się tylko rura zewnętrzna"?
Rura zewnętrzna jest częścią roboczą zestawu – to ona przenosi moment obrotowy z przewodu wiertniczego na koronę/element skrawający i umożliwia wykonywanie procesu wiercenia. Rura wewnętrzna pełni funkcję "pojemnika" na rdzeń: ma ograniczać jego rozdrabnianie, tarcie i dodatkowe oddziaływania mechaniczne. W typowej koncepcji rdzeniówki podwójnej rura wewnętrzna nie powinna wymuszać obrotu rdzenia, bo to zwiększa ryzyko jego zniszczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "obraca się tylko rura wewnętrzna" – byłoby to sprzeczne z zasadą przeniesienia napędu na element skrawający. Sama rura wewnętrzna nie realizuje funkcji skrawania, więc taki opis nie odpowiada typowej pracy narzędzia rdzeniującego.
  • "obraca się rura zewnętrzna i wewnętrzna" – taki wariant w praktyce zwiększałby oddziaływania na rdzeń (tarcie, ścinanie, rozcieranie), przez co kłóci się z główną zaletą rdzeniówki podwójnej, czyli ochroną i stabilizacją rdzenia podczas poboru.
  • "rury zewnętrzna i wewnętrzna nie obracają się" – przy rdzeniowaniu musi istnieć ruch roboczy (najczęściej obrotowy) narzędzia skrawającego; brak obrotu obu rur oznaczałby brak procesu wiercenia/rdzeniowania w standardowym ujęciu.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj funkcję elementów: zewnętrzna "wierci", a wewnętrzna "chroni i zbiera rdzeń". Jeśli pytanie dotyczy rdzeniówki podwójnej, najczęściej kluczem jest właśnie rozdzielenie funkcji obrotu (praca skrawania) od funkcji ochrony rdzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdzeniówka podwójna to narzędzie do poboru rdzenia z otworu, zbudowane z rury zewnętrznej i wewnętrznej. Zewnętrzna realizuje pracę wiercenia, a wewnętrzna służy do przyjęcia i ochrony rdzenia, aby ograniczyć jego rozdrobnienie i zatarcia podczas rdzeniowania.
Rura wewnętrzna ma przede wszystkim chronić pobierany rdzeń: zmniejszać oddziaływania mechaniczne, tarcie oraz ryzyko rozkruszenia. Działa jak osłona/pojemnik na rdzeń, dzięki czemu uzyskuje się materiał lepszej jakości do opisu geologicznego i badań.
Obrót rury wewnętrznej zwiększałby tarcie i oddziaływania na rdzeń, co sprzyja jego niszczeniu (ścieraniu, pękaniu, rozwarstwieniu). Idea rdzeniówki podwójnej polega na tym, aby element roboczy wykonywał skrawanie, a część wewnętrzna stabilizowała i zabezpieczała rdzeń.
Najprościej patrzeć na funkcję: rura zewnętrzna jest powiązana z elementem skrawającym i przenoszeniem napędu, natomiast rura wewnętrzna jest miejscem gromadzenia rdzenia. W praktyce identyfikację ułatwia dokumentacja narzędzia (DTR) oraz budowa zespołu chwytu rdzenia.
Ogólna zasada (zewnętrzna pracuje obrotowo, wewnętrzna chroni rdzeń) jest typowa, ale szczegóły zależą od konkretnej konstrukcji i producenta. Na egzaminie zwykle sprawdza się modelową ideę narzędzia. W praktyce zawsze należy potwierdzić rozwiązanie w instrukcji danego zestawu.
Jeśli rdzeń jest dodatkowo obracany i ocierany o elementy wewnętrzne, rośnie ryzyko jego rozdrobnienia, zatarcia i "wypolerowania" powierzchni. To pogarsza wartość rdzenia do analizy (np. opis litologii, spękań, struktur). Dlatego konstrukcje chroniące rdzeń są tak istotne.
Najczęściej myli się rolę rury wewnętrznej i zewnętrznej, zakładając, że skoro są dwie rury, to obie się obracają. Druga typowa pomyłka to wybór odpowiedzi "nic się nie obraca", bo kojarzy się z ochroną rdzenia. Trzeba pamiętać: ochrona rdzenia nie oznacza braku ruchu części roboczej.
Za pobór rdzenia odpowiada cały zespół rdzeniujący: element skrawający (korona), rdzeniówka (rury), mechanizm chwytu/utrzymania rdzenia oraz rozwiązania umożliwiające transport i zabezpieczenie rdzenia. Konkretne wykonanie zależy od typu narzędzia i warunków geologicznych.
Rdzeniowanie stosuje się wtedy, gdy potrzebny jest fizyczny materiał z górotworu do oceny geologicznej lub badań (np. litologia, struktury, spękania). Wiercenie bezrdzeniowe daje urobek i parametry wiercenia, ale nie zapewnia ciągłego, nienaruszonego rdzenia, który bywa kluczowy w dokumentowaniu profilu.
Warto uczyć się przez funkcje elementów: co przenosi napęd, co tnie, co zbiera rdzeń i co go zabezpiecza. Pomaga też przejrzenie schematów budowy rdzeniówek (pojedynczych i podwójnych) oraz typowych usterek rdzenia. Dobrą metodą jest porównywanie odpowiedzi z logiką "ochrona rdzenia vs praca skrawania".
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rdzeniówka podwójna ma rurę zewnętrzną, która przenosi ruch obrotowy i wykonuje pracę skrawania, oraz rurę wewnętrzną, której zadaniem jest głównie przyjęcie i ochrona rdzenia."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) producentów narzędzi rdzeniujących i rdzeniówek podwójnych
  • Podręczniki/kompendia z zakresu wiertnictwa dotyczące rdzeniowania i osprzętu wiertniczego
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/technicznych z modułu osprzęt wiertniczy i pobór rdzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego