KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2006

PYTANIE NR 42.
Podczas ręcznego przenoszenia ciężarów pracownik powinien założyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy ręcznym przenoszeniu ciężarów typowym zagrożeniem jest upuszczenie ładunku i zgniecenie stóp. Dlatego kluczowe jest obuwie ochronne z metalowym podnoskiem, które chroni palce przed urazem. Nakolanniki, fartuch skórzany i kask zabezpieczają inne części ciała w innych pracach.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas ręcznych prac transportowych (podnoszenia i przenoszenia ładunków) pracownik jest narażony m.in. na urazy stóp, gdy ładunek wyślizgnie się z rąk lub zostanie odłożony w sposób niekontrolowany. Z tego powodu najważniejszym środkiem ochrony indywidualnej w takim zadaniu jest obuwie ochronne z podnoskiem (np. stalowym), które ogranicza skutki uderzenia i zgniecenia w obrębie palców.

Odpowiedź "buty z metalowymi noskami" jest poprawna, bo odpowiada bezpośrednio na dominujące ryzyko w tej czynności: przygniecenie stóp spadającym lub zsuwającym się ładunkiem. W praktyce, przy pracy w magazynach i halach, znaczenie ma także stabilność i przyczepność obuwia (zmniejszenie poślizgnięć podczas przenoszenia).

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ nie adresują głównego zagrożenia:

  • "nakolanniki" chronią kolana podczas pracy w klęku lub na kolanach (np. montaż przy podłodze), ale nie zabezpieczają stóp przed uderzeniem lub zgnieceniem.
  • "fartuch skórzany" stosuje się głównie przy pracach, gdzie występują odpryski, iskry lub gorące cząstki (np. spawanie, cięcie). Nie jest to podstawowa ochrona w typowym przenoszeniu ładunków.
  • "kask" jest właściwy przy ryzyku uderzenia w głowę lub spadających przedmiotów z góry. Podczas samego przenoszenia ciężaru najczęściej krytyczne jest jednak zabezpieczenie stóp (choć w wielu miejscach pracy oba środki mogą być wymagane zależnie od oceny ryzyka).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij zagrożenie charakterystyczne dla czynności (tu: upuszczenie ładunku), a dopiero potem dobierz ŚOI chroniący tę część ciała, która ucierpi jako pierwsza (tu: stopy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęstsze i najbardziej dotkliwe zagrożenie to upuszczenie ładunku i zgniecenie stóp (palców lub śródstopia). Do tego dochodzi ryzyko poślizgnięcia i upadku podczas niesienia. Dlatego w praktyce kładzie się nacisk na ochronę stóp oraz stabilne, antypoślizgowe obuwie.
Metalowy podnosek (albo kompozytowy) działa jak wzmocniona osłona palców. Gdy ładunek spadnie lub zostanie przygnieciony, podnosek ogranicza uszkodzenia mechaniczne. To bezpośrednia ochrona przed typowym skutkiem błędu podczas podnoszenia, przenoszenia i odkładania ciężarów.
To transportowanie przedmiotów wykonywane siłą mięśni pracownika, np. podnoszenie, przenoszenie, pchanie i ciągnięcie przez jedną lub więcej osób. W BHP traktuje się je jako czynności o podwyższonym ryzyku urazów, dlatego wymagają właściwej organizacji pracy i doboru ŚOI.
Gdy zagrożenie dotyczy głównie kontaktu ładunku z podłożem, czyli ryzyka upuszczenia na stopy, priorytetem są buty z podnoskiem. Kask jest kluczowy, gdy istnieje ryzyko uderzenia w głowę lub spadających przedmiotów z góry. W wielu miejscach pracy oba środki mogą być wymagane równocześnie.
Nakolanniki chronią kolana przed uciskiem i urazami przy pracy w klęku lub na kolanach (np. montaż nisko przy podłodze). Nie zabezpieczają stóp przed zgnieceniem i nie poprawiają ochrony palców. Przy przenoszeniu ciężarów główny problem to stopa, nie kolano.
Zwykle nie jako podstawowy środek ochrony. Fartuch skórzany stosuje się tam, gdzie występują iskry, odpryski, gorące elementy lub ryzyko poparzeń (np. spawanie, cięcie). W ręcznych pracach transportowych dominują urazy mechaniczne stóp i przeciążenia, więc fartuch nie rozwiązuje głównego ryzyka.
W praktyce szuka się obuwia z podnoskiem, stabilną konstrukcją oraz podeszwą antypoślizgową. Dodatkowe cechy (np. ochrona przed przebiciem, amortyzacja) dobiera się do warunków pracy. Najważniejsze, aby obuwie było przeznaczone do ochrony, a nie tylko "robocze" bez zabezpieczeń.
Częsty błąd to wybór ŚOI "na oko", bez analizy zagrożenia, np. skupienie się na kasku i pominięcie ochrony stóp. Inny błąd to mylenie obuwia zawodowego z ochronnym oraz przekonanie, że "to tylko chwila", więc zabezpieczenia nie są potrzebne. Na egzaminie zawsze dopasuj ŚOI do skutku wypadku.
Podczas niesienia ładunku ogranicza się widoczność podłoża, a środek ciężkości ciała się zmienia. Wystarczy śliska posadzka lub zabrudzenie, by doszło do poślizgnięcia i upadku. Dlatego w praktyce istotna jest również przyczepność obuwia oraz porządek na trasie przenoszenia.
Stosuj schemat: czynność → zagrożenie → część ciała → ŚOI. Dla przenoszenia: upuszczenie ładunku → stopa/palce → obuwie z podnoskiem. Taki tok myślenia ogranicza zgadywanie i pozwala odróżnić środki "specjalistyczne" (fartuch) od podstawowych (buty ochronne).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Przy ręcznym przenoszeniu ciężarów typowym zagrożeniem jest upuszczenie ładunku i zgniecenie stóp."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych, § 3 ust. 2, Dz.U. 2018 poz. 1139 (tekst jednolity)
  • PN-EN ISO 20345 (Obuwie bezpieczne) – norma dotycząca wymagań dla obuwia ochronnego z podnoskiem

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie BHP przy ręcznych pracach transportowych (Dz.U. 2018 poz. 1139) – zakres obowiązków i wymagania organizacyjne
  • Materiały szkoleniowe BHP o doborze ŚOI do zagrożeń (ochrona stóp, głowy, oczu, rąk)
  • Opis i klasyfikacja obuwia bezpiecznego wg PN-EN ISO 20345 (wymagania i oznaczenia klas)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego