KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 46.
Urządzeniem podlegającym kontroli Urzędu Dozoru Technicznego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbiornik ciśnieniowy jest typowym urządzeniem stwarzającym podwyższone ryzyko (energia zmagazynowana w sprężonym medium), dlatego w praktyce podlega dozorowi technicznemu. Wiertarka stołowa i spawarka to standardowe urządzenia warsztatowe, a prasa hydrauliczna nie jest w tym ujęciu klasycznym urządzeniem ciśnieniowym wymagającym takiego dozoru.

Pełne wyjaśnienie:

Dozór techniczny koncentruje się na urządzeniach, których eksploatacja może stwarzać podwyższone zagrożenie dla ludzi i mienia. Kluczowym przykładem są urządzenia, w których występuje ciśnienie i możliwość gwałtownego uwolnienia energii (np. rozszczelnienie, rozerwanie zbiornika).

Odpowiedź "zbiornik ciśnieniowy" jest poprawna, ponieważ taki zbiornik pracuje z medium pod ciśnieniem i w razie awarii może dojść do niekontrolowanego wybuchowego rozprężenia. Z tego powodu w praktyce jego dopuszczenie do użytkowania oraz badania i nadzór są traktowane szczególnie rygorystycznie.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do typowych maszyn i urządzeń spotykanych w warsztacie, które co do zasady nie są klasyfikowane jako urządzenia ciśnieniowe:

  • "wiertarka stołowa" – jest maszyną skrawającą; zagrożenia dotyczą głównie ruchomych części, hałasu i instalacji elektrycznej, a nie energii ciśnienia w zbiorniku.
  • "spawarka" – to źródło prądu do spawania; nadzór dotyczy m.in. bezpieczeństwa elektrycznego i organizacji pracy, ale sama spawarka nie jest typowym urządzeniem ciśnieniowym.
  • "prasa hydrauliczna" – wykorzystuje układ hydrauliczny, jednak pytanie dotyczy urządzenia wprost kojarzonego z dozorem technicznym w kontekście ciśnienia; w praktyce mechanik powinien odróżniać maszynę roboczą od urządzeń, których podstawową cechą jest praca jako zbiornik/element ciśnieniowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się element pracujący pod ciśnieniem (zbiornik, butla, kocioł, instalacja ciśnieniowa), to często jest to najsilniejszy sygnał związku z dozorem technicznym. Warto też pamiętać, że szczegóły kwalifikacji urządzeń zależą od przepisów i parametrów pracy, więc w praktyce zawsze sprawdza się wymagania dla konkretnego typu urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
UDT to instytucja zajmująca się nadzorem nad wybranymi urządzeniami technicznymi, które mogą stwarzać podwyższone zagrożenie w eksploatacji. W praktyce dotyczy to m.in. urządzeń pracujących pod ciśnieniem, gdzie awaria może prowadzić do gwałtownego uwolnienia energii.
Najczęściej są to urządzenia, w których występuje ciśnienie lub inne czynniki ryzyka: zbiorniki ciśnieniowe, elementy instalacji ciśnieniowych oraz inne urządzenia potencjalnie niebezpieczne. Na egzaminie często chodzi o rozpoznanie tej grupy po samym opisie urządzenia.
Ponieważ w zbiorniku gromadzi się energia sprężonego medium. Przy rozszczelnieniu lub rozerwaniu może dojść do gwałtownego rozprężenia i ciężkich wypadków. Dlatego w praktyce taki sprzęt wymaga dopuszczenia do eksploatacji i okresowych badań.
Zwykle nie jest to urządzenie utożsamiane z dozorem technicznym w zakresie urządzeń ciśnieniowych. Wiertarka jest maszyną warsztatową, a wymagania dotyczą przede wszystkim bezpiecznej obsługi, osłon, instalacji elektrycznej i organizacji stanowiska pracy.
Spawarka sama w sobie jest źródłem prądu do spawania i typowo nie jest traktowana jako urządzenie ciśnieniowe. W praktyce dużo ważniejsze są wymagania BHP, stan instalacji, dobór parametrów i kwalifikacje spawacza. Inaczej może być z butlami gazowymi używanymi przy spawaniu.
Bo zawiera układ hydrauliczny i kojarzy się z "ciśnieniem". Mechanizm błędu polega na utożsamieniu każdego ciśnienia w maszynie z dozorem technicznym. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle szuka się klasycznego urządzenia ciśnieniowego, np. zbiornika.
Zwróć uwagę na słowa-klucze: "zbiornik", "ciśnienie", "butla", "kocioł", "sprężone powietrze", "instalacja ciśnieniowa". Jeśli w odpowiedziach jest element jednoznacznie ciśnieniowy, to często jest to trop do wyboru urządzenia kojarzonego z kontrolą UDT.
W praktyce rośnie ryzyko awarii i wypadku, a także konsekwencji organizacyjnych dla zakładu (np. wstrzymanie użytkowania urządzenia, problemy w razie kontroli). Na egzaminie kluczowe jest rozumienie, że urządzenia ciśnieniowe wymagają szczególnej dbałości i formalności.
Pomocne są: dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR), dane znamionowe, instrukcje producenta oraz wewnętrzne rejestry urządzeń. W praktyce te materiały wskazują parametry pracy i przeznaczenie, co ułatwia ocenę, czy urządzenie wymaga dozoru i jakiego rodzaju.
Utrwal listę typowych urządzeń ryzyka (zwłaszcza ciśnieniowych), ćwicz rozpoznawanie ich po nazwach i zastosowaniu oraz łącz temat z BHP i eksploatacją. Dobrą metodą jest porównywanie: maszyna warsztatowa vs. urządzenie ciśnieniowe wymagające dopuszczenia i badań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zbiornik ciśnieniowy jest typowym urządzeniem stwarzającym podwyższone ryzyko (energia zmagazynowana w sprężonym medium), dlatego w praktyce podlega dozorowi technicznemu."

Źródła:

  • Urząd Dozoru Technicznego (UDT) – strona informacyjna o dozorze technicznym i zakresie działania, https://www.udt.gov.pl/ (dostęp: 2026-02-27)
  • UDT – informacje dla eksploatujących dot. urządzeń podlegających dozorowi (sekcja tematyczna na stronie UDT), https://www.udt.gov.pl/dozortechniczny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe UDT dotyczące dozoru technicznego i urządzeń objętych dozorem
  • Podręczniki BHP i eksploatacji urządzeń technicznych dla mechaników-monterów
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) urządzeń ciśnieniowych i armatury zabezpieczającej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego