KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 35.
Wykorzystując informacje zawarte w tabeli, określ w których klasach dokładności tolerancji produkowane są suwmiarki.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą klas dokładności tolerancji według normy ISO.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarki produkuje się w określonych klasach dokładności, które wynikają z zestawienia w tabeli.
Zakres "Od 01 do 4" odpowiada klasom przypisanym do suwmiarki w tabeli. Pozostałe przedziały wykraczają poza wskazany zakres klas dla tego przyrządu i dlatego są nieprawidłowe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typową czynność z metrologii warsztatowej: odczytać z tabeli (najczęściej umieszczonej w załączniku/na ilustracji) informację, w jakich klasach dokładności tolerancji wytwarza się dany przyrząd pomiarowy, czyli suwmiarkę. Nie jest to obliczenie, tylko poprawna interpretacja danych zestawionych w tabeli.

Prawidłowa odpowiedź "Od 01 do 4" wskazuje pełny zakres klas, w których – zgodnie z tabelą – występują suwmiarki. Oznacza to, że dla tego przyrządu dopuszczone są klasy zaczynające się od "01" i kończące na "4". W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest, aby odczytać obie granice zakresu, a nie tylko jedną wartość.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Od 2 do 8" – zawiera klasy, które wychodzą poza zakres podany w tabeli dla suwmiarki (szczególnie górna granica jest zbyt wysoka).
  • "Od 5 do 11" – cały przedział jest przesunięty w stronę wyższych klas niż te przewidziane w tabeli dla suwmiarki.
  • "Od 10 do 14" – to przedział skrajnie odległy od klas przypisanych do suwmiarki; wybór zwykle wynika z błędnego utożsamienia klasy z innym parametrem lub z mechanicznego "szukania najwyższych liczb".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach występują przedziały, najpierw odnajdź w tabeli najmniejszą i największą klasę przypisaną do suwmiarki, a potem wybierz odpowiedź, która dokładnie obejmuje ten zakres. Uważaj też na zapis "01" – łatwo go przeoczyć lub zinterpretować jako "1".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa dokładności opisuje, z jaką precyzją przyrząd może mierzyć i jaki ma dopuszczalny błąd w danych warunkach. W praktyce pomaga dobrać suwmiarkę do wymagań tolerancji: im bardziej wymagająca kontrola wymiaru, tym większe znaczenie ma odpowiednia klasa i stan techniczny narzędzia.
Najpierw znajdź wiersz/kolumnę dotyczącą "suwmiarki". Następnie odczytaj minimalną i maksymalną klasę przypisaną do tego przyrządu. Jeśli odpowiedzi są podane jako przedziały, wybierz taki, który dokładnie pokrywa zakres z tabeli, bez "dorzucania" wyższych lub niższych klas.
W niektórych zestawieniach klasy/stopnie są oznaczane w sposób umowny i mogą zawierać zapis "01" jako odrębną kategorię (np. niższą niż "0" albo rozróżnioną historycznie). Na egzaminie trzeba trzymać się zapisu z tabeli, bo to ona jest źródłem danych do zadania.
Najczęstsze błędy to: odczytanie tylko jednej granicy zakresu, pomylenie klasy z innym parametrem (np. zakresem pomiarowym), przeoczenie nietypowego zapisu "01", oraz wybór "większych liczb" z przekonania, że są automatycznie lepsze. Pomaga spokojne porównanie wszystkich opcji.
Nie. Działka (np. 0,05 mm) dotyczy rozdzielczości odczytu, a klasa dokładności odnosi się do dopuszczalnych błędów i wymagań metrologicznych. Suwmiarka może mieć określoną działkę, ale jej błąd graniczny i wynikająca z tego "klasa" zależą też od wykonania, długości pomiaru i stanu narzędzia.
Suwmiarka sprawdza się przy pomiarach ogólnych i kontrolnych (średnice, szerokości, głębokości) w typowych tolerancjach warsztatowych. Mikrometr wybiera się, gdy wymagane są mniejsze niepewności i bardzo ciasne tolerancje. Decyzję podejmuje się na podstawie tolerancji z rysunku i wymaganej dokładności kontroli.
W praktyce wykonuje się kontrolę "zerowania", ocenę luzów, płynności przesuwu oraz porównanie wskazań z wzorcem (np. płytkami wzorcowymi lub sprawdzianem) w kilku punktach zakresu. Jeśli wyniki są rozbieżne albo narzędzie ma uszkodzone szczęki, nie powinno być używane do pomiarów odbiorczych.
Bo mechanik-monter musi umieć dobrać narzędzie pomiarowe do zadania i tolerancji, aby uniknąć błędów montażu i reklamacji. Egzamin sprawdza nie tylko znajomość nazw przyrządów, ale też umiejętność korzystania z danych tabelarycznych i świadomość ograniczeń pomiaru w warunkach warsztatowych.
Warto znać: zakres pomiarowy, rozdzielczość odczytu, rodzaj (noniuszowa, zegarowa, cyfrowa), sposoby pomiaru (zewnętrzny, wewnętrzny, głębokości), typowe źródła błędów (brud, nacisk, temperatura, zużycie szczęk) oraz zasady przechowywania i czyszczenia przyrządu.
Najpierw wyznacz z tabeli dwie liczby: minimalną i maksymalną klasę dla suwmiarki. Potem porównaj je z odpowiedziami i odrzuć te, które mają inną dolną granicę lub "zawyżoną" górną granicę. Ta metoda ogranicza ryzyko pomyłki przy podobnych przedziałach.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Suwmiarki produkuje się w określonych klasach dokładności, które wynikają z zestawienia w tabeli.Zakres "Od 01 do 4" odpowiada klasom przypisanym do suwmiarki w tabeli."

Źródła:

  • PN-EN ISO 13385-1, Suwmiarki — Część 1: Suwmiarki z noniuszem (wymagania/charakterystyki) — szczegółowa weryfikacja wymaga dostępu do pełnego tekstu normy
  • ISO 286-1, Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1 (system tolerancji; kontekst pojęcia klas/stopni tolerancji) — szczegółowa weryfikacja wymaga dostępu do pełnego tekstu normy

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej dla mechanika-montera (pomiar długości, tolerancje, chropowatość)
  • Instrukcje użytkowania suwmiarki oraz karty katalogowe producentów (parametry: dokładność, działka, błąd graniczny)
  • Normy dotyczące wymagań dla suwmiar (w zakresie stosowanym w kształceniu zawodowym) oraz normy systemu tolerancji ISO

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego