KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 1.
Zużycie ekonomiczne występuje w przypadku, gdy urządzenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie ekonomiczne występuje wtedy, gdy urządzenie traci sens użytkowy nie dlatego, że jest zepsute, lecz dlatego, że postęp techniczny powoduje jego przestarzałość: nowe rozwiązania są wydajniejsze, tańsze lub spełniają inne wymagania. Remont, modernizacja czy opłacalna naprawa nie oznaczają zużycia ekonomicznego.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie ekonomiczne (w praktyce często rozumiane jako "przestarzałość" rozwiązania) dotyczy sytuacji, w której urządzenie może być nawet sprawne lub możliwe do utrzymania w sprawności, ale przestaje być użyteczne z punktu widzenia ekonomii i organizacji produkcji. Kluczową przyczyną jest postęp techniczny: pojawiają się maszyny nowsze, bardziej wydajne, bezpieczniejsze, energooszczędne, łatwiejsze w serwisie lub spełniające nowe wymagania jakościowe.

Dlatego odpowiedź "staje się bezużyteczne w wyniku postępu technicznego" jest poprawna: opisuje utratę przydatności wynikającą nie z uszkodzenia, lecz z tego, że technologia poszła do przodu i dotychczasowe urządzenie nie zapewnia już oczekiwanych parametrów albo nie jest racjonalne w utrzymaniu.

Pozostałe odpowiedzi nie opisują zużycia ekonomicznego:

  • "jest w trakcie modernizacji" – modernizacja to działanie mające podnieść parametry lub funkcjonalność urządzenia. Sam fakt modernizacji nie jest definicją zużycia ekonomicznego; przeciwnie, bywa reakcją na ryzyko przestarzałości.
  • "uległo awarii, ale naprawa jest opłacalna" – awaria i opłacalna naprawa odnoszą się do stanu technicznego oraz kosztów przywrócenia sprawności. Jeśli naprawa jest opłacalna, zwykle nie ma przesłanki, by uznać urządzenie za ekonomicznie "bezużyteczne" z powodu postępu technicznego.
  • "jest w trakcie remontu" – remont to odtworzenie sprawności/cech użytkowych. Jest elementem typowej eksploatacji i nie stanowi kryterium zużycia ekonomicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się motyw "postępu technicznego", "przestarzałości" lub "braku sensu dalszego użytkowania mimo możliwości naprawy", najczęściej chodzi o zużycie ekonomiczne. Gdy mowa o usterkach, remontach i naprawach – zwykle dotyczy to zużycia technicznego lub bieżącej obsługi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zużycie ekonomiczne to utrata przydatności urządzenia z powodów pozatechnicznych, najczęściej przez postęp techniczny. Maszyna może działać, ale staje się nieopłacalna lub nie spełnia nowych wymagań (wydajność, energia, bezpieczeństwo, dostępność części).
Nowe rozwiązania mogą mieć lepsze parametry (wydajność, dokładność, automatyzacja) i niższe koszty eksploatacji. Wtedy starsze urządzenie, mimo sprawności, nie daje konkurencyjnych efektów i bywa racjonalnie zastępowane nowszym.
Zużycie techniczne wynika z pracy, tarcia, zmęczenia materiału i awarii (pogorszenie stanu technicznego). Zużycie ekonomiczne dotyczy przydatności i opłacalności w kontekście rynku i technologii, nawet gdy stan techniczny jest akceptowalny.
Gdy urządzenie ulegnie awarii, ale po naprawie nadal spełnia wymagania produkcyjne i koszty naprawy są uzasadnione, mówimy o problemie technicznym. Zużycie ekonomiczne rozważa się raczej wtedy, gdy sens dalszego użytkowania spada przez przestarzałość.
Nie wprost. Modernizacja to działanie podnoszące parametry urządzenia (np. sterowanie, napędy, zabezpieczenia). Może być reakcją na ryzyko przestarzałości, ale sama informacja "jest modernizowane" nie stanowi definicji zużycia ekonomicznego.
Najczęściej: brak części zamiennych, wysoka energochłonność, niska wydajność, trudna integracja z automatyką, niespełnianie nowych wymagań jakości lub bezpieczeństwa oraz rosnące koszty przestojów. To sygnały, że urządzenie jest "nie na dzisiejsze warunki".
Szukaj sformułowań typu: "postęp techniczny", "przestarzałe rozwiązanie", "bezużyteczne mimo sprawności", "zastąpione nową technologią". Odpowiedzi o remoncie, awarii i naprawie zwykle dotyczą eksploatacji technicznej, nie ekonomicznej.
Remont to czynność przywracająca sprawność i cechy użytkowe urządzenia. Dotyczy stanu technicznego i jest naturalnym elementem cyklu życia maszyny. Zużycie ekonomiczne odnosi się do sytuacji, gdy nawet po remoncie urządzenie nie ma sensu z powodu przestarzałości technologicznej.
W praktyce przygotowuje się dane do decyzji: porównuje koszty utrzymania, przestoje, dostępność części, zużycie energii i wymagane parametry. Wyniki wspierają wybór: dalsza eksploatacja, modernizacja, częściowa wymiana zespołów lub zakup nowej maszyny.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie "zużycia" z każdą awarią lub remontem oraz wybór odpowiedzi brzmiącej najbardziej "serwisowo". Warto zapamiętać: ekonomiczne = przestarzałość i utrata sensu użytkowania; techniczne = pogorszenie stanu i uszkodzenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Remont, modernizacja czy opłacalna naprawa nie oznaczają zużycia ekonomicznego."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – wyszukiwanie hasła: "zużycie ekonomiczne" (serwis encyklopedyczny PWN) – dostęp: 2026-03-05
  • Wikipedia (pl) – artykuły powiązane z pojęciami: "amortyzacja", "deprecjacja", "postęp techniczny" – dostęp: 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z eksploatacji maszyn (działy: niezawodność, zużycie, remonty)
  • Materiały dydaktyczne z utrzymania ruchu: strategie remontowe i odnowa parku maszynowego
  • Hasła encyklopedyczne dotyczące amortyzacji i zużycia (techniczne vs ekonomiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego