KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 27.
Podczas remontu konstrukcji dachu należy wymienić 15 m kleszczy. Na podstawie danych zawartych w tablicy z KNR 4-01, oblicz zapotrzebowanie na krawędziaki, bale oraz deski iglaste. Do obliczeń należy przyjąć jednokrotne zużycie materiałów.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z KNR 4-01 dotyczącej wymiany elementów konstrukcyjnych dachu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W KNR dla kleszczy przyjmuje się kolumnę "krokwie zwykłe i kleszcze". Nakłady na 1 m wynoszą: krawędziaki 0,016 m3/m, bale 0,005/0,024 m3/m, deski 0,003/0,015 m3/m. Dla jednokrotnego zużycia wybiera się mianownik, a następnie mnoży przez 15 m: 0,240; 0,360; 0,225 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o KNR kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt tablicy oraz właściwa interpretacja zapisu zużycia.

1) Wybór właściwej kolumny tablicy
Remont dotyczy wymiany kleszczy, które w tablicy "Wymiana elementów konstrukcyjnych dachu" są ujęte w tej samej kolumnie co krokwie zwykłe (kolumna opisana jako "krokwie zwykłe i kleszcze"). Odczyt z innej kolumny (np. dla krokwi narożnych/koszowych albo murłat) daje inne nakłady i prowadzi do błędnego wyniku.

2) Jednokrotne zużycie materiałów (mianownik)
Dla części materiałów w KNR spotyka się zapis ułamkowy, np. "0,005/0,024". W tym zapisie:

  • licznik odpowiada zużyciu amortyzowanemu (wielokrotne wykorzystanie),
  • mianownik odpowiada zużyciu jednokrotnemu (pełnemu).
W treści wyraźnie wskazano, aby przyjąć jednokrotne zużycie, więc należy brać wartości z mianownika dla bali i desek.

3) Obliczenie zapotrzebowania dla 15 m
Po odczycie nakładów jednostkowych na 1 m wykonuje się proste mnożenie:

  • krawędziaki: 15 × 0,016 = 0,240 m3,
  • bale (mianownik): 15 × 0,024 = 0,360 m3,
  • deski (mianownik): 15 × 0,015 = 0,225 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki bywają wybierane błędnie?
Zaniżone wartości dla bali i desek zwykle wynikają z użycia licznika (zużycie amortyzowane) zamiast mianownika. Zawyżone wartości mogą pochodzić z odczytu niewłaściwej kolumny lub pomylenia współczynników jednostkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przed mnożeniem zawsze podkreśl w tabeli, z której kolumny korzystasz, i sprawdź, czy w treści nie ma warunku typu "jednokrotne zużycie" (wtedy wybierasz mianownik).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj nakłady jednostkowe na 1 m dla kleszczy (kolumna "krokwie zwykłe i kleszcze"). Następnie uwzględnij warunek "jednokrotne zużycie" (dla zapisów ułamkowych wybierz mianownik). Na końcu pomnóż każdy nakład przez 15 m, otrzymując wynik w m3.
Zapis ułamkowy rozróżnia dwa sposoby zużycia materiału pomocniczego. Licznik oznacza zużycie amortyzowane (materiał używany wielokrotnie), a mianownik zużycie jednokrotne (pełne). W zadaniach, gdzie podano "jednokrotne zużycie", zawsze stosuje się wartość z mianownika.
Dla kleszczy należy korzystać z kolumny opisanej jako "krokwie zwykłe i kleszcze". To ważne, bo sąsiednie kolumny dotyczą innych elementów (np. krokwi narożnych/koszowych lub murłat), a ich nakłady materiałowe są inne. Zły wybór kolumny daje błędne zapotrzebowanie.
"Jednokrotne zużycie" oznacza, że materiał traktuje się jako zużywany w całości w danym zadaniu, bez założenia ponownego wykorzystania. W KNR jest to szczególnie istotne przy materiałach pomocniczych zapisanych ułamkiem: wtedy przyjmuje się mianownik, bo odpowiada pełnemu zużyciu.
Najczęściej myli się: (1) licznik z mianownikiem w zapisie ułamkowym (co zaniża wynik), (2) kolumnę tablicy (odczyt dla innego elementu dachu), oraz (3) jednostki (nakład jest na 1 m, więc trzeba mnożyć przez długość). Pomaga kontrolne sprawdzenie każdego kroku.
Nie zawsze. Jeżeli w KNR krawędziaki mają podaną jedną wartość (np. 0,016 m3/m), to nie ma tu wyboru licznika/mianownika i stosuje się wartość bezpośrednią. Rozróżnienie licznika i mianownika dotyczy sytuacji, gdy w tabeli jest zapis ułamkowy.
Wykonaj szybki test: wynik powinien być proporcjonalny do długości (15 m to 15 razy więcej niż na 1 m). Dodatkowo porównaj rząd wielkości: jeśli nakład na 1 m wynosi setne m3, to dla 15 m wynik będzie w okolicach kilku dziesiątych m3. Skrajnie małe wartości zwykle oznaczają wybór licznika.
Licznik stosuje się wtedy, gdy zadanie lub założenia kosztorysowe mówią o zużyciu amortyzowanym, czyli wielokrotnym użyciu materiału pomocniczego (np. elementy wykorzystywane powtarzalnie). Jeżeli treść wskazuje "jednokrotne zużycie" lub brak informacji o amortyzacji, bezpiecznie przyjmuje się mianownik.
Rozbij mnożenie: 0,016 × 10 = 0,160, a 0,016 × 5 = 0,080. Suma daje 0,240. Tę samą metodę zastosuj dla pozostałych: 0,024 × 10 = 0,240 i +0,024 × 5 = 0,120 (razem 0,360), a 0,015 × 10 = 0,150 i +0,015 × 5 = 0,075 (razem 0,225).
Poprawny odczyt KNR pomaga zamówić właściwą ilość materiału i uniknąć przestojów lub nadmiarów. Zaniżenie zapotrzebowania oznacza braki i opóźnienia, a zawyżenie – zamrożenie pieniędzy w materiale i ryzyko strat. W praktyce to także podstawa poprawnego kosztorysu i rozliczeń robót.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W KNR dla kleszczy przyjmuje się kolumnę "krokwie zwykłe i kleszcze"."

Źródła:

  • KNR 4-01 (Katalog Nakładów Rzeczowych dla budownictwa), tablica 0412 "Wymiana elementów konstrukcyjnych dachu", kolumna 02 "krokwie zwykłe i kleszcze", wiersze materiałowe (krawędziaki, bale, deski)

Materiały:

  • KNR 4-01: tablice dotyczące wymiany elementów konstrukcyjnych dachu (ćwiczenia w odczycie kolumn)
  • Podręcznik/notes do kosztorysowania robót budowlanych (interpretacja nakładów rzeczowych)
  • Zadania treningowe: przeliczanie nakładów jednostkowych na zapotrzebowanie dla różnych długości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego