W rozpatrywanym układzie silnika prądu stałego rozrusznik (rezystor rozruchowy) Rr znajduje się szeregowo w gałęzi twornika (A1–A2). Jego zadaniem jest ograniczenie prądu w chwili włączenia, gdy SEM przeciwna twornika jest jeszcze mała, a sama rezystancja uzwojenia twornika jest niewielka.
W chwili rozruchu prąd w gałęzi twornika można opisać (w przybliżeniu) prawem Ohma:
Ir ≈ U / (Rr + Ra),
gdzie Ra to rezystancja twornika (oraz ewentualnych elementów szeregowych). Skoro zmieniono rozrusznik na taki, którego rezystancja jest dwukrotnie większa, a napięcie zasilania pozostaje takie samo, to mianownik ułamka rośnie około dwukrotnie. W efekcie prąd rozruchowy maleje w przybliżeniu dwukrotnie. To uzasadnia poprawność odpowiedzi "prądu rozruchowego."
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "czasu rozruchu." Zwiększenie Rr zmniejsza prąd twornika, a więc i moment rozruchowy. Mniejszy moment oznacza zwykle dłuższy (a nie krótszy) rozruch, więc nie ma podstaw do stwierdzenia o "dwukrotnym zmniejszeniu" czasu.
- "prądu uzwojenia wzbudzenia." W silniku bocznikowym uzwojenie wzbudzenia (E1–E2) jest zasilane równolegle do gałęzi twornika i jest podłączone przed Rr. Zmiana Rr w gałęzi twornika nie powoduje wprost dwukrotnej zmiany prądu wzbudzenia.
- "strumienia magnetycznego wzbudzenia." Strumień wzbudzenia zależy głównie od prądu uzwojenia wzbudzenia. Skoro prąd wzbudzenia nie ulega takiej zmianie jak prąd twornika, to także strumień nie zmniejszy się dwukrotnie wskutek samego podwojenia Rr.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, w którym obwodzie leży zmieniany element (szeregowo czy równolegle), a dopiero potem wnioskuj o tym, która wielkość (prąd/strumień/czas) zmieni się "wprost".
