KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Miernikiem na zakresie 300 V zmierzono napięcie sieciowe o wartości 230 V. Do pomiaru użyto miernika analogowego o klasie dokładności zakresu pomiarowego 1,5. Jaki jest błąd bezwzględny pomiaru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa 1,5 dla miernika analogowego oznacza błąd graniczny równy 1,5% wartości pełnego zakresu. Dla zakresu 300 V: 0,015 × 300 V = 4,5 V. Zatem błąd bezwzględny pomiaru wynosi ± 4,50 V, niezależnie od wskazania 230 V.

Pełne wyjaśnienie:

W miernikach analogowych klasa dokładności (np. 1,5) najczęściej określa dopuszczalny błąd graniczny wyrażony w procentach wartości pełnego zakresu (pełnej skali), a nie w procentach aktualnego wskazania.

W tym zadaniu pełny zakres ustawiono na 300 V, a klasa wynosi 1,5. Oznacza to, że maksymalny błąd bezwzględny (graniczny) wynosi:

błąd = 1,5% × 300 V

Obliczenie:

  • 1,5% = 1,5 / 100 = 0,015
  • 0,015 × 300 V = 4,5 V

Dlatego poprawna jest odpowiedź "± 4,50 V".

Pozostałe propozycje (± 4,40 V, ± 4,30 V, ± 4,60 V) są niepoprawne, bo nie wynikają z obliczenia 1,5% pełnej skali 300 V. Typową pomyłką bywa policzenie 1,5% od wskazania 230 V, co dałoby 3,45 V, ale takiej wartości nie ma w odpowiedziach i nie odpowiada definicji klasy w tym ujęciu.

W praktyce warto zapamiętać regułę egzaminacyjną: gdy w treści pojawia się "miernik analogowy" i "klasa X", a podany jest "zakres", to błąd liczy się jako X% zakresu. Wynik podaje się jako błąd bezwzględny z symbolem ± i jednostką (tu: V).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza, że dopuszczalny błąd graniczny wynosi 1,5% wartości pełnego zakresu (pełnej skali) ustawionego na przyrządzie. Dzięki temu możesz policzyć błąd bezwzględny w jednostkach, np. w woltach.
Przelicz klasę na ułamek: 1,5% = 0,015. Następnie pomnóż przez pełny zakres: 0,015 × 300 V = 4,5 V. To jest błąd bezwzględny (graniczny), który zapisujesz jako ± 4,5 V.
W typowych zadaniach dla mierników analogowych klasa dokładności jest zdefiniowana jako % pełnej skali, więc punktem odniesienia jest ustawiony zakres (tu 300 V). Liczenie % od wskazania dotyczy innego sposobu specyfikacji błędu i trzeba to mieć jasno rozróżnione.
Przy założeniu, że klasa odnosi się do pełnego zakresu, sam błąd graniczny liczbowo nie zależy od wskazania, tylko od zakresu. Wpływ 230 V jest praktyczny: pozwala ocenić błąd względny (np. 4,5/230), ale pytanie dotyczy błędu bezwzględnego.
Najczęściej myli się podstawę procentu (wskazanie zamiast zakresu), gubi się zapis procentów (1,5% jako 1,5 lub 0,15) oraz pomija znak ±. Czasem uczniowie podają błąd względny w % zamiast bezwzględnego w V.
Błąd bezwzględny ma tę samą jednostkę co mierzona wielkość (tu: V) i opisuje "o ile" wynik może się różnić. Błąd względny jest w % i mówi, jak duży jest błąd w odniesieniu do wyniku lub wartości odniesienia.
Podczas kontroli zasilania urządzeń sterujących, detektorów i automatyki w obiektach gazowych. Znając błąd przyrządu, możesz ocenić, czy obserwowane odchylenia napięcia są realnym problemem, czy mieszczą się w tolerancji pomiaru.
Nie zawsze. Mierniki cyfrowe często podają dokładność jako kombinację składników (np. % wskazania plus "cyfry"/rozdzielczość), a analogowe typowo jako % pełnej skali. Na egzaminie trzeba czytać, jak zdefiniowano dokładność w treści zadania.
Podaj wartość z jednostką i znakiem ±, np. ± 4,50 V. Znak "±" jest ważny, bo błąd działa w obie strony: wynik rzeczywisty może być zarówno większy, jak i mniejszy od wskazania.
Użyj prostego przeliczenia: 1% z 300 V to 3 V, a 0,5% z 300 V to 1,5 V. Razem 1,5% daje 3 V + 1,5 V = 4,5 V. Ta metoda jest szybka i ogranicza pomyłki przy zapisie procentów.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Klasa 1,5 dla miernika analogowego oznacza błąd graniczny równy 1,5% wartości pełnego zakresu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej (klasy dokładności i błędy przyrządów analogowych)
  • Instrukcje producentów mierników analogowych – opis znaczenia klasy dokładności i sposobu liczenia błędu
  • Zadania rachunkowe z błędów pomiaru (błąd bezwzględny i względny) na poziomie szkoły branżowej/technikum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego