KWALIFIKACJA MED7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 30.
Podczas tworzenia bazy danych pacjentów polem unikatowym pełniącym rolę klucza podstawowego jest pole zawierające informację o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klucz podstawowy powinien jednoznacznie identyfikować każdy rekord pacjenta, czyli mieć wartości niepowtarzalne. Imię, nazwisko i adres mogą się powtarzać lub zmieniać, więc nie gwarantują unikatowości. Numer PESEL jest identyfikatorem przypisanym do osoby i w typowych założeniach bywa unikatowy.

Pełne wyjaśnienie:

W relacyjnej bazie danych klucz podstawowy (PRIMARY KEY) to atrybut lub zestaw atrybutów, który jednoznacznie identyfikuje każdy rekord w tabeli. Oznacza to m.in. brak duplikatów oraz możliwość stabilnego łączenia danych z innych tabel (np. wizyt, badań, zleceń) przez klucze obce.

Odpowiedź "numerze PESEL" jest poprawna w typowym, szkolnym ujęciu projektowania bazy pacjentów, ponieważ PESEL jest powszechnie stosowanym identyfikatorem osoby i zasadniczo spełnia warunek unikatowości, co czyni go kandydatem na klucz podstawowy.

Pozostałe propozycje nie są dobrym kluczem podstawowym:

  • "nazwisku" — nazwiska mogą się powtarzać u wielu osób, więc nie zapewniają jednoznacznej identyfikacji rekordu.
  • "imieniu" — imiona powtarzają się bardzo często; wykorzystanie ich jako klucza prowadziłoby do konfliktów i błędnych powiązań danych.
  • "adresie" — adresy mogą być wspólne dla kilku osób (np. rodzina), mogą się zmieniać w czasie i bywają zapisywane w różnych formatach, przez co nie są stabilnym identyfikatorem.

W praktyce systemów medycznych często stosuje się także wewnętrzny identyfikator pacjenta (np. ID nadawane przez system) jako klucz podstawowy, a PESEL przechowuje jako pole unikatowe lub indeksowane — dzięki temu baza lepiej obsługuje przypadki braku PESEL i zmniejsza ryzyko problemów integracyjnych. Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie, że klucz podstawowy ma być polem unikatowym, a dane opisowe (imię, nazwisko, adres) zwykle takim polem nie są.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klucz podstawowy to pole (lub zestaw pól), które jednoznacznie identyfikuje każdy rekord pacjenta. Musi być unikatowy i nie może być pusty, aby relacje z innymi tabelami (np. wizyty, badania) działały poprawnie.
Powinno być unikatowe, stabilne w czasie (rzadko zmieniane), możliwie krótkie i wygodne do indeksowania. Dodatkowo nie powinno prowadzić do częstych konfliktów lub duplikatów przy wprowadzaniu danych.
Imię nie jest unikatowe — wiele osób może mieć to samo imię. Użycie imienia jako klucza powodowałoby zduplikowane wartości i błędne powiązania danych medycznych, np. przypisanie wizyty do niewłaściwej osoby.
Nazwiska często się powtarzają, a dodatkowo mogą ulegać zmianie (np. po zawarciu małżeństwa). Klucz podstawowy ma identyfikować rekord jednoznacznie i możliwie niezmiennie, czego nazwisko nie zapewnia.
Zwykle nie. Adres nie jest stabilny (pacjent może się przeprowadzić), może dotyczyć kilku osób (domownicy), a zapisy bywają niespójne (skróty, literówki). To typowe pole opisowe, nie identyfikator.
Unikatowe pole ma wartości, które nie mogą się powtarzać w obrębie tabeli. Dzięki temu jedna wartość wskazuje dokładnie jeden rekord. W DBMS wymusza się to ograniczeniem UNIQUE lub przez klucz podstawowy.
Najczęściej wybiera się dane "widoczne" (imię, nazwisko) zamiast unikatowego identyfikatora, ignoruje możliwość zmian (adres, nazwisko), albo zakłada, że "wystarczy" kombinacja pól bez sprawdzenia duplikatów i jakości danych.
W szkolnym ujęciu często tak, bo jest traktowany jako unikatowy identyfikator osoby. W praktyce mogą wystąpić przypadki braku PESEL lub konieczności stosowania identyfikatora wewnętrznego, ale na egzaminie kluczowa jest zasada unikatowości.
Klucz podstawowy pacjenta jest wskazywany jako klucz obcy w innych tabelach, np. "Wizyty" lub "Badania". Dzięki temu system wie, do którego pacjenta należy dany wpis, i zachowuje spójność danych.
Przećwicz rozpoznawanie pól unikatowych i nieunikatowych, poznaj różnicę między PRIMARY KEY i UNIQUE oraz wykonaj kilka prostych modeli tabel (Pacjenci–Wizyty–Badania). Zwracaj uwagę na stabilność danych i ryzyko duplikatów.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klucz podstawowy powinien jednoznacznie identyfikować każdy rekord pacjenta, czyli mieć wartości niepowtarzalne.

Źródła:

  • PostgreSQL Documentation: "PRIMARY KEY" (Constraints) https://www.postgresql.org/docs/current/ddl-constraints.html#DDL-CONSTRAINTS-PRIMARY-KEYS - accessed 2026-02-28
  • Microsoft Learn: "PRIMARY KEY constraints" (SQL Server) https://learn.microsoft.com/en-us/sql/relational-databases/tables/primary-and-foreign-key-constraints - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia (pl): "Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności" https://pl.wikipedia.org/wiki/Powszechny_Elektroniczny_System_Ewidencji_Ludno%C5%9Bci - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Dokumentacja systemu DBMS (np. PostgreSQL) dotycząca PRIMARY KEY i UNIQUE
  • Materiały dydaktyczne z projektowania relacyjnych baz danych (normalizacja, klucze)
  • Przykładowe modele danych dla systemów HIS/EMR (relacje pacjent–wizyta–badanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego