Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 9


PYTANIE NR 34.
Podczas uruchamiania maszyny elektrycznej na podstawie dokumentacji technicznej natrafiasz na następujący fragment kodu:
START:

IF (przycisk_start = 1) AND (przycisk_stop = 0) THEN

SET silnik = 1;

ELSE

SET silnik = 0;

ENDIF;

GOTO START;

Co oznacza ten fragment kodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek IF sprawdza jednocześnie dwa sygnały: przycisk_start = 1 oraz przycisk_stop = 0. Gdy oba są spełnione, ustawiane jest wyjście silnik = 1 (uruchomienie). W przeciwnym razie wykonywana jest gałąź ELSE i silnik = 0 (zatrzymanie).

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym fragmencie programu kluczowa jest instrukcja warunkowa IF z operatorem logicznym AND. Oznacza to, że aby wykonała się część po THEN, muszą być spełnione jednocześnie oba warunki:

  • przycisk_start = 1 (start jest wciśnięty / sygnał aktywny),
  • przycisk_stop = 0 (stop nie jest wciśnięty / sygnał nieaktywny).

Jeśli oba warunki są prawdziwe, program wykonuje SET silnik = 1, czyli podaje stan "1" na sygnał/wyjście opisane jako silnik. W typowym sterowaniu oznacza to załączenie napędu (np. cewki stycznika lub sygnału ze sterownika do układu wykonawczego).

Jeżeli choć jeden z warunków nie jest spełniony (np. start nie jest wciśnięty albo stop jest wciśnięty), wykonywana jest gałąź ELSE i następuje SET silnik = 0, czyli wyłączenie napędu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Opcja z "start puszczony, stop wciśnięty" odwraca warunki z kodu (tam jest start=1 i stop=0).
  • Opcja "oba wciśnięte" jest sprzeczna z AND, bo wymagałaby stop=1, a w kodzie wymagane jest stop=0.
  • Opcja "oba puszczone" także nie pasuje, bo wtedy start=0 i warunek IF nie byłby spełniony, więc silnik zostałby ustawiony na 0.

Uwaga praktyczna: pętla z GOTO START wskazuje na ciągłe powtarzanie sprawdzania warunku (cykliczną pracę programu), więc stan "silnik" jest na bieżąco wymuszany zgodnie z aktualnymi stanami przycisków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza operator AND w warunku uruchomienia silnika?
AND oznacza, że oba warunki muszą być spełnione jednocześnie. W praktyce: jeśli program wymaga start=1 AND stop=0, to samo wciśnięcie START nie wystarczy, gdy STOP jest aktywny. Dopiero spełnienie obu daje załączenie wyjścia.
Jak czytać zapis przycisk_start = 1 i przycisk_stop = 0 w automatyce?
To porównanie zmiennych do wartości logicznych. Zwykle 1 oznacza sygnał aktywny (np. wciśnięty przycisk lub stan TRUE), a 0 nieaktywny. Trzeba jednak zawsze opierać się na tym, co wynika z kodu i opisu wejść w dokumentacji.
Dlaczego w kodzie jest ELSE ustawiające silnik = 0?
ELSE definiuje zachowanie "w przeciwnym razie". Dzięki temu, gdy warunek startu nie jest spełniony, wyjście jest jednoznacznie wyłączane. To zapobiega sytuacji, w której silnik pozostałby włączony mimo zwolnienia START albo wciśnięcia STOP.
Co robi instrukcja SET silnik = 1 w takim fragmencie programu?
Ustawia zmienną/wyjście silnik na stan 1. W praktyce sterowania maszyną zwykle oznacza to podanie sygnału załączenia (np. na cewkę stycznika lub wejście falownika). To nie jest "opis", tylko realne przypisanie stanu logicznego.
Kiedy silnik zostanie wyłączony według podanej logiki?
Silnik będzie ustawiany na 0 zawsze, gdy którykolwiek z warunków nie jest spełniony: gdy START nie ma wartości 1 albo gdy STOP ma wartość inną niż 0 (np. 1). Wtedy wykonywana jest gałąź ELSE i program wymusza wyłączenie.
Dlaczego GOTO START sugeruje pracę programu w pętli?
GOTO przenosi wykonanie programu do etykiety START, więc po wykonaniu IF/ELSE kod wraca na początek i ponownie sprawdza stany wejść. To odpowiada typowej, cyklicznej pracy sterownika, gdzie wyjścia są aktualizowane zgodnie z bieżącymi sygnałami.
Jakie są typowe błędy przy interpretacji warunku start=1 AND stop=0?
Najczęściej myli się znaczenie 0/1 dla STOP albo pomija się jeden człon AND. Uczniowie czasem zakładają też, że "STOP wciśnięty" zawsze ma wartość 0, co nie musi być prawdą. Trzeba czytać warunek dokładnie i traktować go jak tabelę prawdy.
Czy taki zapis odpowiada klasycznemu układowi START–STOP na styczniku?
Logika jest podobna: silnik ma działać, gdy jest sygnał START i nie ma sygnału STOP. Różnica polega na tym, że w układzie stycznikowym często występuje samopodtrzymanie, a tu stan jest bezpośrednio wymuszany warunkiem w programie (w każdej iteracji pętli).
Jak sprawdzić w praktyce, czemu silnik nie startuje mimo wciśnięcia START?
Trzeba zmierzyć/odczytać stany wejść w diagnostyce: czy przycisk_start rzeczywiście przyjmuje wartość 1 oraz czy przycisk_stop ma wartość 0. Jeśli STOP jest "1" (np. uszkodzony, źle okablowany lub skonfigurowany), warunek AND nie zostanie spełniony.
Jak przygotować się do zadań z czytania logiki sterowania na egzaminie?
Ćwicz rozpisywanie warunków na proste zdania oraz rób mini-tabele prawdy (kiedy THEN, kiedy ELSE). Zwracaj uwagę na operatory AND/OR/NOT i na to, co program ustawia na wyjściu. W zadaniach egzaminacyjnych to zwykle wystarcza do poprawnej interpretacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Warunek IF sprawdza jednocześnie dwa sygnały: przycisk_start = 1 oraz przycisk_stop = 0."

Źródła:

  • IEC 61131-3: Programmable controllers — Part 3: Programming languages (Structured Text), opis składni IF/THEN/ELSE oraz operatorów logicznych AND
  • CODESYS Documentation: Structured Text (ST) — instrukcje IF/ELSE oraz operatory logiczne (https://help.codesys.com/) - accessed 2026-02-26
  • Siemens Industry Online Support: Dokumentacja języka SCL/Structured Text dla sterowników SIMATIC (instrukcje IF/THEN/ELSE, operatory logiczne) (https://support.industry.siemens.com/) - accessed 2026-02-26

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw automatyki i sterowania napędami
  • Materiały szkoleniowe z czytania schematów i logiki sterowania START/STOP
  • Wprowadzenie do języków programowania sterowników (np. Structured Text) oraz logiki drabinkowej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego