KWALIFIKACJA BUD12 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 1.
Podczas wykonywania robót ziemnych natrafiasz na grunt o jednorodnych ziarnach o średnicy od 0,06 do 2 mm. Który rodzaj gruntu to jest?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres średnic ziaren 0,06–2 mm odpowiada frakcji piasku (grunt niespoisty).
Żwir ma ziarna większe (powyżej ok. 2 mm), a pył i ił to frakcje drobniejsze, charakterystyczne dla gruntów bardziej spoistych.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczem jest klasyfikacja gruntu według uziarnienia, czyli rozmiaru ziaren. Podany przedział średnicy ziaren 0,06–2 mm odpowiada frakcji, którą w praktyce budowlanej określa się jako piasek (grunt niespoisty). Dlatego odpowiedź "Piasek" jest właściwa.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo odnoszą się do innych zakresów uziarnienia:

  • "Żwir" – to materiał o większych ziarnach niż piasek. W klasyfikacjach geotechnicznych granica między piaskiem a żwirem przebiega w okolicy kilku milimetrów; przy wartości 2 mm jesteśmy jeszcze w zakresie piasków.
  • "Ił" – to frakcja bardzo drobna, typowa dla gruntów spoistych. Ziarna iłu są wielokrotnie mniejsze niż 0,06 mm, więc nie pasują do opisu.
  • "Pył" – również jest frakcją drobną (drobniejszą od piasku). Częstym błędem jest mylenie pyłu z bardzo drobnym piaskiem, ale granica między nimi leży poniżej wartości podanych w pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać kolejność frakcji od największych do najmniejszych: żwir → piasek → pył → ił. Gdy w pytaniu pojawia się zakres z górną granicą około 2 mm, najczęściej chodzi o piasek, a nie o żwir.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o uziarnieniu, czyli rozmiarze ziaren tworzących grunt. Przedział 0,06–2 mm wskazuje na frakcję typową dla piasków (gruntów niespoistych). Dzięki temu można wstępnie ocenić zachowanie gruntu w wykopie i przy zagęszczaniu.
W geotechnicznej klasyfikacji uziarnienia żwir ma ziarna większe niż piasek. Granica między piaskiem a żwirem przebiega w okolicy 2 mm, więc zakres kończący się na 2 mm wciąż klasyfikuje się jako piasek (a nie żwir).
Piasek ma ziarna wyraźnie większe (dziesiąte części milimetra do ok. 2 mm). Pył i to frakcje drobne, poniżej progu piasku; są bardziej podatne na zlepianie i wykazują cechy gruntów spoistych, zwłaszcza iły.
Nie. "Jednorodne ziarna" opisują raczej wyrównane uziarnienie (podobne rozmiary ziaren), a nie spoistość. O spoistości decyduje głównie udział frakcji bardzo drobnych (pyłów/iłów) i właściwości plastyczne, a nie sama "jednorodność".
Rozpoznanie piasku pomaga dobrać sposób zagęszczania, ocenić stateczność ścian wykopu i zachowanie gruntu przy nawodnieniu. Piaski zwykle łatwiej się filtrują (przepuszczają wodę), co wpływa na potrzebę odwodnienia i organizację robót ziemnych.
Zwykle przy tematach dotyczących robót ziemnych, przygotowania podłoża, zasypek, podsypek oraz podstaw geotechniki w budownictwie. Egzamin może sprawdzać rozpoznanie frakcji (piasek/żwir/pył/ił) na podstawie podanego zakresu średnic.
Najczęściej myli się pył z piaskiem (bo oba są "drobne") oraz wybiera żwir przy granicznych wartościach około 2 mm. Pomaga zapamiętanie kolejności frakcji i tego, że żwir to wyraźnie większe ziarna niż piasek.
Piasek zalicza się do gruntów niespoistych. Oznacza to, że jego zachowanie zależy głównie od tarcia między ziarnami i stopnia zagęszczenia, a nie od plastyczności jak w iłach. To ma znaczenie przy ocenie osiadań i stateczności wykopów.
Przydatna reguła pamięciowa: "2 mm to granica piasku". Jeśli w zakresie pojawia się górna granica około 2 mm, najczęściej chodzi o piasek. Żwir kojarz z ziarnami wyraźnie większymi, widocznymi jako "kamyczki" w porównaniu do piasku.
Nie. Średnica ziaren to ważne kryterium, ale w praktyce ocenia się też wilgotność, domieszki frakcji drobnych, zachowanie po ugnieceniu, podatność na rozmywanie oraz wyniki badań polowych/laboratoryjnych. W zadaniach testowych często podaje się jednak same zakresy uziarnienia.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis, definicje frakcji uziarnienia (zakresy ziaren)
  • PN-EN ISO 14688-2, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikowania (podział na frakcje, m.in. piasek/żwir/pył/ił)

Materiały:

  • Normy i opracowania dotyczące klasyfikacji gruntów (uziarnienie, nazewnictwo)
  • Podręczniki z geotechniki/budownictwa ziemnego dla poziomu branżowego
  • Tablice uziarnienia frakcji gruntu (piasek/pył/ił/żwir) do nauki progów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego