W zadaniu sprawdzasz, czy wymiar rzeczywisty (zmierzony lub podany dla nowego łożyska) mieści się w polu tolerancji dla wymiaru nominalnego.
Jeżeli wymiar nominalny wynosi 50,00 mm, a tolerancja jest podana jako ±0,025 mm, to wyznaczasz granice dopuszczalne:
- dolna granica: 50,00 − 0,025 = 49,975 mm
- górna granica: 50,00 + 0,025 = 50,025 mm
Następnie porównujesz wymiar nowego łożyska: 50,02 mm. Ta wartość jest większa od 49,975 mm i jednocześnie mniejsza od 50,025 mm, więc mieści się w granicach tolerancji. Z tego powodu poprawne jest stwierdzenie: "Tak, ponieważ nowe łożysko jest w granicach tolerancji".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Nie, ponieważ nowe łożysko jest poza granicami tolerancji." – to błąd rachunkowy lub pomylenie znaczenia zapisu ±. 50,02 mm nadal mieści się w dopuszczalnym zakresie.
- "Tak, ponieważ różnica jest zbyt mała, aby miała znaczenie." – w technice nie ocenia się "na oko". Nawet mała różnica może być istotna, ale tutaj decyduje jednoznacznie fakt, że wymiar mieści się w tolerancji.
- "Nie, ponieważ wymiary zewnętrzne łożyska nie mają znaczenia." – w praktyce średnica zewnętrzna jest kluczowa dla osadzenia w piaście (zwłaszcza przy montażu na wcisk). To właśnie tolerancja wymiaru pozwala ocenić zgodność części.
Wskazówka egzaminacyjna: przy tolerancji symetrycznej zawsze najpierw wyznacz przedział (min–max), a dopiero potem porównuj wartość. To ogranicza pomyłki wynikające z intuicyjnego oceniania różnicy.
