KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 22.
Podczas zabiegu chirurgicznego do chwytania krwawiących naczyń krwionośnych używa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krwawiące naczynia krwionośne chwyta się narzędziami przeznaczonymi do zacisku i utrzymania hemostazy, czyli kleszczykami hemostatycznymi.
Haki ostre i tępe służą głównie do retrakcji (odciągania) tkanek, a nie do zaciskania naczyń. Kleszcze Luera mają inne typowe zastosowanie niż kontrola krwawienia z naczynia.

Pełne wyjaśnienie:

W trakcie zabiegu chirurgicznego, gdy pojawia się krwawienie, celem jest kontrola krwawienia i utrzymanie przejrzystości pola operacyjnego. Do chwytania i zaciskania krwawiących naczyń używa się narzędzi zaprojektowanych do hemostazy, czyli kleszczyków hemostatycznych. Pozwalają one uchwycić naczynie, zastosować ucisk (zacisk) i utrzymać go na czas dalszych czynności (np. podwiązania lub koagulacji).

Odpowiedź "kleszczyków hemostatycznych" jest poprawna, bo bezpośrednio odpowiada na czynność opisaną w pytaniu: chwytanie krwawiących naczyń krwionośnych. Asystentka stomatologiczna powinna kojarzyć instrument przede wszystkim z funkcją: hemostaza = zacisk/uchwyt naczynia.

Pozostałe propozycje nie pasują do wskazanego celu:

  • "haka ostrego" oraz "haka tępego" używa się zasadniczo do odciągania tkanek, poprawy widoczności i dostępu, a nie do zaciskania naczyń. Haki mogą pomóc w ekspozycji pola, ale nie zastępują zacisku hemostatycznego.
  • "kleszczy Luera" to nazwa kojarzona z innym typem instrumentu niż klasyczny zacisk hemostatyczny do naczyń; wybór tej odpowiedzi wynika często z mylenia nazw własnych narzędzi. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że do naczyń krwawiących wybiera się narzędzia opisane wprost jako hemostatyczne.

Wskazówka do nauki: czytając pytanie, podkreśl czasownik i obiekt: "chwytania" "krwawiących naczyń". To niemal zawsze kieruje do narzędzi hemostatycznych (zacisków/kleszczyków), a nie do haków i rozwieraczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kleszczyki hemostatyczne to instrumenty chirurgiczne służące do uchwycenia i zaciśnięcia krwawiącego naczynia, aby ograniczyć lub zatrzymać krwawienie. Ułatwiają utrzymanie widoczności pola operacyjnego i pozwalają lekarzowi wykonać dalsze czynności, np. podwiązanie lub koagulację.
Bo zadaniem jest hemostaza, czyli zaciśnięcie naczynia i utrzymanie ucisku. Haki (ostre lub tępe) służą głównie do retrakcji tkanek i poprawy dostępu, a nie do kontrolowania przepływu krwi w naczyniu. W pytaniach egzaminacyjnych "chwytanie naczyń" kieruje do hemostatów.
Haki różnią się końcówką roboczą: tępy ma zakończenie mniej traumatyzujące tkanki, a ostry może mieć ząb/ostrzejszy zaczep. W obu przypadkach podstawowym zastosowaniem jest odciąganie tkanek, a nie zaciskanie naczyń. Do naczyń krwawiących wybiera się kleszczyki hemostatyczne.
Częsty błąd to wybór narzędzia "chirurgicznego" z nazwy (np. hak), mimo że nie wykonuje ono zacisku. Inny błąd to mylenie nazw własnych instrumentów i zgadywanie po brzmieniu. Pomaga strategia: dopasuj narzędzie do czynności (zaciskanie naczynia = hemostat).
Sformułowania typu: "chwytanie krwawiących naczyń", "zaciskanie naczynia", "tamowanie krwawienia" lub "utrzymanie hemostazy" zwykle wskazują na kleszczyki/zaciski hemostatyczne. Jeśli w treści jest "odciąganie tkanek" lub "ekspozycja pola", wtedy częściej chodzi o haki/retraktory.
Tak, ponieważ w gabinecie liczy się szybkie i bezpieczne podanie właściwego narzędzia. Znajomość funkcji (hemostaza, retrakcja, chwytanie tkanek, cięcie) zmniejsza ryzyko pomyłek i skraca czas zabiegu. Na egzaminie pytania często sprawdzają właśnie dobór narzędzia do opisanego zadania.
Stosuje się go, gdy pojawia się krwawienie z naczynia w polu zabiegowym i trzeba je opanować, aby kontynuować zabieg w bezpiecznych warunkach. Zacisk pozwala uchwycić naczynie i utrzymać ucisk. W zależności od sytuacji lekarz może następnie zastosować inną metodę ostatecznego tamowania krwawienia.
Pomaga prosta reguła: naczynie krwawi → hemostaza → hemostat. Jeśli w pytaniu pojawia się "krwawiące naczynia" i "chwytanie", to szukasz narzędzia do zacisku. Haki kojarz z "odciąganiem" i "odsłanianiem" pola, a nie z zatrzymywaniem krwawienia.
Tak, bo wiele instrumentów ma podobne brzmienie nazw albo różne nazwy zwyczajowe. Na egzaminie najlepiej kierować się funkcją opisaną w treści, a dopiero potem nazwą. W nauce pomagają fiszki: nazwa narzędzia + jedno podstawowe zastosowanie (np. "hemostatyczne = zacisk na naczynie").
Najskuteczniejsze jest uczenie się zestawami: narzędzia tnące, chwytające, hemostatyczne, retrakcyjne i szyjące. Do każdego dopisz funkcję i sytuację użycia. Dobrze działa nauka na zdjęciach/realnych narzędziach oraz krótkie quizy: "jaka czynność → jakie narzędzie". To odpowiada stylowi zadań egzaminacyjnych.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Kleszcze Luera mają inne typowe zastosowanie niż kontrola krwawienia z naczynia."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do instrumentarium stomatologicznego używane w kształceniu asystentek/higienistek
  • Atlas instrumentarium chirurgicznego (część dotycząca hemostazy i retrakcji tkanek)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: zestawy narzędzi do chirurgii stomatologicznej i ich zastosowanie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego