KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 6.
Podczas zabiegu stomatologicznego lekarz prosi asystentkę o wykonanie połączenia z telefonu stacjonarnego. Asystentka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Telefon stacjonarny jest powierzchnią wspólną i nie powinno się go dotykać rękawiczkami używanymi przy pacjencie.
Aby przerwać łańcuch przeniesienia drobnoustrojów, należy zdjąć rękawiczki, wykonać higienę rąk i dopiero wtedy wykonać połączenie.

Pełne wyjaśnienie:

W gabinecie stomatologicznym rękawiczki chronią zarówno pacjenta, jak i personel, ale nie zastępują higieny rąk i łatwo ulegają skażeniu podczas pracy w polu zabiegowym. Telefon stacjonarny (słuchawka, klawisze) to typowa powierzchnia często dotykana, z której korzysta wiele osób. Dotknięcie jej rękawiczkami używanymi przy pacjencie zwiększa ryzyko kontaminacji krzyżowej.

Dlatego prawidłowe postępowanie obejmuje trzy kroki w logicznej kolejności: zdjąć rękawiczki (bo są potencjalnie skażone), następnie umyć lub zdezynfekować ręce (bo zdejmowanie rękawic może zanieczyścić skórę dłoni), i dopiero potem wykonać połączenie. Taki schemat minimalizuje przeniesienie drobnoustrojów na telefon oraz ogranicza ryzyko ich dalszego rozprzestrzeniania na inne powierzchnie i osoby.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Umyć ręce w rękawiczkach przed wykonaniem połączenia." Mycie w rękawicach nie czyni ich "czystymi" w sensie klinicznym i nie jest traktowane jako równoważnik higieny rąk; dodatkowo rękawice mogą ulec uszkodzeniu, a skażenie może pozostać na ich powierzchni.
  • "Zdjąć rękawiczki ochronne przed wykonaniem połączenia." Samo zdjęcie rękawic to za mało, bo podczas zdejmowania mogło dojść do kontaktu skóry z zewnętrzną powierzchnią rękawicy. Bez higieny rąk nadal istnieje ryzyko przeniesienia zanieczyszczeń na aparat.
  • "Umyć ręce w rękawiczkach po wykonaniu połączenia." Tu ryzyko już się zmaterializowało: telefon mógł zostać skażony przez dotyk rękawic. Higiena rąk po fakcie nie cofa kontaminacji powierzchni wspólnej.

W praktyce warto planować pracę tak, aby czynności "czyste" (telefon, dokumentacja, komputer) wykonywać bez rękawic zabiegowych, a jeśli to możliwe – delegować je osobie, która w danym momencie nie pracuje w polu zabiegowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbezpieczniej przerwać pracę w rękawicach: zdjąć rękawiczki używane przy pacjencie, wykonać higienę rąk (mycie lub dezynfekcja zgodnie z procedurą), a dopiero potem dotknąć telefonu. To ogranicza przenoszenie drobnoustrojów na powierzchnie wspólne.
Rękawiczki podczas zabiegu szybko ulegają skażeniu (kontakt ze śliną, aerozolem, narzędziami). Dotykając nimi telefonu, przenosisz zanieczyszczenia na sprzęt, którego używają inni. To typowy mechanizm kontaminacji krzyżowej w gabinecie.
Nie zawsze. Samo zdjęcie rękawic nie eliminuje ryzyka, bo podczas zdejmowania możesz dotknąć skażonej powierzchni rękawicy. Dlatego po zdjęciu rękawic wykonuje się higienę rąk, a dopiero potem dotyka telefonu lub innych powierzchni wspólnych.
To przeniesienie drobnoustrojów z jednego miejsca na inne, np. z pola zabiegowego na telefon, klamkę czy klawiaturę, a potem na kolejne osoby lub pacjentów. Najczęściej dzieje się to przez ręce, rękawiczki i często dotykane powierzchnie.
Wykonuje się ją m.in. po zdjęciu rękawic, przed założeniem nowych rękawic, po kontakcie z materiałem potencjalnie zakaźnym oraz przed dotknięciem czystych powierzchni (np. telefonu, dokumentacji). Dokładne momenty wynikają z procedur kontroli zakażeń.
Najbardziej ryzykowne są powierzchnie często dotykane przez wiele osób: telefon, klamki, włączniki, klawiatura i mysz, uchwyty lamp, szuflady oraz przyciski urządzeń. Właśnie na nich łatwo zostawić zanieczyszczenia przeniesione na rękawicach.
Nie. Mycie lub dezynfekcja wykonywana "na rękawicach" nie jest traktowana jako prawidłowa higiena rąk, a rękawice mogą zostać uszkodzone i nadal pozostać skażone. Standardowo rękawice zdejmuje się i wykonuje higienę rąk na skórze dłoni.
Pomaga podział ról: osoba, która nie jest w danym momencie "w polu zabiegowym", może odbierać/wykonywać telefony. Dodatkowo warto ustalić zasady: telefon obsługiwany tylko bez rękawic oraz regularna dezynfekcja często dotykanych elementów.
Podczas zdejmowania rękawic łatwo o przypadkowy kontakt skóry z zewnętrzną, skażoną powierzchnią. Dodatkowo rękawice nie gwarantują pełnej szczelności. Higiena rąk po zdjęciu rękawic zmniejsza liczbę drobnoustrojów i ryzyko ich dalszego przenoszenia.
Typowe błędy to dotykanie telefonu, klawiatury lub szuflad w rękawicach po kontakcie z pacjentem, zdejmowanie rękawic bez higieny rąk, oraz przekonanie, że "przemycie rękawic" wystarczy. W egzaminie zwykle sprawdza się prawidłową kolejność działań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care", 2009 (Full guideline, sections on glove use and hand hygiene)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Guidelines for Infection Control in Dental Health-Care Settings—2003", MMWR 2003;52(RR-17) (sections: Hand Hygiene, Personal Protective Equipment)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Hand Hygiene in Healthcare Settings" (pages on when to perform hand hygiene and glove use) https://www.cdc.gov/handhygiene/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • WHO: Guidelines on Hand Hygiene in Health Care (materiały edukacyjne i 5 momentów higieny rąk)
  • CDC: wytyczne kontroli zakażeń w opiece stomatologicznej (sekcje dotyczące higieny rąk i rękawic)
  • Materiały szkoleniowe z kontroli zakażeń dla personelu gabinetu stomatologicznego (procedury wewnętrzne placówki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego