W opiece nad osobą z niedowładem połowiczym (np. po udarze) kluczowe jest tak zaplanować ubieranie i rozbieranie, aby zminimalizować ból, opór ruchu i ryzyko urazu kończyny niesprawnej, a jednocześnie ułatwić współpracę podopiecznego.
Reguła praktyczna jest stała:
- Rozbieranie: zaczyna się od strony sprawniejszej (łatwiej ją poruszyć i "uwolnić" z odzieży), a dopiero potem zdejmuje się odzież z kończyny niedowładnej.
- Ubieranie: zaczyna się od strony niesprawnej (najpierw wprowadza się kończynę o ograniczonej ruchomości), a następnie zakłada się odzież na stronę sprawniejszą.
W przedstawionej sytuacji podopieczny ma niedowład połowiczy prawostronny, czyli kończyna górna prawa jest stroną trudniejszą do prowadzenia. Z tego powodu podczas zdejmowania rozpinanej bluzy od piżamy właściwe jest rozpoczęcie od zsunięcia rękawa z lewej ręki (sprawniejszej). Następnie łatwiej i bezpieczniej jest zdjąć odzież z prawej strony, kontrolując ruch i nie pociągając gwałtownie za bark.
Podczas zakładania bluzy kolejność się odwraca: aby uniknąć szarpania i wielokrotnego "dopasowywania" rękawa, najpierw wkłada się prawą rękę (niedowładną) do rękawa, a dopiero później lewą. Dzięki temu podopieczny może aktywnie pomóc stroną sprawniejszą, a asystent ogranicza manipulowanie kończyną osłabioną.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Propozycje rozpoczynania rozbierania od strony prawej zwiększają trudność, bo wymagają pracy z kończyną o ograniczonej ruchomości, co sprzyja szarpnięciu, bólowi i frustracji. Z kolei rozpoczynanie ubierania od lewej ręki powoduje, że później trzeba "wciągać" i korygować rękaw na stronie prawej, co zwykle wymaga większej liczby ruchów i większego ryzyka przeciążenia barku.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę "ubieranie — chora pierwsza, rozbieranie — zdrowa pierwsza".
