KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Podopieczna cierpi na chorobę Alzhaimera w stadium początkowym. Uwzględniając możliwości funkcjonowania podopiecznej w środowisku społecznym, opiekunka powinna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne postępowanie w początkowym stadium choroby Alzheimera obejmuje podtrzymywanie funkcji poznawczych (pamięci i orientacji) oraz stałość otoczenia i rutyny, co zmniejsza dezorientację i lęk. Częste zmiany, przesuwanie pór posiłków czy wyręczanie mogą pogarszać samodzielność i nasilać trudności.

Pełne wyjaśnienie:

W początkowym stadium choroby Alzheimera kluczowe jest takie wsparcie, które jednocześnie podtrzymuje funkcje poznawcze oraz ułatwia bezpieczne funkcjonowanie w środowisku społecznym. Dlatego prawidłowe działanie to stymulowanie pamięci i orientacji w rzeczywistości (np. ćwiczenia przypominania, rozmowy o miejscu i czasie, proste zadania poznawcze) oraz zapewnienie niezmienności otoczenia i przewidywalnej rutyny. Stałość zmniejsza ryzyko dezorientacji, napięcia i wycofania społecznego.

Odpowiedź zawierająca "proponować codziennie inne zajęcia … oraz zapewniać zmienność otoczenia" jest niekorzystna, ponieważ nadmiar nowości i częste zmiany mogą przeciążać osobę z otępieniem i utrudniać orientację. Dodatkowo schemat "polecenie–nagroda" nie jest sednem opieki wspierającej w tym kontekście; ważniejsze jest spokojne prowadzenie, powtarzalność i wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa.

Wariant z "różnorodnymi zajęciami, zmieniać porę posiłków, zachęcać do samodzielnych spacerów" zawiera elementy potencjalnie ryzykowne: zmienianie pory posiłków uderza w rutynę, a zachęcanie do samodzielnych spacerów bez podkreślenia nadzoru/bezpieczeństwa może być niewłaściwe przy zaburzeniach orientacji.

Odpowiedź "zachęcać do ćwiczeń fizycznych, wyręczać w czynnościach" także nie jest najlepsza: aktywność ruchowa bywa korzystna, ale wyręczanie może prowadzić do szybszej utraty samodzielności i ograniczać trening praktycznych umiejętności. W opiece dąży się do wspierania tego, co podopieczna potrafi wykonać przy odpowiednim naprowadzeniu.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: mniej zmian, więcej rutyny; wspieraj, nie wyręczaj; ćwicz orientację i pamięć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To celowe działania wzmacniające pamięć, uwagę, myślenie i orientację, np. rozmowy o dacie i miejscu, proste ćwiczenia pamięci, przypominanie nazw osób, wspólne układanie planu dnia. Ważna jest regularność i dostosowanie trudności, aby nie wywoływać frustracji.
Stałe ułożenie przedmiotów i przewidywalna rutyna zmniejszają dezorientację oraz lęk. Osobie łatwiej odnaleźć się w przestrzeni, pamiętać, gdzie co jest i co będzie dalej. Częste zmiany mogą nasilać niepokój i pogarszać funkcjonowanie społeczne.
Pomagają m.in.: widoczny kalendarz i zegar, przypominanie o porze dnia, rozmowy o aktualnych wydarzeniach, podpisy na drzwiach i szafkach, stały harmonogram posiłków i zajęć. Skuteczne są krótkie, powtarzalne ćwiczenia wykonywane spokojnie i bez pośpiechu.
Zwykle lepiej sprawdzają się zajęcia powtarzalne, o znanej strukturze, z drobnymi modyfikacjami. Nadmiar nowości bywa przeciążający i może zwiększać dezorientację. Można urozmaicać treść, ale warto zachować stałe ramy: ta sama pora, miejsce i podobny przebieg.
Częste błędy to: zbyt szybkie tempo, zbyt trudne zadania, chaotyczne zmiany planu dnia, poprawianie "na siłę", a także wyręczanie zamiast naprowadzania. Skuteczniejsze jest dzielenie czynności na kroki, spokojne przypominanie i wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa.
Pomaga zasada "tyle pomocy, ile trzeba": podpowiedź słowna, pokazanie pierwszego kroku, przygotowanie potrzebnych rzeczy, a dopiero na końcu pomoc fizyczna. Warto zostawić czas na wykonanie czynności, chwalić wysiłek i ograniczać rozpraszacze, zamiast wykonywać zadanie za podopieczną.
Gdy prowadzi do rozregulowania rutyny i nasilenia dezorientacji (np. podopieczna nie rozumie, dlaczego "obiad" jest wcześniej/później). Lepiej utrzymywać stałe pory. Wyjątki mogą wynikać z zaleceń medycznych lub organizacyjnych, ale wtedy zmianę wprowadza się łagodnie i konsekwentnie.
Polecenia powinny być proste i pojedyncze (jedna czynność naraz), wypowiedziane spokojnie, z kontaktem wzrokowym. Dobrze działa wskazanie przedmiotu i pokazanie. Jeśli osoba się gubi, lepiej powtórzyć lub przeformułować niż podnosić głos czy przyspieszać tempo.
Typowe sygnały to: częstsze pytania "gdzie jestem?", szukanie rzeczy, wzrost niepokoju, wycofanie z aktywności, drażliwość lub gorsza współpraca. Wtedy warto wrócić do stałego planu dnia, ograniczyć bodźce, przywrócić znane miejsca przedmiotów i wzmocnić elementy orientacji.
Ucz się zasad: rutyna i bezpieczeństwo, wsparcie funkcji poznawczych, komunikacja prosta i spokojna, wspieranie samodzielności bez wyręczania. Rozwiązuj zadania sytuacyjne i analizuj, które działania zmniejszają dezorientację, a które wprowadzają chaos. Twórz własne przykłady planu dnia w DPS.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawne postępowanie w początkowym stadium choroby Alzheimera obejmuje podtrzymywanie funkcji poznawczych (pamięci i orientacji) oraz stałość otoczenia i rutyny, co zmniejsza dezorientację i lęk.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – Dementia (Fact sheet): https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dementia (dostęp: 27.02.2026)
  • NICE Guideline NG97: Dementia: assessment, management and support for people living with dementia and their carers: https://www.nice.org.uk/guidance/ng97 (dostęp: 27.02.2026)
  • Alzheimer's Association – Dementia care practice recommendations (strona dla profesjonalistów): https://www.alz.org/professionals/professional-providers/dementia_care_practice_recommendations (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z opieki nad osobą z otępieniem (komunikacja, bezpieczeństwo, aktywizacja)
  • Wytyczne dotyczące oceny i wsparcia osób żyjących z demencją (opracowania kliniczne i opiekuńcze)
  • Poradniki dla opiekunów dotyczące organizacji środowiska i rutyny dnia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego