KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Podopieczna cierpi na przewlekłą chorobę reumatyczną. Z powodu deformacji w obrębie stawów dłoni ma problemy z przygotowaniem i spożyciem posiłków. W celu podtrzymania jej samodzielności w spożywaniu posiłków opiekun powinien zaplanować podanie jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Deformacje stawów dłoni w chorobie reumatycznej utrudniają chwyt i precyzyjne ruchy palców. Sztućce z pogrubionymi uchwytami zwiększają powierzchnię chwytu, zmniejszają potrzebną siłę i ból, dzięki czemu podopieczna może samodzielnie jeść. Pozostałe propozycje nie rozwiązują głównego problemu dłoni.

Pełne wyjaśnienie:

W przewlekłych chorobach reumatycznych często występują ból, sztywność oraz deformacje stawów dłoni. Skutkiem jest ograniczenie siły chwytu, gorsza precyzja oraz trudność w utrzymaniu cienkich, śliskich przedmiotów. Jeśli celem opiekuna jest podtrzymanie samodzielności podczas jedzenia, należy dobrać takie rozwiązanie, które bezpośrednio kompensuje problem chwytu.

Odpowiedź "sztućców z pogrubionymi uchwytami" jest właściwa, ponieważ pogrubienie rękojeści pozwala chwytać sztućce przy mniejszym zgięciu palców, zmniejsza nacisk na bolesne stawy i ułatwia stabilne prowadzenie łyżki lub widelca. To typowy przykład sprzętu adaptacyjnego do czynności dnia codziennego (ADL).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "filiżanki z uchwytem" mogą pomóc w piciu, ale nie odpowiadają na trudność w spożywaniu posiłków sztućcami (nabieranie, krojenie, przenoszenie pokarmu). To wsparcie częściowe i nietrafione względem dominującego ograniczenia.
  • "odzieży ochronnej" dotyczy zabezpieczenia przed zabrudzeniem lub czynności higienicznych, a nie poprawy chwytu i samodzielnego jedzenia. To przykład pomylenia celu opieki (kompensacja funkcji) z ochroną odzieży.
  • "szerokich talerzy" nie jest standardową pomocą ukierunkowaną na problem dłoni; sama szerokość talerza zwykle nie zwiększa możliwości chwytu sztućców. W praktyce większe znaczenie mają rozwiązania ułatwiające nabieranie (np. odpowiedni rant), jednak tu kluczowym ograniczeniem są stawy dłoni i manipulacja sztućcami.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij ograniczenie funkcjonalne (chwyt dłoni), a potem dobierz pomoc, która je kompensuje. Jeśli odpowiedź nie wpływa na chwyt/manipulację, najczęściej nie realizuje celu "podtrzymania samodzielności".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się sztućce z pogrubionymi uchwytami, bo łatwiej je chwycić przy mniejszej sile i mniejszym zgięciu palców. Zmniejsza to ból i zmęczenie dłoni, a jednocześnie pozwala dłużej utrzymać samodzielność podczas posiłku.
Pogrubienie zwiększa powierzchnię chwytu, więc dłoń nie musi mocno zaciskać palców. To ogranicza przeciążenia i ból w stawach, a ruch prowadzenia łyżki lub widelca jest stabilniejszy. W efekcie osoba może wykonać czynność sama, bez wyręczania.
Celem jest podtrzymanie samodzielności i bezpieczeństwa: ułatwić wykonanie czynności mimo ograniczeń (np. słabszy chwyt, ból). Dobra pomoc kompensuje konkretny deficyt, a nie tylko "jest związana z posiłkiem". To ważne kryterium na egzaminie.
Pomoc do jedzenia wspiera chwyt sztućców i przenoszenie pokarmu (łyżka, widelec, nóż), a pomoc do picia dotyczy naczyń (kubek, filiżanka, uchwyty, dzióbki). Jeśli w opisie jest problem z dłońmi i sztućcami, zwykle poprawna będzie opcja dotycząca uchwytu sztućców.
Nie zawsze. Może pomóc w piciu, ale nie rozwiązuje problemu jedzenia sztućcami (nabieranie, krojenie). W zadaniach trzeba dopasować pomoc do konkretnej trudności opisanej w treści. Gdy kłopot dotyczy stawów dłoni i sztućców, filiżanka bywa odpowiedzią nietrafioną.
Najczęstsze błędy to: wybór przedmiotu "okołoposiłkowego" bez analizy problemu (np. talerz zamiast sztućców), skupienie się na ochronie przed zabrudzeniem zamiast na samodzielności oraz wyręczanie podopiecznego, choć można zastosować prostą pomoc adaptacyjną i trening czynności.
W praktyce spotyka się także: nakładki pogrubiające na uchwyty, sztućce wygięte ułatwiające ruch do ust, talerze z rantem ułatwiającym nabieranie oraz maty antypoślizgowe stabilizujące naczynia. Dobór zależy od tego, czy problemem jest chwyt, koordynacja czy stabilizacja naczyń.
Konsultacja jest wskazana, gdy trudności szybko narastają, pojawia się ból uniemożliwiający chwyt lub gdy podopieczna mimo prób nadal nie radzi sobie samodzielnie. Terapeuta zajęciowy może dobrać konkretny sprzęt i zaproponować trening czynności, aby wsparcie było skuteczne i bezpieczne.
Zadaj sobie pytanie: "Czy ta pomoc pozwala wykonać czynność samodzielnie, mimo ograniczenia?" Jeśli odpowiedź tylko chroni ubranie, porządkuje otoczenie albo dotyczy innej czynności (np. picia), to zwykle nie spełnia warunku. Właściwa opcja kompensuje opisany deficyt.
Sam "szeroki talerz" nie rozwiązuje głównego problemu, czyli trudności w chwycie i prowadzeniu sztućców. Dla jedzenia ważniejsze są pomoce wpływające na uchwyt oraz stabilność manipulacji. Talerz może być elementem wsparcia, ale bez ukierunkowania na chwyt często nie podtrzyma samodzielności w jedzeniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Deformacje stawów dłoni w chorobie reumatycznej utrudniają chwyt i precyzyjne ruchy palców."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z terapii zajęciowej (dział: pomoce do ADL)
  • Materiały szkoleniowe dla opiekunów osób starszych dotyczące utrzymania samodzielności
  • Katalogi producentów sprzętu pomocniczego (dział: sztućce i uchwyty adaptacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego