KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 25.
Wskaż sprzęt ortopedyczny, który będzie ułatwieniem funkcjonowania w domu dla podopiecznej z porażeniem kończyn dolnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy porażeniu kończyn dolnych podstawowym problemem jest brak możliwości bezpiecznego chodzenia i obciążania nóg. Sprzętem, który realnie umożliwia samodzielne przemieszczanie się po domu, jest wózek inwalidzki. Kule łokciowe i balkonik wymagają pracy oraz podporu na kończynach dolnych, a stabilizator dotyczy tylko jednego stawu.

Pełne wyjaśnienie:

Porażenie kończyn dolnych oznacza istotne ograniczenie lub brak kontroli ruchu oraz siły mięśniowej w nogach. W warunkach domowych kluczową potrzebą jest mobilność (dotarcie do łazienki, kuchni, sypialni) przy możliwie małym ryzyku upadku. Z tego powodu najbardziej adekwatnym sprzętem jest wózek inwalidzki, bo pozwala przemieszczać się bez konieczności stania, chodzenia i obciążania kończyn dolnych.

Odpowiedź "wózek inwalidzki" jest właściwa, ponieważ jest to podstawowy środek kompensujący brak lokomocji na nogach. Umożliwia też dostosowanie mieszkania (np. ustawienie mebli, usunięcie progów) i planowanie opieki (transfery łóżko–wózek, wózek–toaleta) w sposób bezpieczny.

Pozostałe propozycje są mniej trafne w tej sytuacji:

  • "Kule łokciowe" wspierają chód, ale zwykle wymagają częściowej stabilności i możliwości przenoszenia ciężaru ciała oraz koordynacji pracy nóg. Przy porażeniu kończyn dolnych nie rozwiązują głównego problemu, a mogą zwiększać ryzyko upadku.
  • "Balkonik" (chodzik) również służy do chodzenia z podparciem. Jeśli podopieczna nie jest w stanie wykonywać kroków lub kontrolować ugięcia kolan i stawów skokowych, balkonik nie zapewni samodzielnej mobilności.
  • "Stabilizator stawów kolanowych" może ograniczać ruch lub wspierać jeden staw, ale nie zastąpi funkcji mięśni i kontroli neurologicznej całych kończyn. Nie jest narzędziem do przemieszczania się po domu w przypadku porażenia.

W praktyce opiekun powinien dodatkowo zwrócić uwagę na dopasowanie wózka (wymiary, hamulce, podnóżki), naukę bezpiecznych transferów oraz ocenę barier architektonicznych w mieszkaniu. To bezpośrednio przekłada się na większą samodzielność i bezpieczeństwo osoby starszej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprzęt ortopedyczny i pomocniczy to wyroby wspierające funkcjonowanie, np. stabilizatory, ortezy oraz pomoce do poruszania się. W opiece nad seniorem dobiera się go do ograniczeń (ból, osłabienie, porażenie) tak, aby zwiększyć samodzielność i zmniejszyć ryzyko upadku.
Punktem wyjścia jest ocena, czy osoba może bezpiecznie stać i wykonać kroki. Przy porażeniu kończyn dolnych często potrzebne jest rozwiązanie niewymagające chodzenia, czyli wózek. Dodatkowo analizuje się bariery w mieszkaniu (progi, wąskie drzwi) i sposób transferów.
Balkonik pomaga w chodzeniu, ale zakłada możliwość stawiania kroków i kontrolę nóg. Wózek umożliwia mobilność bez obciążania kończyn dolnych, co jest kluczowe przy porażeniu. Zwykle daje też większą stabilność i przewidywalność ruchu w warunkach domowych.
Zwykle nie, jeśli porażenie kończyn dolnych uniemożliwia chód. Kule wymagają koordynacji i przynajmniej częściowej możliwości podpierania się nogami. Mogą mieć sens przy częściowych deficytach, ale w typowym porażeniu nóg nie zapewniają bezpiecznego, samodzielnego przemieszczania się.
Najczęstsze ryzyko to upadek: nogi mogą się "ugiąć" lub nie wykonać kroku mimo podparcia. Dochodzi też do przeciążenia rąk i barków, bo osoba próbuje kompensować brak stabilności. W efekcie pomoc, która miała poprawić bezpieczeństwo, może je pogorszyć.
Stabilizator (orteza) ma za zadanie ograniczyć nieprawidłowy ruch lub wesprzeć staw, np. po urazie lub przy niestabilności. Nie jest jednak narzędziem do przemieszczania się w sytuacji porażenia kończyn dolnych, bo nie zastępuje siły mięśni i kontroli neurologicznej całej kończyny.
Ocena obejmuje: możliwość bezpiecznego stania, wykonania kroku, kontrolę kolan i stóp, wydolność oraz ryzyko upadku. Jeśli nie ma realnej możliwości chodu lub jest on bardzo niebezpieczny, wózek jest rozwiązaniem bardziej adekwatnym. Decyzję warto konsultować z personelem medycznym.
Częsty błąd to wybór pomocy "bo wygląda lżej" (kule, balkonik) bez uwzględnienia, czy osoba umie chodzić. Innym błędem jest niedopasowanie wysokości sprzętu lub brak nauki bezpiecznego używania. Skutkiem bywa większe ryzyko upadku i zniechęcenie do rehabilitacji.
Warto zapewnić szerokie przejścia, usunąć luźne dywany, zminimalizować progi i zadbać o stabilne oświetlenie. W łazience przydają się uchwyty i odpowiednia przestrzeń manewrowa. Kluczowe jest też miejsce do bezpiecznych transferów (łóżko, toaleta, fotel) oraz sprawne hamulce wózka.
Konsultacja jest wskazana, gdy stan funkcjonalny szybko się zmienia, pojawiają się upadki, ból barków od podpór, trudności w transferach lub wózek/balkonik wydaje się niedopasowany. Fizjoterapeuta pomoże dobrać sprzęt i nauczy techniki bezpiecznego przemieszczania, co zmniejsza ryzyko urazów.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy porażeniu kończyn dolnych podstawowym problemem jest brak możliwości bezpiecznego chodzenia i obciążania nóg."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Priority assistive products list (APL)", 2016 (PDF), sekcje dot. urządzeń do mobilności (wheelchairs) – https://www.who.int/publications/i/item/priority-assistive-products-list (dostęp: 2026-02-27)
  • MedlinePlus, "Mobility aids" (opis rodzajów pomocy: wózki, chodziki, kule) – https://medlineplus.gov/ency/article/002496.htm (dostęp: 2026-02-27)
  • NHS (UK), "Wheelchairs" – informacje o zastosowaniu wózków przy ograniczonej mobilności – https://www.nhs.uk/conditions/wheelchairs/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu doboru sprzętu pomocniczego w opiece długoterminowej
  • Poradniki rehabilitacyjne dotyczące pomocy do chodzenia i wózków (instruktaże bezpiecznego transferu)
  • Karty oceny funkcjonalnej pacjenta (mobilność, ryzyko upadku) stosowane w opiece

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego