KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 39.
Podopieczna od kilku dni przebywa w zakładzie opiekuńczym. Jest zagubiona, obawia się o swoje zdrowie. Który rodzaj wsparcia jest potrzebny podopiecznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na zagubienie i lęk o zdrowie w nowym miejscu, czyli na potrzebę uspokojenia, empatii i poczucia bezpieczeństwa. To jest istota wsparcia emocjonalnego. Wsparcie materialne dotyczy zasobów, informacyjne – przekazywania wiedzy, a instrumentalne – praktycznej pomocy w czynnościach.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy podopieczna od kilku dni przebywa w zakładzie opiekuńczym i jest zagubiona oraz obawia się o swoje zdrowie, kluczowe jest rozpoznanie dominującej potrzeby. Opis akcentuje przede wszystkim stan emocjonalny: niepokój, lęk, poczucie braku kontroli i trudność adaptacji do nowego środowiska. Najtrafniejszą odpowiedzią jest więc wsparcie emocjonalne.

Wsparcie emocjonalne polega na byciu obok, okazywaniu empatii, akceptacji, wysłuchaniu, uspokajaniu oraz wzmacnianiu poczucia bezpieczeństwa. W praktyce opiekun może zastosować spokojną rozmowę, nazwanie emocji ("widzę, że się Pani martwi"), zapewnienie o dostępności pomocy i cierpliwe wyjaśnienie, co będzie się działo w najbliższym czasie, bez przytłaczania nadmiarem informacji.

  • Dlaczego nie materialne? Wsparcie materialne dotyczy przekazywania środków finansowych lub rzeczy (np. odzież, środki higieniczne). W opisie nie ma sygnału niedoboru zasobów, tylko trudność emocjonalna.
  • Dlaczego nie informacyjne? Wsparcie informacyjne to dostarczanie informacji, porad i wskazówek (np. o leczeniu, planie dnia). Może być pomocne, ale samo "obawianie się o zdrowie" nie oznacza, że problemem jest brak wiedzy; rdzeniem jest lęk, który wymaga przede wszystkim regulacji emocji.
  • Dlaczego nie instrumentalne? Wsparcie instrumentalne to konkretne działania i wyręczanie/pomoc w czynnościach (np. organizacja wizyty, pomoc w toalecie, towarzyszenie w drodze). Tu nie opisano bariery funkcjonalnej, tylko dezorientację i obawy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie dominują słowa typu "boi się", "martwi się", "czuje się samotna", "jest zagubiona", najczęściej chodzi o wsparcie emocjonalne. Gdy dominują "nie ma pieniędzy/rzeczy" – materialne; "nie wie, co robić" – informacyjne; "trzeba coś zorganizować/wykonać" – instrumentalne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wsparcie emocjonalne to pomoc polegająca na empatii, wysłuchaniu i uspokojeniu seniora oraz budowaniu poczucia bezpieczeństwa. Obejmuje obecność, życzliwą rozmowę, akceptację emocji i wzmacnianie nadziei, szczególnie w sytuacjach stresu, lęku i adaptacji do nowego miejsca.
Najczęściej wskazują na to sygnały takie jak niepokój, lęk, zagubienie, płaczliwość, napięcie, bezsenność lub częste pytania wynikające z obaw. Jeśli dominują emocje (a nie brak rzeczy czy trudność w wykonaniu czynności), priorytetem jest wsparcie emocjonalne.
Zagubienie oznacza trudność adaptacji i przeciążenie stresem: senior może czuć się bezradny i niepewny. Najpierw trzeba zmniejszyć napięcie i dać poczucie, że nie jest sam. Informacje organizacyjne są ważne, ale bez uspokojenia mogą nie zostać przyjęte lub zrozumiane.
Emocjonalne dotyczy uczuć: uspokojenia, zrozumienia, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. Informacyjne dotyczy wiedzy: wyjaśniania, instruowania, udzielania porad. W praktyce często łączy się oba typy, ale gdy dominuje lęk, pierwszeństwo ma wsparcie emocjonalne.
Wsparcie instrumentalne to konkretna, praktyczna pomoc w działaniu: asystowanie w czynnościach, organizacja wizyty, pomoc w poruszaniu się, przygotowanie posiłku czy dopilnowanie spraw. Różni się od emocjonalnego tym, że dotyczy wykonania zadania, a nie regulacji uczuć.
Nie zawsze. Obawa o zdrowie często jest przejawem lęku i wymaga uspokojenia oraz rozmowy, czyli wsparcia emocjonalnego. Wsparcie informacyjne jest potrzebne, gdy senior nie rozumie zaleceń lub procedur. Najpierw warto obniżyć napięcie, a potem przekazać krótkie, jasne informacje.
Pomocne są: spokojny kontakt, przedstawienie się, wysłuchanie obaw, potwierdzenie emocji, zapewnienie dostępności pomocy i przewidywalności dnia. Dobrze działają krótkie komunikaty, cierpliwość, unikanie pośpiechu oraz zachęcanie do zadawania pytań bez oceniania.
Typowy błąd to mylenie "obaw" z brakiem informacji i automatyczne wybieranie wsparcia informacyjnego. Inny błąd to traktowanie każdej pomocy jako instrumentalnej. W zadaniach egzaminacyjnych warto wyłapać słowa opisujące emocje (lęk, zagubienie) i od nich zacząć analizę.
Wsparcie materialne jest adekwatne, gdy problem dotyczy zasobów: braku środków higienicznych, odzieży, sprzętu pomocniczego czy pieniędzy na leki. Wtedy działania opiekuna mogą obejmować pomoc w pozyskaniu rzeczy lub kontakt z rodziną/instytucjami, a nie tylko rozmowę.
Ucz się rozpoznawania "słów-kluczy" w opisach sytuacji: emocje → emocjonalne, brak wiedzy → informacyjne, brak zasobów → materialne, potrzeba działania → instrumentalne. Ćwicz na krótkich case study i zawsze pytaj: co jest głównym problemem bohatera zadania: uczucie, wiedza, rzecz czy czynność?
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Opis wskazuje na zagubienie i lęk o zdrowie w nowym miejscu, czyli na potrzebę uspokojenia, empatii i poczucia bezpieczeństwa."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wsparcie społeczne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsparcie_spo%C5%82eczne (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Wsparcie emocjonalne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsparcie_emocjonalne (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu komunikacji i wsparcia psychospołecznego osoby starszej (programy kształcenia zawodowego)
  • Hasła encyklopedyczne i opracowania o wsparciu społecznym (definicje i typologie)
  • Podręczniki z podstaw psychologii zdrowia i gerontologii (adaptacja, lęk, potrzeby emocjonalne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego