KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 8.
Podopieczna większość czasu spędza w łóżku z powodu wiotkiego niedowładu połowiczego lewostronnego. Aby zapobiegać niewłaściwemu ustawieniu stopy niedowładnej, a szczególnie jej opadaniu, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opadanie stopy w wiotkim niedowładzie ogranicza się przez utrzymanie stawu skokowego w pozycji neutralnej, czyli z podparciem ustawiającym stopę pod kątem ok. 90° względem podudzia. Takie ułożenie zmniejsza ryzyko utrwalenia nieprawidłowej pozycji i późniejszych przykurczów.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z wiotkim niedowładem połowiczym stopa po stronie niedowładnej ma tendencję do "opadania", czyli ustawiania się w nadmiernym zgięciu podeszwowym. Długotrwałe leżenie sprzyja utrwalaniu tej pozycji, co może prowadzić do ograniczenia zakresu ruchu, trudności w pionizacji i nauce chodu oraz do powstawania przykurczów tkanek miękkich.

Dlatego w profilaktyce kluczowe jest pozycjonowanie stopy w ustawieniu neutralnym. W praktyce oznacza to zastosowanie podparcia, które utrzymuje stopę pod kątem około 90° względem podudzia (zgięcie grzbietowe do pozycji pośredniej). Taki kąt pomaga zachować prawidłową długość struktur tylnej części podudzia oraz ogranicza ryzyko deformacji.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Wałek pod staw skokowy" nie gwarantuje ustawienia stopy w pozycji neutralnej; może wręcz sprzyjać niekontrolowanemu ustawieniu, zależnie od wielkości wałka i miejsca podparcia. W profilaktyce opadania liczy się efekt w stawie skokowym (kąt), a nie samo "podłożenie czegoś" w okolicy.
  • "Kółka z waty pod pięty" odnoszą się raczej do zmniejszenia ucisku na pięty (profilaktyka uszkodzeń skóry/odleżyn), a nie do kontroli ustawienia stopy. Mogą poprawić ochronę skóry, ale nie rozwiązują problemu opadania.
  • "Podparcie pod kątem 45°" pozostawia stopę nadal w znacznym zgięciu podeszwowym, więc nie spełnia celu profilaktycznego. Taki kąt może utrwalać nieprawidłową pozycję zamiast jej zapobiegać.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: przy ryzyku opadania stopy dążymy do pozycji neutralnej i kąta prostego w stawie skokowym. W praktyce zawsze należy też obserwować komfort podopiecznej, stan skóry i konsultować dobór pomocy pozycjonującej z personelem medycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opadanie stopy to tendencja stopy do ustawiania się "w dół" (w zgięciu podeszwowym), zwykle z powodu osłabienia mięśni unoszących stopę. W unieruchomieniu może się utrwalać i utrudniać pionizację oraz chód, dlatego ważne jest pozycjonowanie i ćwiczenia zalecone przez specjalistę.
Najczęściej dąży się do ustawienia neutralnego w stawie skokowym, czyli utrzymania kąta zbliżonego do 90° między stopą a podudziem. Stosuje się podpórkę/wałek lub inne pomoce tak, aby rzeczywiście kontrolowały kąt, a nie tylko "podkładały" materiał pod nogę.
Kąt około 90° odpowiada pozycji neutralnej stawu skokowego. Pomaga ograniczać utrwalanie zgięcia podeszwowego, zmniejsza ryzyko przykurczów i deformacji oraz ułatwia późniejszą pionizację. To profilaktyka powikłań unieruchomienia, a nie jedynie poprawa komfortu.
Nie zawsze. Podkładki pod pięty częściej służą do zmniejszenia ucisku i ochrony skóry (profilaktyka uszkodzeń, odleżyn). Mogą być potrzebne, ale nie zastępują podparcia ustawiającego stopę w pozycji neutralnej, jeśli celem jest zapobieganie opadaniu stopy.
Najczęstsze skutki to utrwalenie nieprawidłowego ustawienia, ograniczenie zakresu ruchu w stawie skokowym, ryzyko przykurczów oraz trudności w pionizacji i chodzeniu. Dodatkowo mogą pojawić się dolegliwości bólowe i problemy z dopasowaniem obuwia lub zaopatrzenia ortopedycznego.
Gdy pojawia się narastający ból, zaczerwienienie skóry, obrzęk, drętwienie, widoczne "usztywnianie" ustawienia stopy lub trudność w ustawieniu jej do kąta neutralnego. Takie objawy mogą wskazywać na rozwijający się przykurcz albo problem skórny i wymagają oceny specjalisty.
W praktyce stosuje się różne podpórki i elementy pozycjonujące, a czasem zaopatrzenie ortopedyczne (np. ortezę) zalecone przez specjalistę. Kluczowe jest, aby pomoc rzeczywiście utrzymywała stopę w neutralnym ustawieniu i nie powodowała ucisku na piętę czy palce.
Zwykle nie, ponieważ 45° oznaczałoby utrzymanie znacznego zgięcia podeszwowego, czyli ustawienia sprzyjającego "opadaniu". W profilaktyce dąży się do ustawienia neutralnego (około 90°). Dokładne zalecenia mogą zależeć od stanu pacjenta i decyzji fizjoterapeuty.
Profilaktyka odleżyn skupia się na zmniejszeniu ucisku i tarcia (zmiany pozycji, ochrona pięt, obserwacja skóry). Profilaktyka opadania stopy skupia się na kontroli ustawienia stawu skokowego (kąt neutralny). Często trzeba prowadzić oba działania równolegle.
Typowe błędy to podpieranie w niewłaściwym miejscu (brak kontroli kąta), zostawianie stopy swobodnie "wiszącej", skupienie wyłącznie na pięcie zamiast na ustawieniu stawu skokowego oraz zbyt rzadkie sprawdzanie skóry pod podporą. Pomaga rutyna: kontrola kąta, komfortu i skóry.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opadanie stopy w wiotkim niedowładzie ogranicza się przez utrzymanie stawu skokowego w pozycji neutralnej, czyli z podparciem ustawiającym stopę pod kątem ok. 90° względem podudzia.

Źródła:

  • O'Sullivan SB, Schmitz TJ, Fulk G. Physical Rehabilitation. 7th edition. F.A. Davis, 2019. (Rozdziały dot. rehabilitacji neurologicznej i postępowania przy opadaniu stopy/pozycjonowaniu)
  • Gillen G. Stroke Rehabilitation: A Function-Based Approach. 4th edition. Elsevier, 2016. (Sekcje dot. pozycjonowania i zapobiegania nieprawidłowym ustawieniom kończyn po udarze)
  • Magee DJ. Orthopedic Physical Assessment. 7th edition. Elsevier, 2014. (Ocena zakresu ruchu stawu skokowego i pozycja neutralna jako punkt odniesienia)

Materiały:

  • Podręczniki fizjoterapii/rehabilitacji neurologicznej (rozdziały o pozycjonowaniu i opadaniu stopy)
  • Materiały edukacyjne o pielęgnacji i profilaktyce powikłań unieruchomienia
  • Instrukcje kliniczne placówki dotyczące pozycjonowania pacjenta leżącego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego