KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 4.
Podopieczna zazwyczaj bywa smutna i przygnębiona. Wyraźnie ożywia się, gdy odwiedzają ją kuzynki lub sąsiadki. Zachowanie podopiecznej może świadczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje, że podopieczna poprawia nastrój i "ożywia się" w obecności kuzynek lub sąsiadek, czyli gdy ma kontakt i poczucie bycia częścią relacji. Taki wzorzec zachowania typowo świadczy o niezaspokojonej potrzebie przynależności (więzi, akceptacji), a nie o deficytach intelektualnych czy samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece i asystowaniu osobie z niepełnosprawnością ważne jest łączenie obserwacji zachowania z rozpoznawaniem potrzeb psychospołecznych. W opisie podopieczna "zazwyczaj bywa smutna i przygnębiona", ale wyraźnie ożywia się, gdy odwiedzają ją kuzynki lub sąsiadki. To kluczowa informacja: poprawa nastroju pojawia się w sytuacji kontaktu z bliskimi i znajomymi.

Odpowiedź "o niezaspokojonej potrzebie przynależności" pasuje do takiego obrazu, ponieważ potrzeba przynależności dotyczy więzi, akceptacji, bycia częścią grupy i utrzymywania relacji. Jeśli codzienność jest uboga w kontakty, osoba może doświadczać obniżonego nastroju, a wizyta ważnych osób przynosi chwilową poprawę samopoczucia.

  • Stwierdzenie "o problemach z nawiązywaniem kontaktów społecznych" nie wynika wprost z opisu. Wręcz przeciwnie: podopieczna dobrze reaguje na gości. Trudności w nawiązywaniu kontaktów częściej objawiałyby się unikaniem spotkań, napięciem lub brakiem zainteresowania relacją, a tego tu nie podano.
  • Stwierdzenie "o niezaspokojonej potrzebie samorealizacji" jest mniej trafne, bo samorealizacja dotyczy rozwoju, osiągnięć, realizowania celów i potencjału. W opisie bodźcem poprawy nastroju są relacje społeczne, a nie zadania, pasje czy cele.
  • Stwierdzenie "o problemach w sferze intelektualnej" jest nieadekwatne: smutek i przygnębienie nie są dowodem deficytów poznawczych. Brak tu informacji o pamięci, rozumieniu, orientacji czy uczeniu się.

Wskazówka praktyczna: w podobnych sytuacjach asystent może wspierać podopieczną w podtrzymywaniu relacji (umawianie wizyt, rozmowy telefoniczne, udział w aktywnościach lokalnych). Jednocześnie należy obserwować, czy obniżony nastrój nie utrzymuje się stale i nie wymaga konsultacji specjalistycznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba bycia częścią relacji i grupy: kontaktu z bliskimi, akceptacji, rozmowy i zainteresowania. W opiece przejawia się m.in. lepszym nastrojem podczas wizyt, chęcią rozmów i większą aktywnością, gdy ktoś jest obok.
Wskazówką jest poprawa samopoczucia podczas kontaktów (wizyty rodziny, sąsiadów) oraz obniżenie nastroju w samotności. Pomaga też obserwacja: czy osoba szuka rozmowy, inicjuje kontakt, czy wyraźnie "ożywia się" przy innych.
Jeśli ktoś reaguje pozytywnie na wizyty, to zwykle potrafi czerpać z relacji i ich potrzebuje. Problemy z kontaktami częściej wiążą się z unikaniem spotkań, lękiem lub niechęcią do rozmowy. Sam fakt smutku nie dowodzi trudności społecznych.
Można zaplanować regularne wizyty, wspierać rozmowy telefoniczne lub wideorozmowy, zachęcać do zajęć w środowisku lokalnym i pomagać w bezpiecznym wyjściu z domu. Ważne jest też pytanie o preferencje: z kim i jak często podopieczny chce się kontaktować.
Nie. Smutek może być reakcją na izolację, ból, stratę, brak aktywności lub trudną sytuację życiową. Depresję sugeruje utrzymywanie się objawów przez dłuższy czas i ich nasilenie. W praktyce asystent obserwuje, notuje zmiany i zachęca do konsultacji specjalistycznej, gdy to potrzebne.
Przynależność dotyczy relacji i bliskości (bycie z ludźmi, akceptacja, wsparcie). Samorealizacja dotyczy rozwoju i celów (uczenie się, pasje, osiągnięcia). Jeśli poprawa nastroju wynika z wizyty osób bliskich, częściej chodzi o więź niż o rozwój osobisty.
Najczęściej myli się potrzebę przynależności z "problemami w kontaktach", bo oba hasła brzmią podobnie. Innym błędem jest przypisywanie smutku od razu deficytom intelektualnym. Pomaga zasada: najpierw sprawdź, co w opisie poprawia stan osoby (tu: kontakt z ludźmi).
Gdy widzisz powtarzalny wzorzec: obniżony nastrój w samotności i wyraźną poprawę podczas wizyt, a także gdy podopieczny sam sygnalizuje potrzebę rozmowy. Warto wtedy zaproponować realny plan kontaktów, z poszanowaniem prywatności i zgody podopiecznego.
Najlepiej krótko i konkretnie: data, sytuacja (np. wizyta), zachowanie (np. uśmiech, rozmowność), czas trwania, czynniki poprzedzające i reakcje. Takie notatki pomagają w planowaniu wsparcia i w przekazaniu informacji zespołowi lub rodzinie bez oceniania.
Nie. Obniżony nastrój nie jest wskaźnikiem poziomu funkcji poznawczych. Do podejrzeń trudności intelektualnych potrzebne są sygnały dotyczące pamięci, rozumienia poleceń, orientacji czy uczenia się. W tym opisie kluczowe są relacje, nie sfera poznawcza.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis wskazuje, że podopieczna poprawia nastrój i "ożywia się" w obecności kuzynek lub sąsiadek, czyli gdy ma kontakt i poczucie bycia częścią relacji.

Źródła:

  • Maslow, A.H., "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 50(4), 1943.
  • Baumeister, R.F., Leary, M.R., "The Need to Belong: Desire for Interpersonal Attachments as a Fundamental Human Motivation", Psychological Bulletin, 117(3), 1995.

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej/rozwojowej (działy: potrzeby, motywacja, wsparcie społeczne)
  • Materiały szkoleniowe z komunikacji i aktywizacji społecznej w opiece długoterminowej
  • Ćwiczenia case study: rozpoznawanie potrzeb na podstawie opisów zachowań podopiecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego