KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 33.
Pierwotny system wsparcia dla podopiecznej mieszkającej w domu pomocy społecznej dla osób przewlekle chorych psychicznie powinna stanowić rodzina oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierwotny (naturalny, nieformalny) system wsparcia tworzą osoby z najbliższego otoczenia, połączone bezpośrednimi więziami i zaufaniem: rodzina, przyjaciele, sąsiedzi, znajomi.
Instytucje (ochrona zdrowia), NGO i grupy samopomocowe zalicza się do wtórnego systemu wsparcia.

Pełne wyjaśnienie:

W teorii pracy socjalnej oraz w obszarze wsparcia osób z niepełnosprawnościami rozróżnia się dwa podstawowe systemy wsparcia: pierwotny (naturalny, nieformalny) i wtórny (formalny, instytucjonalny).

Pierwotny system wsparcia obejmuje najbliższe otoczenie społeczne osoby. Są to relacje oparte na więzi, zaufaniu i emocjach, a pomoc ma często charakter spontaniczny i indywidualnie dopasowany. Typowo wchodzą w niego: rodzina oraz przyjaciele (a także sąsiedzi i znajomi). Dlatego po wskazaniu "rodzina" poprawnym uzupełnieniem jest "przyjaciele".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Grupy samopomocowe – są zwykle formą zorganizowaną, opartą o określone zasady uczestnictwa i cel wsparciowy, więc zalicza się je do wsparcia wtórnego (formalnego), a nie do sieci naturalnych relacji.
  • Organizacje pozarządowe – to podmioty instytucjonalne, zapewniające wsparcie w ramach projektów, usług lub programów. Nie są "najbliższym otoczeniem" w sensie definicji wsparcia pierwotnego.
  • Placówki ochrony zdrowia – są elementem systemu formalnego (instytucje medyczne), czyli wtórnego systemu wsparcia.

W praktyce, także gdy podopieczna mieszka w DPS, wspieranie kontaktu z rodziną i przyjaciółmi pozostaje ważne: zwiększa poczucie bezpieczeństwa, ciągłość tożsamości i motywację do aktywności. Zadaniem asystenta jest rozpoznanie zasobów sieci naturalnej i uzupełnianie jej wsparciem instytucjonalnym wtedy, gdy jest to potrzebne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwotny (naturalny, nieformalny) system wsparcia to sieć osób z najbliższego otoczenia: rodzina, przyjaciele, często też sąsiedzi i znajomi. Wsparcie wynika z więzi i zaufania, bywa spontaniczne i dopasowane do potrzeb, bez formalnych procedur.
Wtórny system wsparcia obejmuje instytucje i zorganizowane formy pomocy, np. ośrodki pomocy społecznej, placówki ochrony zdrowia, organizacje pozarządowe oraz grupy samopomocowe. To wsparcie działa według określonych zasad i kompetencji, a nie tylko więzi osobistych.
Bo "pierwotny system wsparcia" oznacza wsparcie nieformalne, oparte na relacjach bliskości i zaufania. Instytucje (np. ochrona zdrowia) oraz NGO są elementem wsparcia formalnego, czyli wtórnego, nawet jeśli realnie pomagają bardzo skutecznie.
W ujęciu egzaminacyjnym najczęściej zalicza się je do wsparcia wtórnego, bo są formą zorganizowaną (spotkania, zasady, często koordynator). Mogą budować bliskie relacje, ale nie są "naturalnym otoczeniem" jak rodzina czy przyjaciele.
Wskazówką jest źródło relacji: jeśli pomoc pochodzi od osób bliskich (rodzina, przyjaciele) i wynika z więzi, a nie z roli zawodowej, procedury czy kontraktu, to jest to wsparcie pierwotne. Jeśli wymaga skierowania/usługi – zwykle jest wtórne.
Tak. Pobyt w DPS nie "usuwa" pierwotnego systemu wsparcia: rodzina i przyjaciele nadal mogą wspierać emocjonalnie, podtrzymywać więzi i motywować. Opieka instytucjonalna jest wtedy uzupełnieniem (wsparciem wtórnym), a nie zamiennikiem relacji bliskich.
Asystent może pomóc w organizacji kontaktu z bliskimi (telefon, wizyty, przepustki), zachęcać do podtrzymywania relacji i rozpoznawać osoby zaufane. Ważne jest też wspieranie komunikacji z rodziną oraz dbanie, aby wsparcie formalne nie izolowało podopiecznego społecznie.
Najczęściej myli się wsparcie formalne z nieformalnym: wybiera się NGO, ochronę zdrowia lub grupy samopomocowe, bo "realnie pomagają". Błąd wynika z nieuwzględnienia definicji: pierwotne = najbliższe relacje i więzi, wtórne = instytucje i organizacje.
"Naturalny" oznacza oparty na codziennym otoczeniu i relacjach prywatnych, które istnieją niezależnie od systemu usług: rodzina, przyjaciele, sąsiedzi. Wsparcie pojawia się "naturalnie" z troski i więzi, a nie dlatego, że ktoś pełni funkcję zawodową lub instytucjonalną.
Ucz się definicji i przykładów: pierwotny (rodzina, przyjaciele, sąsiedzi) vs wtórny (instytucje, NGO, ochrona zdrowia, grupy). Ćwicz na krótkich scenkach: "kto pomaga i dlaczego?" oraz wypisuj argument, czemu dana forma jest formalna lub nieformalna.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pierwotny (naturalny, nieformalny) system wsparcia tworzą osoby z najbliższego otoczenia, połączone bezpośrednimi więziami i zaufaniem: rodzina, przyjaciele, sąsiedzi, znajomi."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pracy socjalnej dotyczące sieci wsparcia społecznego
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.1 o roli środowiska naturalnego w opiece
  • Notatki z zajęć z komunikacji i budowania relacji pomocowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego