U osoby z niedowładem kończyn dolnych, stale siedzącej na wózku, największym zagrożeniem dla skóry jest długotrwały ucisk w okolicach pośladków i miednicy. Stały nacisk na te same miejsca ogranicza przepływ krwi w tkankach, co sprzyja niedotlenieniu, mikrourazom i w konsekwencji powstawaniu odleżyn.
Dlatego kluczową zasadą profilaktyki jest częste, regularne odciążanie (zmiana punktów podparcia). Można to realizować poprzez:
- krótkie przesunięcia ciężaru ciała na siedzisku,
- unoszenie tułowia na kończynach górnych (tzw. "podpór"/odciążenie),
- zmiany ustawienia miednicy i tułowia, o ile stan funkcjonalny na to pozwala.
Odstęp 10–20 minut odpowiada idei, że odciążenia powinny być na tyle częste, by nie dopuścić do utrzymywania się ucisku w jednym miejscu przez długi czas. Dłuższe przerwy (np. 25–35, 40–50 czy 55–65 minut) oznaczają, że tkanki przez większość czasu pozostają pod ciągłym naciskiem, co jest niekorzystne przy wysokim ryzyku odleżyn.
Warto pamiętać, że sama rekomendacja czasu nie zastępuje całościowej profilaktyki. Asystent powinien dodatkowo wspierać:
- dobór właściwej pozycji siedzącej i kontroli postawy,
- stosowanie odpowiednich poduszek/rozwiązań przeciwodleżynowych,
- codzienną obserwację skóry (szczególnie zaczerwienień nieblednących),
- nawodnienie, żywienie i higienę skóry.
Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "narażona na odleżyny" oraz "minimum co". Takie sformułowania sugerują, że właściwa będzie odpowiedź z najkrótszym realistycznym odstępem, typowym dla działań profilaktycznych wykonywanych często i rutynowo.
