KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 16.
Podopieczny doznał omdlenia, tracąc przytomność w pokoju. Udzielając pierwszej pomocy, opiekunka oceniła oddychanie u mężczyzny i stwierdziła obecność prawidłowego oddechu. W dalszej kolejności powinna podopiecznemu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy omdleniu z zachowanym prawidłowym oddechem nie rozpoczyna się RKO, tylko wspiera powrót prawidłowego ukrwienia mózgu i zapobiega urazom.
Najwłaściwsze jest zapewnienie świeżego powietrza oraz uniesienie kończyn dolnych, co może poprawić powrót żylny i przyspieszyć odzyskanie przytomności.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji poszkodowany zemdlał (utrata przytomności), a ocena oddechu wykazała prawidłowy oddech. To kluczowa informacja, bo oznacza, że nie ma podstaw do natychmiastowego rozpoczynania RKO typowego dla nagłego zatrzymania krążenia. Priorytetem jest teraz: zapewnienie bezpieczeństwa, poprawa warunków oddychania oraz wsparcie krążenia w mechanizmie omdlenia.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: zapewnienie dostępu świeżego powietrza oraz uniesienie kończyn dolnych powyżej serca to klasyczne działania w omdleniu. Przewietrzenie/świeże powietrze i zmniejszenie ucisku (np. ciasnej odzieży) poprawiają komfort oddychania. Uniesienie nóg może zwiększyć powrót żylny i przejściowo poprawić perfuzję mózgową, co sprzyja szybszemu powrotowi przytomności. Jednocześnie poszkodowany powinien być obserwowany, a w razie pogorszenia (brak lub nieprawidłowy oddech) należy przejść do algorytmu dla NZK i wezwać pomoc.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Pomiar ciśnienia i posadzenie na krześle nie jest czynnością pierwszego wyboru. Sadzanie może nasilić spadek ciśnienia i doprowadzić do ponownego omdlenia lub upadku. Pomiary mogą być wykonane później, jeśli stan jest stabilny.
  • Lód na kark i pozycja półwysoka to postępowanie nieswoiste; pozycja półwysoka nie sprzyja poprawie powrotu żylnego w omdleniu i może opóźniać odzyskanie przytomności.
  • Oblepywanie twarzy i podawanie zimnej wody do picia niesie ryzyko zachłyśnięcia u osoby nieprzytomnej lub splątanej. Płyn doustnie podaje się dopiero po pełnym odzyskaniu świadomości i ocenie bezpieczeństwa połykania.

W praktyce opieki środowiskowej liczy się także zapewnienie spokoju, kontrola urazów po upadku, monitorowanie oddechu oraz gotowość do wezwania ZRM, zwłaszcza jeśli omdlenie ma niejasną przyczynę, było długie, występują bóle w klatce piersiowej, duszność lub objawy neurologiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności spowodowana przejściowym niedokrwieniem mózgu, zwykle z zachowanym oddechem. NZK to stan, w którym brak skutecznego krążenia (często także prawidłowego oddechu) i wymaga natychmiastowej RKO oraz wezwania pomocy.
Udrożnij drogi oddechowe (odgięcie głowy i uniesienie żuchwy), a następnie przez ok. 10 sekund sprawdzaj: czy klatka piersiowa się unosi, czy słyszysz oddech i czy czujesz go na policzku. Jeśli oddech jest nieprawidłowy lub go brak, dzwoń po pomoc i rozpocznij RKO.
Uniesienie kończyn dolnych może zwiększyć powrót krwi do serca i chwilowo poprawić przepływ krwi do mózgu. To proste działanie wspierające powrót przytomności, szczególnie gdy omdlenie wynika ze spadku ciśnienia lub długiego stania.
Pozycję boczną bezpieczną stosuje się, gdy osoba jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo i nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa. Chroni przed zachłyśnięciem i ułatwia odpływ wydzielin. W omdleniu często najpierw pomaga ułożenie na plecach z uniesionymi nogami, a po ustabilizowaniu rozważa się pozycję boczną.
Nie podaje się nic do picia osobie nieprzytomnej ani półprzytomnej, bo grozi to zachłyśnięciem. Wodę można rozważyć dopiero po pełnym odzyskaniu świadomości, gdy poszkodowany mówi logicznie, siedzi stabilnie i bez problemu połyka.
Szybkie posadzenie może ponownie obniżyć ciśnienie i wywołać kolejne zasłabnięcie lub upadek. Bezpieczniej jest pozwolić odpocząć w pozycji leżącej, poprawić dopływ powietrza i stopniowo pionizować dopiero po ocenie samopoczucia.
Oddech i stan świadomości warto kontrolować stale do czasu pełnego powrotu do normy albo przyjazdu pomocy. W praktyce sprawdzaj regularnie, czy oddech pozostaje prawidłowy i czy osoba odzyskuje kontakt. Każde pogorszenie (brak/nieprawidłowy oddech) wymaga natychmiastowej reakcji.
Wezwij pomoc, gdy omdlenie było długie, doszło do urazu, występuje ból w klatce piersiowej, duszność, drgawki, objawy neurologiczne (np. niedowład, zaburzenia mowy), cukrzyca, ciąża lub gdy to pierwsze omdlenie bez jasnej przyczyny. Zawsze dzwoń, jeśli masz wątpliwości co do bezpieczeństwa.
Jeśli oddech staje się nieprawidłowy (np. pojedyncze westchnięcia) lub zanika, traktuj to jak stan zagrożenia życia: wezwij 112/999, rozpocznij uciski klatki piersiowej i stosuj się do instrukcji dyspozytora. Nie zwlekaj z decyzją, bo czas ma kluczowe znaczenie.
Częste błędy to: podawanie wody osobie nie w pełni przytomnej, sadzanie lub stawianie na nogi zbyt szybko, skupianie się na "pobudzaniu" (klepanie, zimne okłady) zamiast na bezpieczeństwie i obserwacji oraz zaniechanie wezwania pomocy przy niepokojących objawach.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid (sekcje dotyczące omdlenia i postępowania przedszpitalnego), 2021
  • Wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji 2021 (tłumaczenie/opracowanie zaleceń ERC) – część: pierwsza pomoc, 2021
  • Polski Czerwony Krzyż: Podręcznik/szkoleniowe materiały z pierwszej pomocy (postępowanie w omdleniu i utracie przytomności), wydanie zależne od programu szkolenia

Materiały:

  • Wytyczne pierwszej pomocy ERC/PRR (rozdziały: omdlenie, ocena poszkodowanego)
  • Podręcznik pierwszej pomocy Polskiego Czerwonego Krzyża
  • Kurs pierwszej pomocy z elementami RKO z certyfikacją (praktyczne ćwiczenia na fantomie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego