KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 26.
Podopieczny jąka się i ma niewyraźną, bełkotliwą mowę. Terapeuta zajęciowy powinien w pierwszej kolejności nawiązać współpracę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jąkanie oraz bełkotliwa, niewyraźna mowa wskazują na zaburzenia mowy wymagające oceny i terapii logopedycznej.
Logopeda diagnozuje mechanizm trudności (płynność, artykulacja, oddech, prozodia) i dobiera ćwiczenia. Pozostali specjaliści mogą być potrzebni później, ale nie są pierwszym wyborem w terapii mowy.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "jąka się i ma niewyraźną, bełkotliwą mowę" dotyczy trudności w komunikacji werbalnej. W praktyce oznacza to potrzebę specjalistycznej diagnozy i terapii mowy, czyli obszaru, w którym kluczowe kompetencje ma logopeda. To logopeda ocenia m.in. płynność wypowiedzi (jąkanie), wyrazistość artykulacji, tor oddechowy, tempo mowy oraz dobiera odpowiednie ćwiczenia i zalecenia do pracy własnej oraz do wsparcia przez zespół (np. terapeutę zajęciowego).

Dlaczego "z logopedą"?
Współpraca z logopedą jest pierwszoplanowa, bo bez rozpoznania rodzaju zaburzeń (np. problem stricte płynności mowy, zaburzenia artykulacji, dyzartria) trudno właściwie zaplanować oddziaływania wspierające komunikację w terapii zajęciowej. Terapeuta zajęciowy może następnie wzmacniać efekty terapii, np. przez dobór aktywności sprzyjających kontroli oddechu, rytmu, spowolnieniu tempa, komunikacji w dialogu i obniżaniu napięcia sytuacyjnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pedagog – wspiera proces edukacyjny i wychowawczy, ale nie zastępuje specjalistycznej diagnozy i terapii logopedycznej w zakresie jąkania oraz wyrazistości mowy.
  • Laryngolog – jest ważny, gdy podejrzewa się choroby narządu głosu, krtani, powikłania lub inne problemy medyczne; jednak pytanie dotyczy pierwszej kolejności współpracy przy zaburzeniach mowy, a nie diagnostyki laryngologicznej.
  • Protetyk słuchu – koncentruje się na doborze i dopasowaniu aparatów słuchowych. Niedosłuch może wpływać na rozwój mowy, ale z samego opisu nie wynika wprost, że to główna przyczyna; pierwszym krokiem w terapii mowy pozostaje konsultacja logopedyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się problemy z płynnością lub wyrazistością wypowiedzi, najczęściej właściwym pierwszym partnerem współpracy jest logopeda, a inne konsultacje rozważa się zależnie od obrazu klinicznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jąkanie to zaburzenie płynności mowy, w którym pojawiają się powtórzenia, przeciągnięcia lub bloki w wypowiedzi. Utrudnia swobodne porozumiewanie się i często nasila się w stresie. W praktyce może ograniczać udział w aktywnościach społecznych i terapeutycznych.
Wskazaniem są m.in. jąkanie, niewyraźna lub "bełkotliwa" mowa, trudności w artykulacji, zbyt szybkie tempo mówienia, problemy z oddechem podczas mówienia oraz niezrozumiałość wypowiedzi dla otoczenia. Logopeda ocenia przyczynę i dobiera ćwiczenia.
Logopeda zajmuje się diagnozą i terapią mowy (płynność, artykulacja, oddech, tempo). Laryngolog jest lekarzem od chorób narządu głosu i górnych dróg oddechowych. Przy samym opisie jąkania i niewyraźnej mowy pierwszym krokiem jest zwykle ocena logopedyczna.
Terapeuta zajęciowy może wspierać ćwiczenia zalecone przez logopedę poprzez dobór aktywności regulujących napięcie, pracę nad oddechem i tempem, trening dialogu w bezpiecznych sytuacjach oraz budowanie pewności w komunikacji. Ważna jest spójność działań w zespole.
Nie. Niewyraźna mowa może wynikać z zaburzeń artykulacji, napięcia mięśniowego, problemów neurologicznych, nieprawidłowego toru oddechowego lub tempa mowy. Niedosłuch także może wpływać na mowę, ale nie jest jedyną przyczyną, dlatego zaczyna się od oceny logopedy.
Typowy błąd to wybór specjalisty "kojarzącego się" z narządem (np. laryngolog) zamiast z terapią funkcji (logopeda). Inny błąd to traktowanie trudności komunikacji jako problemu wychowawczego (pedagog). Warto kojarzyć objaw z kompetencją terapeutyczną.
Pedagog bywa właściwy, gdy głównym problemem są trudności szkolne, zachowanie, motywacja lub funkcjonowanie w grupie edukacyjnej. Przy zaburzeniach płynności i wyrazistości mowy kluczowy jest logopeda, a pedagog może pełnić rolę uzupełniającą, zależnie od potrzeb.
Zależnie od objawów mogą być potrzebne konsultacje medyczne (np. gdy pojawiają się dolegliwości z narządu głosu, nagłe pogorszenie mowy, objawy neurologiczne) lub ocena słuchu. Kolejność zależy od obrazu klinicznego, ale terapia mowy zwykle startuje od logopedy.
To potoczne określenie mowy mało zrozumiałej, niewyraźnej, czasem zniekształconej artykulacyjnie lub zbyt szybkiej. Może wskazywać na różne zaburzenia (np. artykulacyjne lub neurologiczne), dlatego wymaga specjalistycznej oceny logopedycznej i dobrania ćwiczeń.
Ucz się mapowania: objaw → właściwy specjalista. Dla mowy i komunikacji najczęściej jest to logopeda; dla słuchu – specjalista od diagnostyki słuchu i protetyk; dla chorób krtani – laryngolog; dla problemów edukacyjnych – pedagog. Pomaga też analiza krótkich case study.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostali specjaliści mogą być potrzebni później, ale nie są pierwszym wyborem w terapii mowy."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "jąkanie" (definicja i charakterystyka zaburzenia), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/jakanie;3913889.html - dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN – hasło "logopedia" (zakres dziedziny i zadań), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/logopedia;3937219.html - dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN – hasło "dyslalia" (odniesienie do zaburzeń artykulacji/niewyraźnej mowy), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dyslalia;3893405.html - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw logopedii (zaburzenia płynności i artykulacji)
  • Standardy i procedury współpracy interdyscyplinarnej w placówkach opiekuńczych
  • Przykładowe scenariusze przypadków klinicznych (case study) z trudnościami komunikacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego