KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Z którym specjalistą powinien nawiązać współpracę terapeuta zajęciowy, którego podopieczny w sytuacjach stresowych jąka się?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jąkanie jest zaburzeniem płynności mowy, które diagnozuje i prowadzi terapeutycznie przede wszystkim logopeda. Terapeuta zajęciowy, obserwując nasilenie objawów w stresie, powinien współpracować z logopedą, aby dobrać strategie komunikacyjne i ćwiczenia poprawiające płynność oraz komfort mówienia.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacjach stresowych mogą ujawniać się lub nasilać trudności w płynności mowy, w tym jąkanie. Specjalistą zajmującym się diagnozą oraz terapią zaburzeń mowy i komunikacji jest logopeda, dlatego to z nim terapeuta zajęciowy powinien nawiązać współpracę, gdy u podopiecznego pojawia się jąkanie.

W praktyce współpraca może obejmować:

  • ustalenie, w jakich aktywnościach i sytuacjach społecznych trudności są największe,
  • dobór strategii ułatwiających komunikację (tempo mowy, planowanie wypowiedzi, techniki redukcji napięcia podczas mówienia),
  • przenoszenie zaleceń logopedy do treningu czynności dnia codziennego i sytuacji funkcjonalnych (np. rozmowy w urzędzie, w sklepie, przez telefon).

Odpowiedź "neurologiem" bywa wybierana, bo stres kojarzy się z układem nerwowym. Neurolog może być potrzebny w wybranych przypadkach diagnostycznych, ale nie jest pierwszoplanowym specjalistą prowadzącym terapię płynności mowy.

Odpowiedź "fizjoterapeutą" jest nietrafna, ponieważ fizjoterapia dotyczy głównie funkcji ruchowych; może wspierać ogólną sprawność i relaksację, ale nie zastępuje terapii jąkania.

Odpowiedź "otolaryngologiem" dotyczy narządów ucha, nosa i gardła oraz m.in. problemów z głosem i słuchem. Może mieć znaczenie, gdy podejrzewa się tło laryngologiczne, jednak jąkanie jako niepłynność mowy wymaga przede wszystkim postępowania logopedycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się problem z mową (płynność, artykulacja, rozumienie, komunikacja), najczęściej właściwym kierunkiem współpracy jest logopedia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zaburzenie płynności mowy, w którym w stresie częściej pojawiają się przerwania wypowiedzi (powtórzenia, przeciąganie dźwięków, blokowanie). Stres nie musi być jedyną przyczyną, ale często nasila objawy i utrudnia swobodne komunikowanie się w codziennych sytuacjach.
Logopeda diagnozuje i prowadzi terapię niepłynności mowy, a terapeuta zajęciowy pomaga przenieść wypracowane strategie komunikacyjne do realnych aktywności (rozmowy w pracy, zakupy, kontakty społeczne). Taka współpraca zwiększa funkcjonalność efektów terapii.
Wskazówką są m.in. powtórzenia sylab lub słów, przeciąganie głosek, "blokowanie" na początku wyrazu, napięcie i unikanie mówienia, a także wyraźne pogorszenie płynności w sytuacjach oceniania lub presji czasu. Nasilenie w stresie też jest istotnym sygnałem.
Nie. Jąkanie najczęściej jest zaburzeniem płynności mowy wymagającym postępowania logopedycznego. Konsultacja neurologiczna może być potrzebna w szczególnych przypadkach (np. nagły początek po urazie lub innych objawach), ale sama nie zastępuje terapii mowy.
Gdy pojawiają się objawy dotyczące narządu głosu lub słuchu (chrypka, ból gardła, nawracające infekcje, podejrzenie niedosłuchu). Otolaryngolog ocenia struktury i funkcje w obrębie gardła i krtani, ale nie prowadzi standardowo terapii jąkania jako niepłynności mowy.
Może trenować komunikację w sytuacjach funkcjonalnych (np. rozmowa telefoniczna), uczyć planowania wypowiedzi, modyfikować środowisko (więcej czasu na odpowiedź, mniej presji), wzmacniać pewność siebie i strategie radzenia sobie ze stresem. Działania powinny być spójne z zaleceniami logopedy.
Najczęstsze są wybory "na skojarzenie": stres → neurolog, napięcie → fizjoterapeuta, okolice gardła → otolaryngolog. W takich pytaniach warto najpierw nazwać problem (tu: płynność mowy), a dopiero potem dobrać specjalistę pierwszego wyboru (tu: logopeda).
Nie. Fizjoterapia może wspierać ogólne rozluźnienie i oddech w ramach szerokiego planu terapii, ale nie jest terapią zaburzeń płynności mowy. W jąkaniu kluczowe są metody logopedyczne ukierunkowane na płynność, kontrolę mowy i strategie komunikacyjne.
Warto ustalić, w jakich sytuacjach jąkanie się nasila, jak podopieczny reaguje (unikanie, napięcie, wstyd), jakie ma doświadczenia z terapią oraz co jest dla niego najważniejsze funkcjonalnie (np. rozmowy w pracy). Te informacje pomagają zaplanować współpracę z logopedą.
Ucz się "mapy problem–specjalista": mowa/komunikacja → logopeda; sprawność ruchowa → fizjoterapeuta; słuch/głos/narządy gardła → otolaryngolog; objawy neurologiczne → neurolog. Na egzaminie najpierw rozpoznaj dominujący problem funkcjonalny, potem dobierz specjalistę pierwszego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jąkanie jest zaburzeniem płynności mowy, które diagnozuje i prowadzi terapeutycznie przede wszystkim logopeda.

Źródła:

  • American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), Practice Portal: Fluency Disorders (Stuttering) – https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/fluency-disorders/ (dostęp: 2026-03-05)
  • World Health Organization (WHO), ICD-11 Browser: Developmental speech fluency disorder – https://icd.who.int/browse/2025-01/mms/en (dostęp: 2026-03-05)
  • National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), Stuttering – https://www.nidcd.nih.gov/health/stuttering (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw logopedii dla zawodów medycznych
  • Standardowe podręczniki/kompendia z terapii mowy i komunikacji (rozdziały o niepłynności mowy/jąkaniu)
  • Zalecenia i poradniki organizacji zawodowych dotyczące postępowania w jąkaniu (portale praktyki klinicznej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego