KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 14.
Podopieczny ma obniżoną sprawność w zakresie motoryki małej i dużej. Występują u niego zaburzenia w sferze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Motoryka mała i duża odnosi się do wykonywania ruchów i koordynacji, czyli do sprawności ruchowej organizmu. Obniżona sprawność w tym zakresie wskazuje na zaburzenia w sferze fizycznej, nawet jeśli wtórnie może to wpływać na funkcjonowanie psychiczne lub społeczne.

Pełne wyjaśnienie:

Motoryka mała (precyzyjne ruchy dłoni i palców) oraz motoryka duża (ruchy całego ciała, lokomocja, zmiany pozycji, koordynacja globalna) są elementami sprawności ruchowej. Gdy w opisie podopiecznego podano obniżoną sprawność zarówno w motoryce małej, jak i dużej, najbardziej bezpośrednim i podstawowym wnioskiem jest to, że zaburzenia dotyczą sfery fizycznej (ruch, siła, koordynacja, zakres ruchu, kontrola postawy).

Odpowiedź "fizycznej." jest poprawna, ponieważ wskazuje na obszar, którego objaw dotyczy wprost. W praktyce terapii zajęciowej taka kwalifikacja pomaga:

  • dobrać aktywności usprawniające (np. ćwiczenia manualne, trening chwytu, czynności dnia codziennego),
  • określić cele funkcjonalne (np. samodzielne ubieranie, jedzenie, higiena),
  • ustalić potrzebę konsultacji (np. fizjoterapeutycznej, lekarskiej) w zakresie funkcji ruchowych.

Pozostałe odpowiedzi są nieadekwatne, bo opis nie wskazuje bezpośrednio na deficyt w tych sferach. "Psychicznej." mogłaby dotyczyć problemów nastroju, lęku, pamięci czy myślenia, a "społecznej." – trudności w relacjach i rolach społecznych; jednak tutaj podano konkretny objaw ruchowy. "Duchowej." odnosi się do wartości, sensu, przekonań i potrzeb egzystencjalnych, co również nie wynika z informacji o motoryce.

Warto pamiętać o myśleniu klinicznym: ograniczenia w sferze fizycznej mogą wtórnie wpływać na psychikę i relacje, ale w pytaniu chodzi o sferę, w której występuje opisywany deficyt podstawowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motoryka mała to precyzyjne ruchy wykonywane głównie dłońmi i palcami, wymagające kontroli i koordynacji. W terapii zajęciowej obserwuje się ją np. przy zapinaniu guzików, pisaniu, chwytaniu drobnych przedmiotów czy używaniu sztućców.
Motoryka duża dotyczy ruchów całego ciała oraz kontroli postawy i lokomocji. Rozpoznaje się ją w czynnościach takich jak wstawanie, chodzenie, utrzymywanie równowagi, sięganie po przedmioty czy wchodzenie po schodach. To element sfery fizycznej.
Ponieważ motoryka opisuje sprawność ruchową: siłę, koordynację, precyzję i kontrolę ruchu. To są funkcje organizmu związane z ciałem. Skutki mogą wpływać na psychikę lub relacje, ale pierwotny problem dotyczy funkcjonowania fizycznego.
Tak, mogą wpływać wtórnie, np. powodować frustrację, obniżenie nastroju lub lęk przed upadkiem. Jednak w klasyfikowaniu objawu trzeba odróżnić przyczynę od skutku: samo obniżenie motoryki jest objawem fizycznym, a reakcje emocjonalne są psychiczne.
Typowe przykłady to trudność w manipulacji drobnymi przedmiotami, wolniejsze i mniej precyzyjne ruchy palców, problem z chwytaniem, zapinaniem guzików, wiązaniem sznurowadeł czy pisaniem. W ocenie patrzy się też na męczliwość i drżenie.
Przykłady to niestabilny chód, problemy z utrzymaniem równowagi, trudność we wstawaniu z krzesła, wchodzeniu po schodach, utrzymaniu pozycji stojącej lub wykonywaniu ruchów wymagających koordynacji całego ciała. To ogranicza ADL i bezpieczeństwo.
Sfera fizyczna dotyczy funkcji ciała (np. ruch, siła, koordynacja). Sfera społeczna dotyczy relacji i ról (np. kontakty, udział w aktywnościach grupowych, komunikacja). Jeśli opis podaje objaw ruchowy, klasyfikacja podstawowa jest fizyczna.
Ocena jest wykonywana na początku procesu terapeutycznego (diagnoza funkcjonalna), przy planowaniu celów oraz okresowo w trakcie terapii, aby monitorować postępy. Sprawdza się ją też po zmianie stanu zdrowia lub po wprowadzeniu nowych aktywności.
Częsty błąd to wybór sfery "psychicznej" lub "społecznej" na podstawie domyślanych skutków (np. gorszy nastrój, izolacja), mimo że pytanie dotyczy objawu bezpośredniego. Drugi błąd to zbyt ogólne myślenie: "wszystko się ze sobą łączy", bez wskazania głównego obszaru.
Najlepiej ćwiczyć na krótkich opisach przypadków: podkreśl objaw, nazwij jego główny obszar (fizyczny/psychiczny/społeczny/duchowy), a dopiero potem dopisz możliwe skutki uboczne. Pomaga też tworzenie własnych przykładów ADL przypisanych do każdej sfery.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Motoryka mała i duża odnosi się do wykonywania ruchów i koordynacji, czyli do sprawności ruchowej organizmu."

Źródła:

  • World Health Organization. International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). Geneva: WHO; 2001.
  • WHO ICF Browser (informacje o domenach funkcjonowania i niepełnosprawności): https://icfbrowser.ohchr.org/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z anatomii funkcjonalnej i podstaw rehabilitacji (zakres: motoryka mała/duża)
  • Podstawy klasyfikacji funkcjonowania (ujęcie aktywności i uczestnictwa) – opracowania wprowadzające
  • Skrypty/notesy z zajęć z diagnozy funkcjonalnej w terapii zajęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego