KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 2.
Podopieczny ma rozpoznaną chorobę niedokrwienną serca. Co należy zrobić podczas napadu bólowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W napadzie bólu dławicowego priorytetem jest zmniejszenie obciążenia serca: należy przerwać wysiłek, zapewnić spoczynek i dopływ świeżego powietrza. Jeśli podopieczny ma zaleconą nitroglicerynę, można ją podać. Gdy ból nie ustępuje, konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca ból w klatce piersiowej może oznaczać napad dławicy piersiowej, a czasem rozwijający się ostry incydent wieńcowy. Dlatego postępowanie opiekunki powinno koncentrować się na bezpieczeństwie, odciążeniu serca i szybkiej eskalacji, gdy nie ma poprawy.

Prawidłowe działania obejmują:

  • Przerwanie wysiłku fizycznego – wysiłek zwiększa zapotrzebowanie serca na tlen i może nasilać niedokrwienie.
  • Zapewnienie odpoczynku i komfortu – uspokojenie podopiecznego i umożliwienie spokojnego oddychania.
  • Dopływ świeżego powietrza – poprawia komfort oddechowy, co bywa istotne przy duszności i lęku.
  • Podanie nitrogliceryny – tylko wtedy, gdy jest to lek zalecony podopiecznemu do stosowania doraźnie; opiekunka nie powinna "wprowadzać" nowego leku na własną rękę.
  • Wezwanie pogotowia ratunkowego – jeśli ból nie ustępuje, nawraca lub pojawiają się objawy alarmowe (np. narastająca duszność, osłabienie, omdlenie, zimne poty).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcja z powtórzeniem dawki po "30 minutach" akcentuje zwłokę i może opóźnić właściwą pomoc, gdy ból utrzymuje się lub narasta.
  • Podanie samej tabletki przeciwbólowej i odpoczynku może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa, bo ból dławicowy nie jest typowym bólem mięśniowo-szkieletowym i wymaga czujności.
  • Łączenie nitrogliceryny z lekiem przeciwbólowym bez jasnego wskazania odwraca uwagę od kluczowego elementu: przerwania wysiłku, obserwacji i szybkiego wezwania pomocy w razie braku poprawy.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać schemat: STOP wysiłek → spokój i powietrze → lek doraźny, jeśli zalecony → brak poprawy = wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To epizod niedokrwienia mięśnia sercowego, zwykle odczuwany jako ucisk lub pieczenie za mostkiem, często po wysiłku lub stresie. W opiece domowej najważniejsze jest przerwanie aktywności, zapewnienie spoczynku i obserwacja, czy objawy ustępują.
Należy przerwać wysiłek, posadzić lub ułożyć wygodnie podopiecznego, uspokoić go i zapewnić dopływ świeżego powietrza. Trzeba też ocenić, czy ból mija oraz czy pojawiają się objawy alarmowe (duszność, osłabienie, zimne poty).
Wysiłek zwiększa zapotrzebowanie serca na tlen i może nasilać niedokrwienie, a więc ból. Zatrzymanie aktywności i odpoczynek zmniejszają obciążenie serca i często są pierwszym elementem, który realnie łagodzi objawy.
Tak, ale wyłącznie wtedy, gdy podopieczny ma nitroglicerynę zaleconą przez lekarza do stosowania doraźnego i stosuje ją zgodnie z zaleceniami. Opiekunka nie powinna wprowadzać "nowego" leku ani modyfikować terapii bez wskazówek medycznych.
Pogotowie należy wezwać, gdy ból nie ustępuje, narasta, powraca szybko lub towarzyszą mu objawy alarmowe (np. duszność, omdlenie, znaczne osłabienie, zimne poty). W praktyce lepiej wezwać pomoc zbyt wcześnie niż zbyt późno.
Leki przeciwbólowe mogą maskować objawy, ale nie rozwiązują problemu niedokrwienia serca. W efekcie można opóźnić wezwanie pomocy i przeoczyć pogarszający się stan. Przy podejrzeniu bólu sercowego priorytetem jest spoczynek i szybka ocena, czy potrzebna jest pomoc medyczna.
Opiekunka nie stawia diagnozy, ale może zwrócić uwagę na typowe cechy: ból uciskowy za mostkiem, po wysiłku lub stresie, z dusznością lub lękiem. Ponieważ pomyłka jest ryzykowna, przy wątpliwościach należy traktować ból jako potencjalnie sercowy i eskalować.
Niepokojące są m.in.: narastająca duszność, bladość, zimne poty, nudności, omdlenie, wyraźne osłabienie, dezorientacja oraz ból, który nie mija w spoczynku. W takich sytuacjach trzeba wezwać pogotowie i nie pozostawiać podopiecznego samego.
Tak, bo poprawia komfort oddychania i pomaga ograniczyć panikę oraz hiperwentylację. Nie zastępuje to leczenia przyczynowego, ale jest ważnym elementem wsparcia w opiece domowej: spokój, spoczynek, obserwacja i gotowość do wezwania pomocy.
Ucz się schematów postępowania: bezpieczeństwo, przerwanie czynnika wywołującego (np. wysiłku), wsparcie podstawowych funkcji, obserwacja i eskalacja (112/999) przy braku poprawy. Pomaga przerabianie krótkich scenariuszy: "co robię po kolei" i "kiedy wzywam pomoc".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W napadzie bólu dławicowego priorytetem jest zmniejszenie obciążenia serca: należy przerwać wysiłek, zapewnić spoczynek i dopływ świeżego powietrza."

Źródła:

  • NHS (UK) – "Angina" (section: Treatment / What to do during an attack), https://www.nhs.uk/conditions/angina/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Mayo Clinic – "Angina" (section: Treatment / What to do), https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/angina/symptoms-causes/syc-20369373 (dostęp: 2026-02-18)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Angina" (section: Treatment / Self-care), https://medlineplus.gov/angina.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (ból w klatce piersiowej, podejrzenie zawału)
  • Przewodniki edukacyjne dla pacjentów z dławicą piersiową (postępowanie w napadzie)
  • Podstawy farmakoterapii w opiece długoterminowej (bezpieczeństwo podawania leków zaleconych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego