KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 1.
Podopieczny nie jest w stanie mówić w sposób płynny, artykułuje tylko sylaby, ale nie ma problemów z rozumieniem mowy. Objawy te świadczą o afazji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niepłynna mowa (trudność w płynnym wypowiadaniu słów, artykułowanie jedynie sylab) przy zachowanym rozumieniu typowo wskazuje na afazję ruchową. W afazji czuciowej dominuje zaburzone rozumienie, w mieszanej upośledzone są oba obszary, a w amnestycznej główny problem dotyczy nazywania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na profil: mowa niepłynna (podopieczny nie potrafi mówić w sposób płynny, pojawiają się tylko sylaby lub bardzo skrócone wypowiedzi), natomiast rozumienie mowy jest zachowane. Taki układ objawów jest charakterystyczny dla afazji ruchowej, w której największa trudność dotyczy ekspresji językowej (tworzenia wypowiedzi), a nie rozumienia przekazu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Afazja czuciowa – typowo wiąże się z zaburzeniami rozumienia mowy. Osoba może mówić pozornie płynnie, ale wypowiedzi bywają nieadekwatne, a rozumienie poleceń i pytań jest wyraźnie osłabione. To nie pasuje do informacji: "nie ma problemów z rozumieniem mowy".
  • Afazja mieszana – obejmuje jednocześnie istotne zaburzenia rozumienia i mówienia. W pytaniu rozumienie jest zachowane, więc "mieszana" nie odpowiada przedstawionemu obrazowi.
  • Afazja amnestyczna – dominują trudności w nazywaniu (wyszukiwaniu słów), przy dość płynnej mowie i stosunkowo dobrym rozumieniu. Mogą pojawiać się omówienia, pauzy i "uciekanie" w opisy, ale nie jest to typ, w którym standardowo ogranicza się wypowiedź do samych sylab.

Wskazówka praktyczna dla opiekunki środowiskowej: jeśli rozumienie jest zachowane, warto mówić spokojnie, używać krótkich komunikatów, dać czas na odpowiedź i umożliwić alternatywne formy komunikacji (gest, wskazanie, kartka). Nie należy automatycznie zakładać obniżenia intelektu tylko dlatego, że mowa jest niepłynna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja ruchowa to zaburzenie języka, w którym największy problem dotyczy tworzenia wypowiedzi: mowa jest niepłynna, skrócona, "wysiłkowa". Jednocześnie rozumienie bywa względnie dobrze zachowane, więc osoba często wie, co chce powiedzieć, ale nie potrafi tego płynnie ująć w słowa.
Najprościej porównać dwie rzeczy: mówienie i rozumienie. W afazji ruchowej rozumienie poleceń zwykle jest lepsze niż mówienie. W afazji czuciowej osoba może mówić dość płynnie, ale ma trudności z rozumieniem pytań i poleceń, przez co jej odpowiedzi bywają nieadekwatne.
W typowym profilu afazji ruchowej uszkodzony jest głównie "tor" odpowiedzialny za ekspresję językową, czyli formułowanie i wypowiadanie słów. Jeśli podopieczny rozumie komunikaty i polecenia, a mimo to nie mówi płynnie, bardziej pasuje to do afazji ruchowej niż do typów, gdzie kluczowe jest zaburzenie rozumienia.
To może oznaczać bardzo ograniczoną zdolność do tworzenia pełnych słów i zdań. W praktyce opieki może to wyglądać jak powtarzanie pojedynczych dźwięków, urywków wyrazów lub krótkich fragmentów. Przy zachowanym rozumieniu jest to ważna wskazówka, że problem dotyczy ekspresji, a nie braku kontaktu.
Nie. Afazja dotyczy zaburzeń języka (doboru słów, budowania wypowiedzi, rozumienia). Dyzartria to zaburzenie wykonania mowy (mięśnie, artykulacja), przy zachowanych funkcjach językowych. W opiece warto obserwować, czy problemem jest "brak słów", czy raczej "niewyraźne wypowiadanie".
Afazja mieszana łączy istotne trudności w mówieniu i rozumieniu. Osoba może mieć problem z wykonywaniem poleceń, rozumieniem pytań oraz jednocześnie tworzyć bardzo ograniczone, niepłynne wypowiedzi. Jeśli rozumienie jest wyraźnie zachowane, odpowiedź "mieszana" zwykle nie pasuje do obrazu klinicznego.
Afazja amnestyczna (anomiczna) to przede wszystkim trudność w nazywaniu – osoba "szuka słowa", robi pauzy, zastępuje nazwę opisem (np. "to do pisania" zamiast "długopis"). Rozumienie bywa dobre, a mowa często jest bardziej płynna niż w afazji ruchowej, dlatego te typy warto odróżniać.
Pomaga: mówić wolno i jasno, zadawać krótkie pytania, dawać czas na odpowiedź, nie kończyć zdań za podopiecznego bez potrzeby. Warto stosować alternatywne kanały: gest, wskazanie, kartki z obrazkami/słowami. Kluczowe jest okazywanie cierpliwości i sprawdzanie, czy komunikat został zrozumiany.
Częsty błąd to ocenianie tylko płynności mowy i pomijanie rozumienia. Inny to automatyczne uznanie, że brak mowy oznacza brak kontaktu lub "brak rozumienia". W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zawsze porównać: czy osoba rozumie polecenia, czy potrafi nazywać, czy buduje zdania i czy wypowiedzi są adekwatne.
Konsultacja jest wskazana, gdy zaburzenia komunikacji utrudniają codzienne funkcjonowanie (higiena, jedzenie, bezpieczeństwo), gdy po udarze/urazie pojawiają się nowe trudności w mówieniu lub rozumieniu, albo gdy postęp jest niewielki. Logopeda dobiera ćwiczenia i strategie komunikacji dla rodziny i opiekunów.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Niepłynna mowa (trudność w płynnym wypowiadaniu słów, artykułowanie jedynie sylab) przy zachowanym rozumieniu typowo wskazuje na afazję ruchową."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny neurologii i logopedii (afazje)
  • Skrypty dydaktyczne z zakresu zaburzeń komunikacji w opiece długoterminowej (materiały szkoły/placówki)
  • Konspekty i notatki z zajęć: komunikacja z osobą po udarze, zaburzenia mowy i języka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego