KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
Podopieczny od roku porusza się przy pomocy chodzika. W okresie sprawności ruchowej uprawiał na działce warzywa, jeździł rowerem, corocznie uczestniczył w regatach żeglarskich. Aktualnie stan zdrowia nie pozwala mu na realizację zainteresowań. Która potrzeba nie jest zaspokojona u podopiecznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje, że podopieczny nie może realizować dawnych zainteresowań (uprawa warzyw, jazda na rowerze, regaty), czyli aktywności dających poczucie rozwoju i spełnienia.
To typowy przykład niezaspokojenia potrzeby samorealizacji, rozumianej jako realizowanie pasji, celów i własnego potencjału.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczową informacją jest to, że podopieczny wcześniej miał aktywne zainteresowania (działka, rower, regaty), a obecnie stan zdrowia nie pozwala mu ich kontynuować. Takie ograniczenie uderza przede wszystkim w obszar rozwoju osobistego, spełniania pasji i realizowania celów życiowych.

Odpowiedź "Samorealizacji" jest poprawna, ponieważ potrzeba samorealizacji dotyczy wykorzystywania własnych możliwości, rozwijania zainteresowań, osiągania ważnych dla siebie celów oraz poczucia sensu wynikającego z aktywności, które są "moje" i dają satysfakcję. Opis przypadku wprost mówi o braku możliwości realizowania dotychczasowych pasji.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w świetle podanych danych:

  • "Akceptacji" – dotyczy uznania i przyjęcia przez otoczenie lub siebie samego. W tekście nie ma informacji o odrzuceniu społecznym, konflikcie, stygmatyzacji ani o trudnościach w relacjach, więc nie da się tego wnioskować.
  • "Stabilności" – kojarzy się z poczuciem bezpieczeństwa, przewidywalności i zabezpieczenia podstawowych warunków życia. Opis koncentruje się na utracie aktywności hobbystycznych, a nie na zagrożeniu bytu, braku opieki czy nagłej destabilizacji.
  • "Autonomii" – dotyczy samostanowienia i decydowania o sobie. Fakt korzystania z chodzika nie przesądza o braku autonomii, a w treści nie ma informacji o ograniczaniu decyzji przez innych czy o braku wpływu na własne sprawy.

W praktyce pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością taka diagnoza oznacza potrzebę poszukiwania adaptowanych form realizowania pasji (np. aktywność ruchowa dobrana do możliwości, hobby wykonywane w domu, wsparcie w dotarciu na wydarzenia) oraz wzmacnianie poczucia sprawczości poprzez planowanie realnych, osiągalnych celów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeba samorealizacji to dążenie do rozwoju, realizowania pasji i ważnych celów życiowych mimo ograniczeń. W pracy asystenta oznacza to wspieranie podopiecznego w znalezieniu aktywności, które dają sens i satysfakcję (np. hobby, sport adaptowany, wolontariat).
Samorealizacja dotyczy spełniania zainteresowań i rozwoju, a bezpieczeństwo – zagrożeń podstawowych (byt, opieka, stabilne warunki). Jeśli opis skupia się na utracie pasji i możliwości działania, częściej chodzi o samorealizację. Gdy dominują lęk o przyszłość i brak zabezpieczenia – o bezpieczeństwo.
Hobby i aktywności (sport, uprawy, żeglarstwo) często są sposobem wyrażania siebie i rozwijania potencjału. Gdy stan zdrowia je blokuje, osoba traci przestrzeń do realizowania celów i odczuwania osiągnięć. To typowy sygnał, że cierpi obszar samorealizacji i warto szukać form zastępczych.
Pomaga:
  • rozmowa o dawnych pasjach i celach
  • szukanie aktywności dostosowanych do możliwości
  • organizacja transportu i dostępności
  • łączenie z klubami, kołami zainteresowań, sportem adaptowanym
  • planowanie małych, mierzalnych celów
Autonomia to samostanowienie: możliwość podejmowania decyzji i wpływu na własne sprawy. Jest zagrożona, gdy opiekunowie wyręczają podopiecznego, ograniczają wybory lub nie respektują jego zdania. Sam fakt używania chodzika nie przesądza o braku autonomii – potrzebne są dane o decyzyjności.
Nie zawsze. Akceptacja zależy od relacji z otoczeniem i samooceny. Może być wysoka, jeśli osoba ma wspierającą rodzinę, przyjaciół i poczucie przynależności. W zadaniach egzaminacyjnych musi pojawić się informacja o odrzuceniu, konflikcie lub poczuciu bycia nieakceptowanym, aby wnioskować o tej potrzebie.
Najczęściej myli się podobne pojęcia i wybiera odpowiedź "na skróty". Typowe błędy to: automatyczne łączenie niepełnosprawności z brakiem autonomii, dopowiadanie konfliktów społecznych mimo braku danych oraz ignorowanie wskazówek o zainteresowaniach. Warto wskazać w tekście fakty, które wspierają wybór.
Stabilność wiąże się z przewidywalnością i poczuciem oparcia (finanse, opieka, plan dnia, brak chaosu). Samorealizacja dotyczy spełnienia i rozwoju (pasje, cele, osiągnięcia). Jeśli treść mówi o niemożności realizowania aktywności dających satysfakcję, a nie o zagrożeniu podstaw, właściwsza bywa samorealizacja.
Ćwicz analizę studiów przypadków: wypisz fakty z opisu, a potem dopasuj je do definicji potrzeb. Ucz się słów-kluczy: "pasje, rozwój, cele" (samorealizacja), "relacje, przynależność" (akceptacja), "bezpieczeństwo, stałość" (stabilność), "decyzje, sprawczość" (autonomia). Unikaj dopowiadania informacji.
To zależy od stanu zdrowia, ale często można szukać alternatyw: ćwiczenia w odciążeniu, trening na sprzęcie dostosowanym, aktywność w wodzie, rekreacja z asekuracją, a także hobby niewymagające dużego wysiłku (np. prace ogrodnicze w podwyższonych grządkach). Kluczowe jest bezpieczeństwo i konsultacja ze specjalistą.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Maslow, A. H., "Motywacja i osobowość" (wydania polskie), rozdziały dotyczące hierarchii potrzeb i samorealizacji
  • Encyklopedia PWN, hasło: "samorealizacja" – encyklopedia.pwn.pl (dostęp: 2026-02-28)
  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "samorealizacja" – sjp.pwn.pl (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw psychologii (dział: motywacja i potrzeby)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu aktywizacji i terapii zajęciowej osób z niepełnosprawnością
  • Studia przypadków dotyczące planowania wsparcia i diagnozy potrzeb

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego