KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 39.
Podopieczny, otrzymujący emeryturę, pod koniec miesiąca pożycza od sąsiadów pieniądze. Jaki trening powinna zaproponować podopiecznemu opiekunka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sytuacja, w której podopieczny pod koniec miesiąca pożycza pieniądze mimo stałego dochodu (emerytury), wskazuje na trudność w planowaniu i kontrolowaniu wydatków. Najbardziej adekwatny jest więc trening budżetowy: uczy rozpisania kosztów, ustalenia priorytetów i monitorowania wydatków w cyklu miesięcznym.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji dotyczy podopiecznego z regularnym, przewidywalnym dochodem (emerytura), który cyklicznie pod koniec miesiąca musi pożyczać pieniądze. Taki wzorzec najczęściej oznacza problem z gospodarowaniem środkami: brak planu wydatków, nieprzewidziane koszty bez rezerwy, impulsywne zakupy albo nierównomierne rozkładanie pieniędzy w czasie.

Dlatego właściwą propozycją jest trening budżetowy. Jego celem jest zwiększenie samodzielności w codziennym funkcjonowaniu poprzez:

  • zebranie informacji o dochodach i stałych opłatach,
  • podział wydatków na kategorie (np. leki, żywność, rachunki, higiena, drobne przyjemności),
  • ustalenie priorytetów i limitów tygodniowych,
  • monitorowanie wydatków (zapisywanie, paragony, prosta lista),
  • zaplanowanie rezerwy na wydatki nieregularne.

Pozostałe propozycje nie odpowiadają bezpośrednio na zidentyfikowany problem:

  • "Asertywności" – może być przydatny, gdy podopieczny ma trudność z odmawianiem innym i przez to wydaje pieniądze wbrew sobie, ale w treści nie ma sygnału presji społecznej. Kluczowym objawem jest niedobór środków przy stałym dochodzie, czyli najpierw należy pracować nad planowaniem finansów.
  • "Kulinarny" – dotyczy przygotowywania posiłków i organizacji żywienia. Może pośrednio wpływać na koszty (tańsze gotowanie), ale nie jest podstawową odpowiedzią na mechanizm "braku pieniędzy przed końcem miesiąca".
  • "Czystości" – odnosi się do utrzymania higieny i porządku. Nie rozwiązuje problemu gospodarowania budżetem i byłby dobierany przy innych trudnościach funkcjonalnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się stały dochód (emerytura/renta) i regularny brak środków, najpierw rozważ treningi z obszaru planowania i zarządzania zasobami, a dopiero potem treningi dotyczące konkretnych czynności (kuchnia, porządek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trening budżetowy to ćwiczenia uczące planowania i kontrolowania wydatków w czasie. Obejmuje rozpisanie stałych opłat, podział pieniędzy na kategorie, ustalenie limitów oraz regularne sprawdzanie, na co wydawane są środki. Celem jest ograniczenie sytuacji, gdy brakuje pieniędzy przed końcem miesiąca.
Najczęstsze sygnały to: pożyczanie pieniędzy pod koniec miesiąca, brak środków na leki lub rachunki, częste "drobne" zakupy bez planu, brak zapasu na wydatki nieregularne i trudność w wyjaśnieniu, na co poszły pieniądze. Ważny jest też powtarzalny schemat co miesiąc.
Jeśli dochód jest stały (np. emerytura), a problem pojawia się cyklicznie, zwykle chodzi o zły rozkład wydatków w czasie lub brak planu. Trening budżetowy uczy dzielenia środków na tygodnie/kategorie i przewidywania kosztów stałych, co zmniejsza ryzyko niedoboru środków.
W praktyce warto uwzględnić: stałe opłaty (czynsz, media), leki i wizyty, żywność, środki higieniczne, transport, drobne przyjemności oraz rezerwę na nagłe wydatki. Plan powinien być prosty, czytelny i dostosowany do możliwości podopiecznego (np. lista na kartce, podział na tygodnie).
Może pomóc, ale tylko w określonych sytuacjach, np. gdy podopieczny nie potrafi odmawiać pożyczania innym albo ulega namowom zakupowym. Gdy problemem jest ogólne "rozchodzenie się" pieniędzy w miesiącu, priorytetem jest trening budżetowy, a asertywność bywa wsparciem dodatkowym.
Częsty błąd to wybór treningu "najbardziej życiowego" (kulinarny, czystości) bez powiązania z objawem w zadaniu. Inny błąd to skupienie się na tle społecznym ("sąsiedzi") zamiast na przyczynie funkcjonalnej. Warto zawsze: problem → cel wsparcia → właściwy trening.
Opiekunka może wspierać podopiecznego w prostych działaniach: spisanie stałych opłat, przygotowanie listy zakupów, ustalenie limitu tygodniowego, przypomnienie o rachunkach, omówienie paragonów i planowanie rezerwy. Kluczowe jest uczenie samodzielności i nawyków, a nie wykonywanie wszystkich decyzji za podopiecznego.
Gdy pojawiają się narastające długi, ryzyko oszustw, brak środków na podstawowe potrzeby lub podejrzenie nadużyć ze strony otoczenia. Wtedy, poza treningiem budżetowym, potrzebne może być wsparcie rodziny, pracownika socjalnego lub innych instytucji pomocy (zgodnie z możliwościami lokalnymi).
Przykłady to: podział emerytury na kategorie wydatków, ułożenie tygodniowego planu zakupów, przygotowanie listy "co muszę zapłacić" i "co mogę kupić", porównanie cen podstawowych produktów, oraz ustalenie kwoty rezerwy. Na egzaminie liczy się dopasowanie ćwiczeń do konkretnego problemu.
Trening kulinarny jest właściwy, gdy problem dotyczy przygotowywania posiłków, bezpieczeństwa w kuchni lub organizacji żywienia. Może pośrednio zmniejszyć koszty, ale nie zastępuje planowania budżetu. Przy opisie "braku pieniędzy pod koniec miesiąca" główną odpowiedzią pozostaje trening budżetowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Sytuacja, w której podopieczny pod koniec miesiąca pożycza pieniądze mimo stałego dochodu (emerytury), wskazuje na trudność w planowaniu i kontrolowaniu wydatków."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące treningów umiejętności życia codziennego
  • Poradniki edukacji finansowej dla seniorów (ogólne, nienormatywne)
  • Scenariusze zajęć/treningów: planowanie budżetu domowego i kontrola wydatków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego