KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 29.
Podopieczny po operacji ma zaleconą dietę bogatobiałkową. Podstawowymi źródłami białka o dużej wartości biologicznej są:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Białko o dużej wartości biologicznej to białko pełnowartościowe, dostarczające wszystkich aminokwasów egzogennych w korzystnych proporcjach. Najczęściej pochodzi z produktów zwierzęcych (mięso, ryby, mleko i przetwory). W diecie bogatobiałkowej uwzględnia się też strączki jako ważne źródło białka w praktyce żywieniowej.

Pełne wyjaśnienie:

Dieta bogatobiałkowa po operacji ma na celu wspierać regenerację tkanek i proces gojenia, dlatego kluczowe jest dobranie produktów, które realnie zwiększają podaż białka o wysokiej wartości biologicznej (pełnowartościowego).

Odpowiedź "mięso wołowe, cielęce, kurczak i indyk bez skóry, ryby, mleko i jego przetwory, nasiona roślin strączkowych." jest poprawna, ponieważ obejmuje typowe, praktyczne źródła białka w codziennej diecie. Mięso, ryby oraz mleko i jego przetwory są powszechnie traktowane jako produkty dostarczające białka pełnowartościowego, istotnego przy zwiększonym zapotrzebowaniu. Rośliny strączkowe również dostarczają dużo białka i w praktyce opieki (np. gdy podopieczny ogranicza mięso) mogą wspierać realizację zaleceń dietetycznych.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo zawierają elementy, które nie są podstawowymi źródłami białka (np. soki, kiszonki, słodycze, kasze) albo mieszają temat białka z kwestią technologii przygotowania i zawartości tłuszczu (np. "smażone", "tłuste wędliny"). W efekcie mogą odwracać uwagę od tego, co w pytaniu jest najważniejsze: jakości i udziału białka w diecie.

  • Zestawienia z sokami czy kiszonkami wprowadzają produkty, które nie zwiększają istotnie podaży białka.
  • Wskazywanie "tłustych" lub "wędzonych" mięs dotyczy raczej doboru w diecie lekkostrawnej lub niskotłuszczowej, a nie samej wartości biologicznej białka.
  • Dodanie pieczywa i kasz rozmywa odpowiedź, bo są to głównie źródła węglowodanów.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: najpewniejsze źródła białka pełnowartościowego to mięso, ryby, jaja oraz mleko i przetwory, a strączki są ważnym, wysokobiałkowym uzupełnieniem jadłospisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To białko pełnowartościowe, które dostarcza wszystkich aminokwasów egzogennych w odpowiednich proporcjach. Najczęściej kojarzy się je z produktami zwierzęcymi (np. mięso, ryby, mleko i przetwory), bo łatwo nimi pokryć zwiększone zapotrzebowanie na białko.
W praktyce najprościej zwiększać białko przez częstsze włączanie: mięsa, ryb oraz nabiału (np. twaróg, jogurt, kefir). Ważne jest też dopasowanie formy posiłku do tolerancji podopiecznego (np. miękkie, rozdrobnione dania), aby realnie je zjadał.
Białko jest potrzebne do odbudowy tkanek i procesów naprawczych organizmu. Po zabiegu zapotrzebowanie może wzrosnąć, bo organizm intensywnie się regeneruje. W opiece ważne jest wspieranie regularnych posiłków i wybieranie produktów, które faktycznie dostarczają dużo białka.
Tak, strączki (np. fasola, soczewica, ciecierzyca) zawierają dużo białka i mogą uzupełniać dietę. Trzeba jednak obserwować tolerancję przewodu pokarmowego, bo u części osób mogą powodować wzdęcia. Pomaga odpowiednie przygotowanie i stopniowe wprowadzanie porcji.
Częsty błąd to wybieranie produktów "zdrowo brzmiących", które nie są bogate w białko (np. soki, kiszonki), albo skupienie się na tym, czy coś jest "tłuste" lub "smażone", zamiast na rzeczywistej zawartości i jakości białka. W zadaniach liczy się przede wszystkim źródło białka.
Produkty białkowe to głównie mięso, ryby, jaja i nabiał oraz strączki. Produkty węglowodanowe to zwykle pieczywo, kasze, ryż, makarony, ziemniaki, słodycze i soki. Jeśli odpowiedź zawiera dużo elementów z tej drugiej grupy, zwykle nie pasuje do pytania o podstawowe źródła białka.
Nie, soki owocowe dostarczają głównie węglowodanów i wody, a białka mają znikome ilości. Mogą być dodatkiem w diecie, ale nie realizują celu "bogatobiałkowej". W opiece lepiej skoncentrować się na produktach realnie białkowych i na regularności posiłków.
W praktyce często wybiera się drób (np. kurczak, indyk) oraz inne chude mięsa, bo są łatwiejsze do przygotowania i zwykle lepiej tolerowane. Kluczowe jest jednak nie tyle "rodzaj obróbki" w teście, ile to, że mięso jest typowym źródłem białka pełnowartościowego.
Ryby jako grupa produktów są dobrym źródłem białka. W kontekście pytania egzaminacyjnego istotne jest, że ryby dostarczają białka pełnowartościowego, a nie to, czy są "chude" czy "tłuste". W opiece zwraca się też uwagę na formę podania i akceptację przez podopiecznego.
Ucz się schematami: dla każdej diety zapamiętaj cel (np. więcej białka) i 5–8 typowych produktów, które ten cel spełniają. Ćwicz rozpoznawanie "rozpraszaczy" w testach (soki, słodycze, kasze), które często pojawiają się w odpowiedziach, ale nie pasują do pytania o źródła białka.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Białko o dużej wartości biologicznej to białko pełnowartościowe, dostarczające wszystkich aminokwasów egzogennych w korzystnych proporcjach."

Materiały:

  • Podręczniki do dietetyki/żywienia człowieka na poziomie podstawowym
  • Materiały edukacyjne dla opiekunów dotyczące żywienia w rekonwalescencji pooperacyjnej
  • Konspekty zajęć z kwalifikacji dotyczące diet i żywienia w opiece długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego