KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Podopieczny po wypadku komunikacyjnym, skutkującym zerwaniem rdzenia kręgowego, zgłasza trudności w realizacji aktywności seksualnej. Zgodnie z piramidą potrzeb Maslowa, występuje u niego deprywacja potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W hierarchii potrzeb Maslowa aktywność seksualna jest zaliczana do potrzeb fizjologicznych (podstawowych), obok m.in. snu czy jedzenia. Trudność w realizacji seksualności oznacza więc deprywację potrzeby fizjologicznej, a nie potrzeb miłości/afiliacji ani samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Model Maslowa porządkuje potrzeby człowieka w hierarchii – od najbardziej podstawowych do bardziej złożonych. Kluczowe jest to, że potrzeby fizjologiczne obejmują procesy i popędy związane z biologicznym funkcjonowaniem organizmu, a w klasycznym ujęciu zalicza się do nich także potrzebę seksualną. Dlatego, gdy podopieczny zgłasza trudności w realizacji aktywności seksualnej, w kategoriach piramidy Maslowa mówimy o deprywacji potrzeby z poziomu podstawowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "afiliacji" – afiliacja jest rozumiana jako dążenie do kontaktu, przynależności i bycia częścią grupy. To obszar relacji społecznych, a nie bezpośrednio potrzeba biologiczna. Trudności w aktywności seksualnej mogą wpływać na relacje, ale pytanie dotyczy klasyfikacji samej potrzeby.
  • "miłości" – potrzeba miłości i bliskości bywa kojarzona z intymnością, jednak w hierarchii Maslowa jest to poziom potrzeb przynależności/miłości (relacyjnych). Seksualność w klasycznym podziale Maslowa jest ujmowana jako potrzeba fizjologiczna, nawet jeśli w praktyce może mieć też wymiar emocjonalny.
  • "samorealizacji" – samorealizacja dotyczy rozwoju osobistego, realizacji celów i potencjału. Nie jest to poziom, na którym klasyfikuje się podstawowe popędy biologiczne.

W terapii zajęciowej warto pamiętać o ujęciu holistycznym: seksualność jest ważnym obszarem funkcjonowania i jakości życia. Rozpoznanie, że chodzi o potrzebę podstawową, pomaga właściwie ustalić priorytety wsparcia, prowadzić rozmowę w sposób profesjonalny oraz – jeśli to potrzebne – zaplanować konsultacje specjalistyczne i adaptacje sprzyjające bezpiecznej aktywności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Piramida Maslowa to model psychologiczny porządkujący potrzeby człowieka od podstawowych do bardziej złożonych. Na dole są potrzeby fizjologiczne i bezpieczeństwa, wyżej przynależność/miłość oraz uznanie, a na szczycie samorealizacja. Model pomaga opisywać, co może być aktualnie deprywowane.
To potrzeby związane z funkcjonowaniem biologicznym organizmu, np. sen, jedzenie, oddychanie oraz popędy. W klasycznym ujęciu do tej grupy zalicza się również potrzeby seksualne. Są to potrzeby podstawowe, których niezaspokojenie silnie obniża dobrostan.
W piramidzie Maslowa "miłość/przynależność" dotyczy głównie relacji społecznych i emocjonalnej więzi. Potrzeba seksualna w klasycznym modelu jest ujmowana jako popęd i potrzeba biologiczna, czyli fizjologiczna. W praktyce seksualność ma też wymiar relacyjny, ale pytanie odnosi się do klasyfikacji w modelu.
Nie. Medycznie mogą wynikać z uszkodzenia układu nerwowego, ale często współwystępują czynniki psychologiczne (lęk, obniżony nastrój), społeczne (relacja z partnerem) i środowiskowe. W tym konkretnym zadaniu egzaminacyjnym chodzi jednak o poziom potrzeby w hierarchii Maslowa.
Najprościej: przynależność/miłość to potrzeby więzi, bycia akceptowanym, relacji i kontaktów społecznych. Seksualność w klasycznym modelu Maslowa zalicza się do potrzeb fizjologicznych. Jeśli w pytaniu pada "aktywność seksualna", zwykle sprawdzana jest właśnie ta klasyfikacja.
Najczęstsze jest automatyczne kojarzenie seksualności z "miłością" i wybór potrzeb relacyjnych zamiast fizjologicznych. Inny błąd to mieszanie nazw poziomów (np. traktowanie afiliacji jako osobnej kategorii). Pomaga zapamiętanie: fizjologia = biologiczne funkcje i popędy.
Wsparcie może obejmować rozmowę i psychoedukację w granicach kompetencji, identyfikację barier środowiskowych i funkcjonalnych, dobór adaptacji ułatwiających aktywność, oraz kierowanie do właściwych specjalistów (np. lekarz, psycholog, seksuolog). Ważne jest podejście holistyczne i poszanowanie intymności.
Gdy trzeba ustalić priorytety interwencji i opisać, które potrzeby są niezaspokojone. Model bywa pomocny w planowaniu celów krótkoterminowych (np. bezpieczeństwo, podstawowe funkcje) i długoterminowych (np. role społeczne, rozwój). Nie zastępuje diagnozy, ale porządkuje myślenie.
Deprywacja oznacza brak zaspokojenia danej potrzeby lub istotne ograniczenie możliwości jej realizacji. W hierarchii Maslowa długotrwała deprywacja potrzeb podstawowych zwykle silniej wpływa na funkcjonowanie niż niezaspokojenie potrzeb wyższego rzędu, choć w praktyce zależy to od sytuacji osoby.
Warto mieć krótką "mapę" poziomów i po 3–5 przykładów do każdego. Ćwicz przyporządkowanie opisów sytuacji do potrzeb (fizjologia, bezpieczeństwo, przynależność/miłość, uznanie, samorealizacja). Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "sen", "głód", "seks" zwykle oznaczają fizjologię.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W hierarchii potrzeb Maslowa aktywność seksualna jest zaliczana do potrzeb fizjologicznych (podstawowych), obok m.in. snu czy jedzenia."

Źródła:

  • Maslow, A. H. (1943). A Theory of Human Motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346
  • Simply Psychology: "Maslow's Hierarchy of Needs" (opis poziomów i potrzeb). https://www.simplypsychology.org/maslow.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN: hasło "Maslow Abraham Harold" oraz opracowania dot. hierarchii potrzeb (kontekst koncepcji). https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik psychologii ogólnej/rozwojowej omawiający hierarchię potrzeb Maslowa
  • Materiały dydaktyczne z podstaw terapii zajęciowej dotyczące podejścia holistycznego i ADL/IADL
  • Publikacje lub skrypty o seksualności osób z niepełnosprawnością (ujęcie funkcjonalne i psychospołeczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego