KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 16.
Które z wymienionych potrzeb zalicza się do potrzeb niższego rzędu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Potrzeby niższego rzędu to potrzeby podstawowe, zwykle fizjologiczne, bezpośrednio związane z funkcjonowaniem organizmu. Należą do nich m.in. sen i odpoczynek. Pozostałe propozycje mieszają potrzeby społeczne (miłość, przyjaźń) lub uznania (szacunek) z podstawowymi, więc nie spełniają kryterium "niższego rzędu".

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o rozpoznanie potrzeb niższego rzędu, czyli takich, które są najbardziej podstawowe i w wielu klasycznych ujęciach psychologii (np. hierarchicznych) stanowią fundament funkcjonowania człowieka. Do tej grupy zalicza się przede wszystkim potrzeby fizjologiczne – związane z utrzymaniem życia i regeneracją organizmu.

Odpowiedź "Snu, wypoczynku." jest trafna, ponieważ sen i odpoczynek są bezpośrednio związane z biologiczną regeneracją, wpływają na poziom energii, zdolność koncentracji, nastrój i ogólną sprawność. W praktyce terapii zajęciowej niespełnione potrzeby snu i wypoczynku często obniżają możliwości udziału w aktywnościach, wydłużają adaptację do treningu czynności dnia codziennego i zmniejszają efektywność uczenia się nowych umiejętności.

Odpowiedź "Przyjaźni, wiedzy." jest nieprawidłowa, bo przyjaźń odnosi się do relacji i przynależności (obszar społeczny), a wiedza wiąże się z rozwojem poznawczym i realizacją celów – to nie są potrzeby stricte fizjologiczne.

Odpowiedź "Miłości, wypoczynku." jest myląca, ponieważ zawiera element z dwóch różnych poziomów: wypoczynek jest podstawowy, natomiast miłość to potrzeba relacji/przynależności. W zadaniach jednokrotnego wyboru taka "mieszanka" zwykle oznacza odpowiedź błędną.

Odpowiedź "Odżywiania, szacunku." również miesza poziomy: odżywianie to potrzeba fizjologiczna, ale szacunek należy do potrzeb uznania/oceny społecznej. Dlatego cała para nie może być zaliczona do potrzeb niższego rzędu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się para pojęć, sprawdź, czy oba elementy należą do tej samej kategorii potrzeb. Jeśli jeden jest biologiczny (sen, jedzenie), a drugi społeczny (miłość, przyjaźń) lub związany z prestiżem (szacunek), to odpowiedź zwykle jest niepoprawna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeby najbardziej podstawowe, które warunkują sprawne funkcjonowanie organizmu. Najczęściej zalicza się do nich potrzeby fizjologiczne, takie jak sen, odpoczynek, jedzenie czy picie. Bez ich zaspokojenia trudniej realizować cele społeczne i rozwojowe.
Potrzeby fizjologiczne dotyczą biologii i regeneracji (np. sen, głód, pragnienie). Potrzeby społeczne dotyczą relacji i przynależności (np. przyjaźń, miłość, akceptacja). Jeśli w odpowiedzi są pojęcia z obu grup, to zwykle jest to "mieszanka" i odpowiedź bywa błędna.
Sen i wypoczynek zapewniają regenerację układu nerwowego i całego organizmu. Wpływają na uwagę, pamięć, nastrój oraz tolerancję wysiłku. Dlatego są traktowane jako potrzeby niższego rzędu, bo bez nich spada zdolność do uczenia się i działania.
W typowych ujęciach hierarchicznych miłość zalicza się do potrzeb społecznych (przynależności i więzi), czyli wyższego rzędu niż potrzeby fizjologiczne. Jest ważna, ale nie jest potrzebą biologiczną taką jak sen czy jedzenie.
"Szacunek" odnosi się do uznania, poczucia wartości i oceny społecznej. To potrzeba psychologiczna, a nie fizjologiczna. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle kontrastuje się ją z potrzebami podstawowymi (sen, odpoczynek, odżywianie).
Najczęściej pojawiają się odpowiedzi mieszane, np. jeden element fizjologiczny i drugi społeczny (np. "wypoczynek" + "miłość"). Uczeń wybiera je, bo widzi znane słowo, ale para nie pasuje do jednej kategorii. Zawsze oceniaj oba składniki odpowiedzi.
Pomaga ustalić realne priorytety: gdy pacjent jest niewyspany lub przemęczony, trudniej ćwiczyć czynności dnia codziennego, utrzymać uwagę i motywację. Uwzględnienie snu i regeneracji poprawia planowanie aktywności, dobór obciążenia i bezpieczeństwo zajęć.
Zawsze, gdy obserwuje się spadek energii, drażliwość, problemy z koncentracją lub szybkie męczenie się. W praktyce warto dostosować porę i intensywność ćwiczeń, wprowadzać przerwy oraz monitorować, czy trudności pacjenta nie wynikają z braku regeneracji.
Najczęściej są to: miłość, przyjaźń, akceptacja, przynależność. Są ważne dla dobrostanu, ale nie są biologicznymi potrzebami przetrwania. Na egzaminie porównuj je z potrzebami fizjologicznymi, takimi jak sen, odpoczynek i odżywianie.
Pomaga prosta zasada: najpierw "ciało" (sen, jedzenie, regeneracja), potem "bezpieczeństwo", następnie "relacje", "uznanie" i "rozwój". Dodatkowo ćwicz na przykładach: przypisuj konkretne słowa do poziomów i unikaj odpowiedzi, które łączą dwa różne poziomy.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że potrzeby niższego rzędu to potrzeby podstawowe, zwykle fizjologiczne, bezpośrednio związane z funkcjonowaniem organizmu.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Maslow, Abraham" oraz opis "hierarchy of needs" (strona tematyczna), https://www.britannica.com/biography/Abraham-Harold-Maslow - dostęp 2026-03-05
  • SimplyPsychology, artykuł: "Maslow's Hierarchy of Needs" (sekcje o potrzebach fizjologicznych), https://www.simplypsychology.org/maslow.html - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia (pl), artykuł: "Hierarchia potrzeb" (opis poziomu potrzeb fizjologicznych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii ogólnej (rozdziały o motywacji i potrzebach)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw psychologii w kształceniu medycznym
  • Notatki/diagramy porządkujące hierarchię potrzeb oraz przykłady dla każdej kategorii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego