KWALIFIKACJA SPO3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Podopieczny skarży się na odczucie zimna, ma dreszcze. W tej sytuacji należy podopiecznemu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dreszcze i uczucie zimna mogą świadczyć o wychłodzeniu lub początku gorączki. W opiece doraźnej należy ograniczyć utratę ciepła, zapewnić komfort i nawodnienie: okryć kocem oraz podać ciepłe napoje. Nie stosuje się spirytusu, chłodnych płynów ani kąpieli.

Pełne wyjaśnienie:

Dreszcze i odczucie zimna u osoby starszej są objawami, które najczęściej wynikają z zaburzeń termoregulacji, wychłodzenia lub wczesnej fazy infekcji. W działaniach opiekuńczych (bez ordynacji leków) priorytetem jest bezpieczeństwo, ograniczenie utraty ciepła i wsparcie organizmu.

Dlatego właściwe jest postępowanie: podać do picia ciepłe płyny i okryć kocem. Okrycie zmniejsza dalszą utratę ciepła, a ciepłe napoje wspierają komfort, nawodnienie i dostarczają energii. Jest to działanie proste, mało inwazyjne i typowe dla pierwszej reakcji opiekuna.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe lub ryzykowne:

  • "natrzeć skórę spirytusem i podać leki przeciwgorączkowe" – nacieranie alkoholem nie jest zalecane jako bezpieczna metoda; może podrażniać skórę i nie rozwiązuje problemu. Podawanie leków bez oceny temperatury, stanu ogólnego i wskazań może być błędem w opiece (ryzyko działań niepożądanych, interakcji, maskowania objawów).
  • "podać do picia chłodne płyny" – przy dreszczach i uczuciu zimna chłodne napoje mogą pogłębiać dyskomfort i sprzyjać dalszemu wychłodzeniu. W praktyce opiekuńczej dąży się do ogrzania i poprawy samopoczucia.
  • "wykonać letnią kąpiel" – kąpiel może zwiększać utratę ciepła i nasilać dreszcze, a u seniora dodatkowo podnosi ryzyko osłabienia, zasłabnięcia i upadku.

W realnej opiece warto także obserwować objawy towarzyszące (osłabienie, splątanie, bladość, sinienie, mokra odzież, zimne kończyny) i w razie pogorszenia stanu lub podejrzenia istotnego wychłodzenia/infekcji zgłosić potrzebę konsultacji medycznej zgodnie z procedurami miejsca opieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dreszcze i uczucie zimna mogą oznaczać wychłodzenie (hipotermię) albo początek infekcji z narastającą gorączką. U seniorów termoregulacja bywa słabsza, więc objawy mogą pojawić się szybciej i być bardziej nasilone. Zawsze warto ocenić otoczenie, odzież i stan ogólny.
Najbezpieczniej jest ograniczyć utratę ciepła: okryć podopiecznego kocem, zapewnić ciepłe otoczenie i podać ciepłe napoje, jeśli może połykać. To działania niefarmakologiczne, które poprawiają komfort i nie niosą typowych ryzyk związanych z kąpielą czy lekami.
Ciepłe płyny wspierają komfort termiczny i nawodnienie, a przy dreszczach zmniejszają poczucie wychłodzenia. Chłodne napoje mogą nasilać dyskomfort i sprzyjać dalszemu obniżaniu temperatury ciała. Wyjątki zależą od sytuacji klinicznej, ale w opiece doraźnej zwykle wybiera się napoje ciepłe.
Nie jest to zalecana, standardowa metoda w bezpiecznej opiece. Alkohol może podrażniać skórę, a działanie jest niepewne i może dawać mylące wrażenie poprawy. W praktyce opiekun powinien stawiać na ogrzanie, okrycie, suche ubranie i obserwację, a decyzje o lekach zostawić personelowi medycznemu.
Kąpiel może zwiększyć utratę ciepła, nasilić dreszcze i osłabić organizm, a u osoby starszej podnosi też ryzyko poślizgnięcia i upadku. Jest szczególnie ryzykowna, gdy senior jest osłabiony, ma zawroty głowy, problemy z krążeniem lub trudności z samodzielnym staniem.
Pilnej reakcji wymaga m.in. silne osłabienie, zaburzenia świadomości, splątanie, sinienie, bardzo zimna skóra, problemy z oddychaniem lub szybkie pogarszanie się stanu. U seniorów objawy mogą być nietypowe, więc lepiej reagować wcześniej. Opiekun powinien postępować zgodnie z procedurami placówki lub wezwać pomoc.
W praktyce ocenia się okoliczności (zimne pomieszczenie, mokre ubranie, długi pobyt na dworze), dotykowo temperaturę skóry oraz mierzy temperaturę ciała, jeśli to możliwe. Dreszcze mogą wystąpić w obu stanach, dlatego kluczowe jest ogrzanie, obserwacja i pomiar temperatury zamiast ryzykownych działań jak kąpiel.
Częste błędy to podawanie leków bez oceny i zaleceń, stosowanie domowych metod (np. spirytus), proponowanie chłodnych napojów lub kąpieli oraz pomijanie obserwacji. Równie ważne jest sprawdzenie, czy senior jest suchy, ma ciepłą odzież i czy w pomieszczeniu jest odpowiednia temperatura.
Nie. Dreszcze nie są równoznaczne z wysoką gorączką i mogą wynikać także z wychłodzenia. W opiece opiekun skupia się na bezpiecznych działaniach niefarmakologicznych (okrycie, ciepłe płyny, komfort), a decyzję o lekach podejmuje się po pomiarze temperatury i zgodnie z zaleceniami medycznymi.
Ucz się schematu: ocena sytuacji → zapewnienie ciepła i bezpieczeństwa → nawodnienie → obserwacja → eskalacja. Zapamiętaj, że w opiece doraźnej preferuje się proste, bezpieczne działania (koc, ciepłe napoje), a unika metod ryzykownych (spirytus, kąpiel) bez wyraźnych wskazań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dreszcze i uczucie zimna mogą świadczyć o wychłodzeniu lub początku gorączki."

Źródła:

  • Mayo Clinic – Hypothermia: First aid, https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-hypothermia/basics/art-20056624 - accessed 2026-03-05
  • NHS (UK) – Hypothermia, https://www.nhs.uk/conditions/hypothermia/ - accessed 2026-03-05
  • MedlinePlus – Hypothermia, https://medlineplus.gov/hypothermia.html - accessed 2026-03-05

Materiały:

  • Materiały z podstaw pierwszej pomocy (moduł: wychłodzenie/hipotermia)
  • Podręczniki i skrypty z opieki nad osobą starszą (komfort, bezpieczeństwo, obserwacja objawów)
  • Procedury placówki dotyczące reagowania na objawy nagłe (dreszcze, osłabienie, spadek temperatury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego